مَمهان هلبین زَیدان

وان- جنگ در خاورمیانه با گسترش به مناطق وسیع همچنان ادامه دارد و سنگین‌ترین پیامدهای بحران‌های اجتماعی ناشی از آن را بار دیگر زنان متحمل می‌شوند.

در روندهای مهاجرت، مسئولیت‌هایی که از پیش بر دوش زنان به‌دلیل نقش‌های جنسیتی قرار داشته، افزایش می‌یابد. این «مسئولیت‌ها» ضمن تقویت نابرابری جنسیتی، زنان را در معرض انواع خشونت نیز قرار می‌دهد.

جنگ میان ایران و آمریکا-اسرائیل، وارد سی‌وهشتمین روز خود شده و شمار قربانیان همچنان رو به افزایش است. این جنگ که ابتدا نیروهای سپاه پاسداران، ذخایر انرژی هسته‌ای و اکنون زیرساخت‌های حیاتی غیرنظامیان را هدف قرار داده، پیامدهای اقتصادی، اجتماعی و روانی گسترده‌ای، به‌ویژه برای زنان، به همراه دارد که در کوتاه‌مدت و بلندمدت نتایج آسیب‌زایی بر جای خواهد گذاشت.

یکی از پیامدهای اجتماعی جنگ، مهاجرت‌های اجباری است. مهاجرت از یک کشور به کشور دیگر یا از شهری به شهر دیگر تنها جابه‌جایی مکان نیست، بلکه فرآیندی است که خطرات بسیاری را در بر دارد، زنان و کودکان را بی‌دفاع می‌کند و زنجیره‌ای از نقض حقوق را به همراه دارد.

گُلشن کورت، ریاست مشترک استانی حزب برابری و دموکراسی خلق‌ها (دَم) در وان، در این‌باره به بررسی تأثیرات مهاجرت بر زنان پرداخت.

او با تأکید بر این‌که جنگ‌ها عامل اصلی مهاجرت هستند، گفت: «میلیون‌ها نفر به‌دلیل جنگ‌ها ناچار به ترک خانه‌های خود شده‌اند و در این میان، زنان و کودکان بیشترین آسیب را می‌بینند. جنگ و نقض حقوق از مهم‌ترین دلایل مهاجرت اجباری‌اند. در نتیجه درگیری‌ها، فضاهای زندگی نابود می‌شوند و مردم برای بقا و امید به زندگی بهتر مجبور به مهاجرت می‌شوند.»

گلشن کورت همچنین به نقش مشکلات اقتصادی، سیاست‌های سرکوبگرانه و بحران اقلیمی در افزایش مهاجرت اجباری اشاره کرد و افزود: «کودکانی که در فضای جنگ رشد می‌کنند و شاهد از دست دادن نزدیکان خود هستند، از نظر روانی آسیب جدی می‌بینند. پس از مهاجرت نیز ناتوانی در سازگاری با محیط جدید، به‌ویژه در زمینه آموزش و زبان، مشکلات عمیقی برای آن‌ها ایجاد می‌کند.»

او مهاجرت اجباری را مغایر با کرامت انسانی و حقوق بشر دانست و گفت که در مسیرهای مهاجرت، افراد از خدمات صحی محروم بوده و در شرایط دشواری مانند گرسنگی، تشنگی و نبود بهداشت سفر می‌کنند. به گفته او، مهاجران پس از رسیدن به کشورهای مقصد نیز در اردوگاه‌ها با نقض گسترده حقوق روبه‌رو می‌شوند و زنان بیشترین هزینه را می‌پردازند.

گلشن کورت همچنین هشدار داد که قاچاقچیان انسان از وضعیت مهاجرت سوءاستفاده کرده و زنان در مسیر مهاجرت و در اردوگاه‌ها در معرض آزار، تجاوز و خشونت قرار می‌گیرند. او افزود که بسیاری از مهاجران به‌دلیل ترس از اخراج، قادر به گزارش این موارد یا مراجعه به نهادهای حمایتی نیستند.

وی تأکید کرد: «این جنگ‌ها، جنگ مردم نیست، بلکه جنگ دولت‌هاست.» او افزود که تنها راه جلوگیری از جنگ‌ها، ایجاد یک نظام دموکراتیک است که در آن همه ملت‌ها، اقوام و باورها بتوانند در کنار هم زندگی کنند.

گلشن کورت با اشاره به وضعیت کوردها گفت که در دهه‌های گذشته، سیاست‌های امنیتی باعث کوچ اجباری و از بین رفتن زندگی مردم شده و آن‌ها را از سرزمین، زبان و فرهنگ‌شان جدا کرده است. به گفته او، این روند همچنان ادامه دارد و باعث بروز بحران‌های اجتماعی و اقتصادی شده است.

او همچنین به وضعیت شهر وان اشاره کرد و گفت با وجود ظرفیت‌های زیاد، این شهر به‌دلیل نبود سرمایه‌گذاری یکی از فقیرترین مناطق است و همین موضوع باعث افزایش مهاجرت، به‌ویژه در میان زنان شده است.

در پایان، گلشن کورت تأکید کرد که راه‌حل اصلی، دستیابی به صلحی عادلانه و شرافتمندانه است و افزود: «ما تا تحقق یک زندگی مبتنی بر صلح و عدالت، به مبارزه خود ادامه خواهیم داد.»