نسلکشی و خشونت علیه زنان کورد؛ سکوت جهانی زیر ذرهبین
از ۶ ژانویه، گروهک جهادی «هیئت تحریر الشام» با حمایت نیروهای هژمونیک جهانی و منطقه بویژه ترکیه، مردم و زنان کورد در شمال و شرق سوریه را هدف حملات خشونتآمیز قرار دادهاند.
زهور المشرقی
تونس ـ از ششم ژانویه، گروهک جهادی «هیئت تحریر الشام» وابسته به ترکیه، حملات خشونتآمیزی علیه مردم کورد در حلب و مناطق شمال و شرق سوریه آغاز کرده است. این حملات غیرنظامیان به ویژه زنان را هدف قرار داده و اکنون تهدیدشان متوجه شهرهای حسکه و قامشلو است.
اقبال الغربی، استاد دانشگاه و فعال حقوق بشر، به خبرگزاری ما گفت: «در قرن ۲۱، قرن حقوق زنان، کودکان و اقلیتها، شرمآور است که مردم هنوز در این ظلمها و بربریت قرون وسطایی زندگی کنند، اقلیتها و مذاهب مورد آزار قرار بگیرند و قربانی خشونت، تبعیض و حاشیهنشینی شوند.»
او تأکید کرد که دفاع از حقوق این افراد یک وظیفه اخلاقی است و مطابق با معاهدات بینالمللی برای حفاظت از حقوق گروههای تحت ستم است. «ما نمیتوانیم ظلم به دیگران را بپذیریم. احترام به حقوق اقلیتها تضمینی برای انسجام اجتماعی است، زیرا هر کشور فرقهای که اقلیتها را کنار بگذارد، مسئول جنگ داخلی و درگیریهای فرقهای است.»
الغربی افزود که اروپا نیز تنها زمانی توانست از جنگهای فرقهای و دینی عبور کند که حقوق اقلیتها را به رسمیت شناخت و آنها را شهروندانی با حقوق کامل دانست. این اقدام نه تنها در سطح قانونی، بلکه برای صلح و سازگاری اجتماعی نیز ضروری بود.
او تصریح کرد که مشکل اصلی زمانی رخ میدهد که حکومت خود باعث افراط و تفرقه شود. دولتها باید شهروندان را برابر بدانند و بر اساس قانون عمل کنند، نه بر اساس تعلقات قومی، دینی یا طبقاتی. «علمانیت باید اجرا شود؛ دولت باید بیطرف باشد و دین به یک مسئله شخصی تبدیل شود، در حالی که حوزه عمومی تحت قانون برای همه بدون تبعیض باشد.»
هدف گرفتن زنان و خشونت وحشیانه
در مورد بریدن موهای زنان، آزار، سوزاندن و پرتاب آنها از ساختمانهای بلند، الغربی گفت: «این رفتار شرمآور است و نفاق سیاسی و اجتماعی را نشان میدهد؛ اگر منافع طبقاتی و سیاسی در کار باشد، تصویر ایدهآل از زن قربانی میشود. تاریخ نشان داده است که زنان در این شرایط قربانی میشوند، و امروز تصاویر وحشتناکی از مبارزان و به دست ما رسیده که آنها را از ساختمانها پرتاب کرده و میسوزانند.»
او افزود: «این شرم بر پیشانی زنان عرب و غربی است که در برابر این خشونت سکوت میکنند.» او تأکید کرد که راه همبستگی با مردم کرد، مراجعه به سازمانهای بینالمللی حقوق بشر، آموزش و آگاهیسازی اجتماعی، رسانهها، مدارس و گفتمان دینی جایگزین است که احترام به تفاوتها و آزادی عقیده را ترویج میدهد.
نقش اقلیتها در تاریخ و ضرورت عدالت
الغربی یادآور شد: «اقلیتها در فرهنگ و تمدن عرب و اسلامی نقش مهمی داشتند؛ بسیاری از پزشکان مشهور مانند رازی و ابنسینا از اقلیتها بودند و نقش کلیدی در فلسفه، ترجمه کتابها و مبارزات استقلال داشتند. امروز شرمآور است که آنها شهروندان درجه دو محسوب شوند و مورد ظلم و ستم قرار گیرند.»
سیاستها و سکوت مرگبار
او در مورد سکوت نسبت به نسلکشی کردها گفت که شاید محاسبات سیاسی باعث این سکوت شده است و این رفتار دوگانه سازمانهای حقوق بشری باعث بیاعتمادی مردم به حقوق بشر میشود. «جوانان و نسلهای آینده خواهند دید که سازمانها و معاهدات حقوق بشر اهمیتی ندارند و این خطرناک است.»
ضرورت حل مسئله کردها و آینده منطقه
الغربی تأکید کرد که حل مسئله کوردها برای ثبات منطقه حیاتی است و ظلمهای امروز پیامدهای منفی بلندمدت خواهد داشت. «مردمی که درگیر جنگهای فرقهای شدهاند، هرگز این نسلکشیها را فراموش نخواهند کرد؛ اما تاریخ نشان داده است که میتوان پیوند ملی و شهروندی مبتنی بر حقوق برابر ایجاد کرد، مشروط بر اینکه مکانیزمهایی برای بخشش و آشتی نیز وجود داشته باشد.»
پیام امید
او در پایان گفت: «بسیاری از ملتها برای آشتی و بخشش تلاش کردهاند؛ نمونه آن درخواست پاپ فرانسیس برای بخشش جرایم استعماری و تبعیض نژادی. انسان میتواند از گذشته عبور کند اگر امید و رویا برای وطن مشترک با حقوق و وظایف برابر، مشارکت سیاسی و اقتصادی و بهرهمندی از حقوق فرهنگی و زبانی فراهم شود. نمونههای موفق جهانی وجود دارد، چرا در منطقه ما نباید ممکن باشد؟ با اقدامات قانونی، فرهنگی و آموزشی میتوان آگاهی جدیدی بدون خشونت و افراط ایجاد کرد.»