سلیمانی- نشست تخصصی «ژئوپلیتیک کوردستان و وضعیت زنان» روز سه‌شنبه ۱۶ تیرماه در سینمای سالم شهر سلیمانی برگزار شد. این نشست به ابتکار سازمان روابط زنان کورد «ڕێپاک» و سازمان «ئازادبوون» برگزار شد و شماری از فعالان زن، آزادی‌خواهان، نمایندگان سازمان‌های زنان و مدافعان حقوق زنان در آن حضور داشتند.

در آغاز این نشست، توار عادل، روزنامه‌نگار و مجری پنل، ضمن خوشامدگویی به شرکت‌کنندگان، از سخنرانان دعوت کرد تا دیدگاه‌های خود را درباره وضعیت زنان و تحولات سیاسی منطقه ارائه کنند.

از جمله شرکت‌کنندگان این نشست می‌توان به نسرین سنه، عضو کنگره ملی کوردستان (ک.ن.ک)، زینب مراد، ریاست مشترک کنگره ملی کوردستان، الهام احمد، ریاست مشترک روابط خارجی اداره خودگردان روژآوا، آیلا آکات آتا، فعال جنبش زنان آزاد (ت.ژ.آ) و نماینده پیشین حزب دموکراتیک خلق‌ها (ه.د.پ)، و گشه دارا حفیظ، رئیس سازمان «آزادی» اشاره کرد.

 

زنان سلیمانی و نقش تاریخی در سازمان‌های زنان

گشه دارا حفیظ در سخنان خود با اشاره به پیشینه فعالیت‌های زنان در کوردستان گفت نخستین سازمان زنان کورد به دست حَپسَه‌خانی نقیب تأسیس شد و این اقدام نقش مهمی در فعال‌سازی زنان، به‌ویژه در شهر سلیمانی، داشت.

او افزود این حرکت به مرور به بخشی از فرهنگ سیاسی و اجتماعی سلیمانی تبدیل شد و بر دیگر مناطق کوردستان نیز تأثیر گذاشت. به گفته حفیظ، سلیمانی در حوزه‌هایی مانند فعالیت سیاسی، اندیشه فمینیستی و شکل‌گیری احزاب سیاسی پیشگام بوده است.

او همچنین گفت برخی جریان‌های سیاسی، به‌ویژه حزب کمونیست، تلاش کردند زمینه حضور و فعالیت بیشتر زنان در عرصه‌های اجتماعی و سیاسی را فراهم کنند و زنان سلیمانی در تأسیس و گسترش سازمان‌های زنان نقش مهمی داشته‌اند.

حفیظ با اشاره به نقش زنان در جنبش‌های کوردی اظهار کرد: زنان آمادگی مشارکت در مبارزات مسلحانه را داشتند، اما در بسیاری از موارد فرصت حضور در این عرصه به آنان داده نشد. او افزود پس از قیام علیه رژیم بعث نیز، با وجود مشارکت زنان در ساخت نهادهای اقلیم باشور کوردستان، حضور آنان در مراکز تصمیم‌گیری مانند پارلمان و پست‌های عالی دولتی همچنان محدود باقی مانده است.

 

مقاومت زنان و تغییرات سیاسی در ترکیه

آیلا آکات آتا، فعال جنبش زنان آزاد و نماینده پیشین حزب دموکراتیک خلق‌ها، در سخنان خود گفت خاورمیانه در حال تجربه تحولات جدیدی است که ریشه‌های آن به روندهای سیاسی پس از توافق سایکس–پیکو بازمی‌گردد.

او تأکید کرد زنان کورد باید در این تغییرات نقش فعال داشته باشند؛ نه با هدف کسب قدرت، بلکه برای تحقق حقوق و خواسته‌های مشروع خود.

آکات آتا گفت جنبش زنان آزاد و دموکراتیک «ت.ژ.آ» بر پایه مبارزات زنان کورد شکل گرفته و هیچ نیرویی نمی‌تواند در برابر اراده زنان مقاومت کند. او افزود زنان تا زمانی که در مراکز مهم تصمیم‌گیری، از جمله وزارت کشور و شهرداری‌ها، حضور مؤثر پیدا نکنند، به تلاش‌های خود ادامه خواهند داد.

او همچنین تأکید کرد مقاومت زنان در برابر سیاست‌های کنونی ترکیه می‌تواند زمینه‌ساز تغییر در سیاست داخلی این کشور شود و افزود برای رسیدن به صلح، تغییر در نگرش‌ها و جلوگیری از تکرار اشتباهات گذشته ضروری است.

آکات آتا در پایان سخنانش گفت: راه‌حل مسائل در ترکیه و سوریه قرار دارد، اما تحقق آن نیازمند ایجاد صلح داخلی و اتحاد میان چهار بخش کوردستان است. او افزود مردم کورد نمی‌خواهند بدون زبان و جایگاه سیاسی زندگی کنند و برداشتن گامی تاریخی برای دستیابی به این اهداف به یک ضرورت تبدیل شده است.

 

 

تأکید بر نقش مهاجران در حفظ هویت کوردی

زینب مراد، ریاست مشترک کنگره ملی کوردستان، با اشاره به تاریخ پرچالش اقلیم باشور کوردستان، از جمله عملیات انفال و حملات شیمیایی، گفت بسیاری از شهروندان کورد به دلیل فشارهای سیاسی و امنیتی مجبور به مهاجرت شدند.

او اظهار کرد بازگشت مهاجران می‌تواند آغاز مرحله‌ای تازه باشد و تجربه آنان در کشورهای اروپایی می‌تواند در مسیر ساخت جامعه‌ای دموکراتیک مورد استفاده قرار گیرد.

زینب مراد با تأکید بر نقش مهاجران در حفظ زبان، فرهنگ و هویت کوردی گفت مشارکت کوردهای خارج از کشور می‌تواند این روند را تقویت کند و آنان را دوباره به ریشه‌ها و میراث فرهنگی خود پیوند دهد.

او همچنین درباره وضعیت زنان کورد در اروپا گفت آنان با چالش‌هایی مانند فشارهای هویتی و نگرش‌های مردسالارانه روبه‌رو هستند که در برخی موارد می‌تواند به خشونت علیه زنان منجر شود.

 

 

»جامعه همچنان زیر فشار خشونت سیستماتیک قدرت‌هاست»

نسرین سنه، عضو کنگره ملی کوردستان، در سخنان خود به وضعیت زنان در روژهلات کوردستان و تحولات سیاسی خاورمیانه پرداخت و گفت تغییرات منطقه همچنان تحت تأثیر منافع قدرت‌های بزرگ جهانی و معادلات سیاسی شکل‌گرفته پس از توافق سایکس–پیکو قرار دارد.

او گفت برخی توافق‌های سیاسی و منطقه‌ای نتوانسته‌اند تأثیر مثبتی بر آزادی، دموکراسی و حقوق مردم کورد داشته باشند و تأکید کرد اتحاد و همبستگی میان کوردها برای مقابله با چالش‌های موجود ضروری است.

نسرین سنه همچنین به خیزش انقلابی «زن، زندگی، آزادی» اشاره کرد و گفت زنان در این جنبش نقش پیشگام داشته‌اند و این حرکت تأثیر عمیقی بر زنان در جوامع مختلف گذاشته است.

او افزود زنان امروز تنها در برابر ساختارهای داخلی قدرت قرار ندارند، بلکه با ساختارهای گسترده‌تر قدرت جهانی نیز مواجه هستند.

نسرین سنه در پایان تأکید کرد دفاع از حقوق و هویت کوردها نیازمند رویکردی راهبردی، اتحاد عمومی و همکاری مشترک میان زنان و مردان است.

 

 

«حکومت موقت به زنان اجازه حضور در مراکز تصمیم‌گیری نمی‌دهد»

الهام احمد، ریاست مشترک روابط خارجی اداره خودگردان روژآوا، به دلیل شرایط موجود در شمال و شرق سوریه نتوانست به‌صورت مستقیم در نشست تخصصی «ژئوپلیتیک کوردستان و وضعیت زنان» که در شهر سلیمانی برگزار شد، حضور یابد. او از طریق یک پیام ویدیویی سخنرانی خود را برای شرکت‌کنندگان ارائه کرد و گفت: «برای تضمین حقوق کوردها و زنان در قانون اساسی، روند ادغام را آغاز کرده‌ایم و این روند همچنان ادامه دارد. اما در موضوع ادغام زنان، به‌ویژه نیروهای زنان، اختلاف‌نظر وجود دارد. حکومت موقت به زنان اجازه نمی‌دهد در مراکز تصمیم‌گیری حضور داشته باشند. این نشان می‌دهد که از زنان به‌عنوان ابزاری استفاده می‌شود، نه اینکه آنان بتوانند با اراده خود نمایندگی کنند و در تصمیم‌های راهبردی مشارکت داشته باشند.»

او افزود: «حاکمیت کنونی حکومت موقت سوریه دارای ذهنیتی مردسالارانه است و نگاهی تک‌بعدی دارد. به همین دلیل تلاش‌های ما بر این استوار است که زنان در مناطق خود بتوانند نمایندگی مستقل داشته باشند و به‌ویژه در حوزه نظامی بتوانند از خود و جامعه‌شان دفاع کنند.»

الهام احمد همچنین تأکید کرد که مهم‌ترین مسئله، وحدت داخلی و سازمان‌یافتگی جامعه است و گفت: «زنان در مرکز این سازمان‌یافتگی قرار دارند و دارای پویایی لازم برای ایجاد آن هستند. این سازمان‌یافتگی کوردها، خود می‌تواند نیرویی برای دموکراتیک شدن سوریه باشد. زنان می‌توانند رهبری این روند را بر عهده بگیرند و حتی به ایجاد همبستگی ملی کمک کنند.»