نقش زنان در آینده سوریه؛ تاکید فعالان زن بر تضمین حقوق
در پی توافق ادغام كوردها و دولت دمشق، فعالان «اتحادیه زنان سریانی» خواستار رسمیت زبانهای مادری در مدارس و مشارکت زنان در تدوین قانون اساسی شدند. آنان تأکید دارند که صلح پایداری در سوریه، بدون تضمین حقوق فرهنگی و رفاه اقتصادی زنان محقق نخواهد شد.
رونيدا حاجی
حسكه- پیمان ۲۹ ژانویه ۲۰۲۶ که میان نیروهای دموکراتیک سوریه (ه.س.د)و حکومت موقت دمشق به امضا رسید، به پایهای برای روند ادغام میان حکومت سوریه و نیروهای دموکراتیک سوریه تبدیل شد. هدف این روند، یکپارچهسازی نهادها و سازمانهای دولتی، تقویت ثبات و هموارکردن مسیر حل مشکلات سیاسی و حقوقی از طریق گفتگو و مشارکت، بر پایه شهروندی و حقوق برابر است.
از سوی دیگر، در شهرهای سوریه اقوام و مولفههای گوناگونی زندگی میکنند و این همزیستی چندساله، همچون تابلویی موزاییکی، تنوع فرهنگی، زبانی و وجودی منطقه را به نمایش میگذارد.
در همین راستا، نمایندگان سریانی استان حسکه، اعضای اتحادیه زنان سریانی، «ریما مرشو»، وکیل و «خاتون عیسی» نایبرئیس مجلس حسکه، در گفتگو با خبرنگار آژانس ما به ارزیابی این موضوع پرداختند.
«ادغام نهادها و حل مشکلات اقتصادی»
ریما مرشو، وکیل دادگستری، اظهار داشت که مردم حسکه بهطور کلی نگاه مثبتی به این ادغام دارند و امیدوارند این روند، آغازگر آیندهای امن و باثبات برای منطقه باشد.
وی با تاکید بر اهمیت بازگشایی نهادها و ارگانهای حکومت سوریه نظیر ثبت احوال، گذرنامه و مهاجرت، دادگاهها و کانون وکلا، گفت که ادغام این نهادها باید در کوتاهترین زمان ممکن تکمیل شود.
ریما مرشو در رابطه با مشکلات اقتصادی و زندگی روزمره بیان کرد که کمبود سوخت، برق و گرانی بر زندگی مردم تاثیر گذاشته است و حکومت سوریه باید این مشکلات را به صورت جدی و منظم حل کند. وی افزود: «حسکه از مناطق غنی و منبع نفت، گندم و پنبه است. درست نیست که این منطقه با کمبود گازوئیل و سوخت مواجه باشد.»
«حقوق زبانی و فرهنگی، پایه و اساس ادغام»
ریما مرشو در ادامه سخنان خود بر حفاظت از حقوق زبانی و فرهنگی تمامی مولفهها تاکید کرد و یادآور شد که ادغام باید بر پایه احترام به فرهنگ و زبان همه مردم استوار باشد: «بهرسمیت شناختن حقوق زبانی و فرهنگی، تضمینی برای تمامی اقلیتها و گروه هاست.»
وی همچنین پیشنهاد کرد که در آموزش و پرورش از زبانهای عربی، کوردی و سریانی استفاده شود، چرا که هر یک از این زبانها نماینده تاریخ و فرهنگ مهمی در منطقه هستند. او تصریح کرد: «هیچ فرهنگی نباید فرهنگ دیگر را نابود کند؛ بلکه پایه این روند باید اشتراک فرهنگی و فرهنگ همبستگی باشد.»
وی افزود حکومت باید حق آموزش زبانهای مختلف را در مدارس عمومی و خصوصی به رسمیت بشمارد و کتب و برنامههای آموزشی نیز میتوانند به زبانهای کوردی و سریانی ترجمه شوند.
«قانون اساسی جدید باید با تایید شهروندان سوریه تدوین شود»
درباره قانون اساسی جدید سوریه، ریما مرشو گفت که آمادهسازی قانون اساسی باید فرآیندی فراگیر باشد و هر بند آن با دقت خوانده و به بحث گذاشته شود.
در پایان، وی تاکید کرد که قانون اساسی باید به مردم سوریه عرضه شود تا در نهایت مردم بتوانند به محتوای آن رای دهند: «هر شهروند سوری این حق را دارد که درباره هر بند نظر خود را بیان کند، بهویژه اگر آن بند حقوق او را تضمین نکند.»
«اعتماد متقابل، پایه و اساس روند ادغام است»
خاتون عیسی، نایبرئیس مجلس حسکه نیز اظهار داشت که ادغام میان مدیریت خودگردان و حکومت سوریه میتواند نقش مهمی در حفظ صلح اجتماعی ایفا کند: «ادغام میتواند آغازگر ساخت سوریهای جدید باشد که در آن همه مولفهها با هم مشارکت داشته باشند و حقوقشان حفظ شود، بدون اینکه هیچ گروهی از این روند کنار گذاشته شود.»
خاتون عیسی بر اهمیت اعتماد متقابل تاکید کرد و گفت عدم اعتماد میان طرفهای مختلف میتواند روند ادغام را با مانع مواجه کند.
وی خواستار حفظ حقوق کارمندان مدیریت خودگردان و نهادهای دولتی شد و تاکید کرد انتصاب آنان باید بر اساس تخصص، تجربه و معیارهای کاری انجام شود، بدون اینکه هیچ گروهی از حقوق خود محروم گردد.
خاتون عیسی در پایان سخنان خود تاکید کرد که ادغام نباید تنها به همکاری نهادها محدود شود، بلکه به گامهای سیاسی، اجتماعی و قانونی نیاز است تا فرآیندی پایدار و مبتنی بر اعتماد متقابل شکل گیرد.