نگرانیها دربارهی دورههای فکری که کودکان یمن را وارد درگیریها میکند
دورههای آموزشی موسوم به «طوفان الاقصی»، نگرانیهای حقوقی و تربیتی زیادی ایجاد کرده است، زیرا در حالی که تحت پوشش فعالیتهای آموزشی و فرهنگی برگزار میشود اما به نظر میرسد در واقع هدف آن جذب دانشآموزان و آمادهسازی ایدئولوژیک و حتی نظامی آنها باشد.
مرکز خبر – یک سند رسمی از سوی آنچه «وزارت آموزش و پرورش و تحقیقات علمی» نامیده میشود و زیر نظر حوثیها در صنعا است، منتشر شده که دستورالعملهایی برای اجرای سطح دوم دورههای «طوفان الاقصی» در مدارس متوسطه تحت مدیریت آنها دارد.
پس از افشای این سند، نگرانیهای گستردهای در یمن دربارهی این برنامهها به وجود آمده، زیرا این دستورالعملها بار آموزشی ندارند و بیشتر ماهیتی ایدئولوژیک و نظامی دارند تا آموزشی.
این دورهها با سخنرانیهای اعتقادی و تبلیغاتی شروع میشود که جنگ را ستایش میکند و درگیریهای محلی را در چارچوب روایتهای دینی و سیاسی قرار میدهد. سپس به تمرینهای شبهنظامی میرسد که شامل آموزش انضباط، اطاعت و استفادهی نظری و در برخی موارد عملی از سلاحهای سبک است. به شرکتکنندگان گفته میشود این دورهها برای «حمایت از مردم فلسطین» و «کمک به طوفان الاقصی» است.
این فعالیتها عملاً محتوای آموزشی رسمی را از بین میبرند، زیرا دانشآموزان را در موقعیتی قرار میدهند که باید بین دو انتخاب سخت یکی را برگزینند: یا در این دورهها شرکت کنند و یا با فشار و محرومیت از حق تحصیل روبهرو شوند. این موضوع بزرگترین تهدید برای نقش مدرسه به عنوان نهادی مدنی و بیطرف محسوب میشود.
این دورهها نگرانیهای بیشتری نیز برانگیختهاند؛ گزارشی از تیم کارشناسان وابسته به شورای امنیت سازمان ملل متحد دربارهی یمن نشان میدهد که از اواخر ژوئن ۲۰۲۴ تا آگوست ۲۰۲۵، دستکم ۲۱۴ کودک زیر ۱۸ سال در مناطق تحت کنترل حوثیها جذب نیرو شدهاند. این گزارش تأکید میکند که جذب کودکان صرفاً با وعدهی پول نیست، بلکه شامل اجبار، فشار اجتماعی و حتی محروم کردن کودکان از حقوق اولیهشان است.
بر اساس این گزارش، بیشتر این جذبها در استانهای صنعا، عمران، حجّه، البیضاء و ذمار رخ داده است. کودکانی که از شرکت در دورههای قبلی خودداری کرده یا گریختهاند، از دریافت گواهی پایان تحصیلات پایه محروم شدهاند، و خانوادههایشان نیز تحت فشار قرار گرفته و از کمکهای انسانی مانند بستههای غذایی و گاز برای پخت و پز محروم شدهاند.
گزارش همچنین توضیح میدهد که برخی کودکان حتی از سن ده سالگی در دورههای ایدئولوژیک شرکت کردهاند که بیش از ۴۰ روز طول کشیده است، و آموزشهای نظامی نیز برای گروههای سنی ۱۵ تا ۱۸ سال تا ۴۵ روز ادامه داشته است، پیش از آنکه آنها را در خطوط جنگ بفرستند یا به کارهای خطرناک مانند فیلمبرداری تبلیغاتی، استتار یا کاشت مین وا دارند. طبق همان گزارش، هشت گروه آموزشدهی شدهاند که هر گروه تقریباً شامل هفت هزار کودک بوده است.