موج مرگ در زندانهای ایران؛ از شتاب اجرای احکام تا سکوت سنگین جهانی
در ادامه موج فزاینده اعدامها در ایران و گزارشهای متعدد از اجرای احکام در زندانهای مختلف ایران، نگرانیها درباره نقض گسترده حق حیات، دادرسیهای ناعادلانه و سکوت نهادهای بینالمللی بیش از پیش افزایش یافته است.
مرکز خبر- در ادامه موج فزاینده اعدامهای سیاسی و تداوم سیاست انتقامجویی حاکمیت از معترضان، گزارشهای متعددی از اجرای احکام مرگ، انتقالهای ناگهانی زندانیان، و افزایش نگرانیها درباره سرنوشت بازداشتشدگان منتشر شده است. همزمان، در چندین استان، اجرای همزمان و پراکنده احکام اعدام، بار دیگر توجه نهادهای حقوق بشری را به روند رو به تشدید سرکوب قضایی جلب کرده است.
اجرای اعدام در زندان شاهرود؛ دو جوان در سایه اتهامات امنیتی اعدام شدند
در ادامه موج فزاینده اعدامهای سیاسی و تداوم سیاست انتقامجویی حاکمیت از معترضان، حکم اعدام دو تن از بازداشتشدگان مرتبط با اعتراضات دیماه سال گذشته در زندان شاهرود اجرا شد.
رسانههای حکومتی و مقامات قضایی استان سمنان از اجرای حکم اعدام این دو زندانی خبر دادند؛ دو جوان معترض که بنا بر گزارشهای منتشرشده کمتر از ۲۵ سال سن داشتند و بامداد امروز پس از طی روندی که نهادهای حقوق بشری آن را فاقد استانداردهای دادرسی عادلانه میدانند، اعدام شدند.
بر اساس اعلام رئیسکل دادگستری استان سمنان، این دو زندانی با اتهاماتی از جمله «محاربه» و «افساد فیالارض»، کشیدن سلاح، تخریب اموال عمومی و خصوصی و اقدام علیه امنیت کشور به اعدام محکوم شده بودند. مقامات قضایی مدعی شدهاند که تمامی مراحل رسیدگی به پرونده با رعایت موازین قانونی انجام شده است، اما نهادهای حقوق بشری بارها این ادعا را رد کردهاند.
استفاده از عناوین مبهم و سیاسی همچون «محاربه» و «افساد فیالارض» همواره با انتقاد گسترده روبهرو بوده و فعالان حقوق بشر تأکید دارند که دستگاه قضایی به ابزاری برای حذف و ارعاب معترضان تبدیل شده است.
منابع مطلع گزارش دادهاند که روز گذشته از خانوادههای این دو زندانی برای آخرین ملاقات دعوت شده بود؛ نشانهای از اجرای قریبالوقوع حکم. این دو زندانی در زندان شاهرود اعدام شدند.
هشدارهای بینالمللی درباره اعدامهای قریبالوقوع و انتقالهای مشکوک
سازمان عفو بینالملل با انتشار هشدارهایی در شبکههای اجتماعی نسبت به خطر اعدام قریبالوقوع دو زندانی دیگر واکنش نشان داده و خواستار توقف فوری اجرای احکام شده است.
به گفته این نهاد حقوق بشری، این افراد پس از بازداشت در دیماه ۱۴۰۴ و طی روندی که «ناعادلانه» توصیف شده، به اتهام «محاربه» و «سبالنبی» به اعدام محکوم شدهاند. همچنین گزارش شده که یکی از آنان تحت شکنجه برای اخذ اعتراف قرار گرفته است.
بر اساس این گزارش، هر دو زندانی در ۲۳ خرداد ۱۴۰۵ از زندان تهران بزرگ به قزلحصار کرج منتقل شدهاند؛ انتقالی که نگرانیها درباره اجرای قریبالوقوع حکم را افزایش داده است.
عفو بینالملل از مقامات ایران خواسته فوراً اجرای احکام را متوقف کرده و به تعهدات بینالمللی در زمینه حق حیات پایبند باشند.
گسترش موج اعدامها در سراسر کشور
بر اساس گزارش کانون حقوق بشر ایران، طی روزهای اخیر ۱۵ زندانی در زندانهای مختلف ایران از جمله سنه، گرگان، قزوین، بروجرد، کرماشان، شیراز، زاهدان، مشهد، اصفهان و قروه اعدام شدهاند که ٨ تن از زندانیان مربوط به خردادماه است.
در همین چارچوب، طی ده روز گذشته نیز اجرای احکام متعدد در زندانهای مختلف گزارش شده است؛ از جمله در همدان، زاهدان، کرمان، سنه، یزد و ساری.
همچنین گزارش شده است که در برخی موارد، زندانیان بدون اطلاعرسانی رسمی و تنها از طریق تماس کوتاه یا ملاقات آخر، از اجرای حکم خود مطلع شدهاند.
اعدامها در زندانهای مختلف؛ از همدان تا زاهدان
در زندان همدان، اجرای حکم شهروند ۲۵ ساله گزارش شده که طی یک سال گذشته چندین بار به سلول انفرادی منتقل شده بود. در نهایت حکم او بامداد اجرا شد.
در زاهدان، طی چند روز، چندین زندانی از جمله شهروندان بلوچ و اتباع افغانستان اعدام شدند. گزارشها نشان میدهد که برخی از این احکام مربوط به جرائم غیرسیاسی بوده است.
در سنه، قروه، کرماشان و یزد نیز اجرای احکام مشابه گزارش شده است. در برخی موارد، خانوادهها حتی پس از اجرای حکم نیز از تحویل پیکر عزیزان خود محروم ماندهاند.
اعدام زنان؛ اجرای احکام در سکوت و بدون شفافیت
در زندان قزوین، حکم اعدام دو زن به نامهای آسیه فرهمند و زینب زرینی در یک پرونده مشترک اجرا شد. این دو زن پیشتر به اتهام غیرسیاسی به اعدام محکوم شده بودند.
بر اساس آمارهای منتشرشده، طی شش ماه گذشته، ۹ زن در زندانهای ایران اعدام شدهاند؛ آماری که نگرانیها درباره وضعیت زنان در روند دادرسی کیفری را افزایش داده است.
مجموع گزارشها نشان میدهد که موج اعدامها در ایران نهتنها کاهش نیافته، بلکه در بازههای زمانی کوتاه شدت گرفته است. همزمانی اجرای احکام در چندین استان، انتقالهای ناگهانی زندانیان، و عدم اطلاعرسانی رسمی، از ویژگیهای تکرارشونده این روند است.
با وجود هشدارهای گسترده نهادهای حقوق بشری، جامعه جهانی در قبال این موج گسترده واکنش مؤثری نشان نداده و مسئله اعدامها در بسیاری از گفتوگوهای سیاسی و مذاکرات بینالمللی نیز به حاشیه رانده شده است.
این سکوت، به تداوم و تشدید چرخه اعدامها کمک کرده و ساختار قضایی موجود را از پاسخگویی مؤثر دورتر ساخته است؛ روندی که همچنان جان دهها زندانی دیگر را در معرض خطر فوری قرار داده است.