مشارکت سیاسی زنان؛ نگاهی به چالشها و مطالبات حضور در مراکز تصمیمگیری
بررسی روند حضور زنان در ساختارهای سیاسی و مدیریتی نشان میدهد که دستیابی به جایگاههای کلیدی نیازمند ارادهی جمعی، حمایت از نیروهای باتجربه و فراهمسازی بسترهای قانونی است تا برابری در تصمیمگیریهای کلان محقق شود.
دیرین رحیم
سلیمانی- حضور زنان در عرصه سیاست موضوع تازهای در جامعه نیست، بلکه از دیرباز با اصول مختلف و گامبهگام زنان پیشرفت کردهاند. زنان کورد نیز برای کسب پستهای اداری و سیاسی دست به پیشرفت زدهاند؛ زنان در سیاست تصمیمات درستی میگیرند. در سدههای گذشته، زنان برجسته و شجاع کورد فراوانی در حوزههای مختلف از جمله انقلاب، جنگاوری، سیاست، آموزش و هنر نقش و تأثیرگذاری داشتهاند. زنان کورد میتوانند تواناییهای خود را در هر زمینهای به کار گرفته و بروز دهند. در این زمینه، مهاباد شیخ محمدامین، عضو شورای عالی انجمن پیشمرگان دیرین، پیرامون ورود زنان به عرصه سیاست، مشارکت آنها در حزب و سیاست و مانعهای اجتماعی، با ما به گفتوگو نشست.
«زنانی که وارد سیاست شدهاند، به تواناییهای خود اتکا کردهاند»
مهاباد شیخ محمدامین گفت: زنان باید خودشان برای مشارکت در سیاست تمایل داشته باشند. اگر زنی وقت کار کردن را نداشته باشد، علاقهمند نباشد و تسلطی بر حوزه سیاست نداشته باشد، به آن جایگاه نمیرسد. تصمیم خود زن بسیار مهم است و خواست زنان برای ورود به حوزه سیاست اهمیت بالایی دارد. سیاست تنها به معنای فعالیت در عرصه سیاست و احزاب نیست، بلکه تمامی حوزهها از جمله سازمانها و تمامی مشاغل گوناگون در نهادهای دولتی، پارلمان و ردههای بالا را در بر میگیرد. لازم است زنان خودشان تلاش کنند و مشارکت سیاسی داشته باشند تا جایگاه و پایگاه خود را در هر مرکز تصمیمگیری که خود مایلند داشته باشند. زن در هر حوزهای که در آن تجربه داشته باشد، میتواند موفقیتهای بهتری کسب کند. کسانی که توانستهاند به ردههای بالا برسند، بیشتر به تواناییهای خود متکی بودهاند.
وی افزود که گامهای رو به جلو چندان آسان نبوده است، بهویژه در شرایطی که زنی میخواسته جلو بیاید و نقشی تأثیرگذار ایفا کند؛ اما نکته مهم این است که زن به عنوان یک انسان دیده شود و تواناییهایش برای کار و تولید به کار گرفته شود. در دنیای امروز، معیار اصلی توانمندی و شایستگی است.
او همچنین اشاره کرد که در تاریخ زنان کورد، از دوران شورشهای قدیمی تاکنون، زن توانسته است جایگاه و پایگاه خود را در مراکز تصمیمگیری حفظ کند. درست مانند سالهای گذشته که دهها زن مبارز و توانا به خاطر خاک و میهن پای چوبه دار رفتند؛ بنابراین، حس میهندوستی تنها مختص مردان نبوده و برای زنان نیز وجود داشته است. زنان به سهم خود و با نقش و جایگاه مشخصی در مبارزات رهاییبخش ملت کورد حضور داشتهاند.
امروزه میبینیم که زنان در تمامی حوزهها، در تمام جریانهای سیاسی و سازمانها، در پارلمان، حکومت و تمامی جایگاههای حساس حضور دارند. حتی در حوزه نیروهای مسلح نیز نقش و جایگاه ویژهای دارند و برای خود جا باز کردهاند. زنان هم توانایی مشارکت و تصمیمگیری را دارند؛ در برخی تصمیمات سیاسی و موضوعات مهم، زنان میتوانند به شیوهای مطلوب به مسائل اندیشیده و تصمیمات درستی اتخاذ کنند. زنان باید با آگاهی بدانند که چه میخواهند و به چه چیزی نیازمندند، نه صرفاً برای اینکه جلو بیایند، خودنمایی کنند یا پستی حزبی و سیاسی به دست آورند. زنان باید روی خود کار کنند، خود را بشناسند و به تواناییهای خود باور داشته باشند.
«باید انجمنی باشد تا زنان باتجربه و کارشناس حفظ شوند»
مهاباد شیخ محمدامین همچنین بیان کرد: حضور خودجوش و داوطلبانه زنان در عرصه سیاست و مشارکت آنها در تمامی عرصههای سیاسی، تأثیرگذار بوده است. در نخستین دوره پارلمان عراق، سهمیه مشخصی برای زنان تعیین شد تا بتوانند در پارلمان حضور یابند. در پارلمان اقلیم باشور کوردستان میبینیم که ۳۰ درصد از کرسیها به زنان اختصاص دارد و در سطح عراق نیز این میزان ۲۵ درصد تعیین شده است.
خواسته ما این است که روی کرسیهای اجرایی در داخل دولت نیز کار شود تا در مراکز تصمیمگیری، وزارتخانهها، ادارات کل و تمامی جایگاههای عالی رده تصمیمگیرنده، زنان نیز به همین نسبت حضور داشته باشند. اما متأسفانه در بدنه دولت، به این میزان مشخص حضور نداریم. احساس ما این است که ارادهای وجود دارد تا بهویژه از آن دسته زنانی که تجربه و تخصص کار سیاسی، دولتی یا پارلمانی دارند، در همه جا حتی در جایگاه مشاور نیز بهرهبرداری شود. لازم است انجمنی از این زنان محافظت کند تا به کمک تجربه و تخصصی که دارند، بتوانند جایگاه خود را برای نسلهای کنونی که در راهند حفظ کنند و مسیر تداوم حضور زنان در مراکز تصمیمگیری هموار شود، نه اینکه به حاشیه رانده شده و فراموش گردند.
«هیچ انقلابی بدون حضور زنان پیروز نشده است»
وی در بخش پایانی سخنان خود گفت: در زمینه تغییرات، آموزش و تجربه زنان، لازم میدانم که نقش و جایگاه زنان در کتابهای درسی و متون آموزشی گنجانده شود. در برخی کتب تاریخی، بسیار خلاصه به نقش زنان پرداخته شده است. در صورت امکان، باید درس ویژهای به طور کلی درباره جایگاه، نقش و تاریخ زنان در جریان انقلابها و عرصههای مختلف تدوین شود تا نسلهای آینده ما، بهویژه دختران، بتوانند مسیر خود را بر پایه پیریزی تاریخی خود ادامه دهند و به تمام نیازهایی که زنان باید برای آنها گام بردارند جامه عمل بپوشانند.
زنان همواره در دل انقلابها حضور داشتهاند و هیچ انقلابی بدون حضور زنان به پیروزی نرسیده است. وقتی زنان در متن انقلاب حضور دارند، آرمانها و آرزوهای بزرگی در سر دارند. زنان شجاع و نیرومند میتوانند از جایگاه خود دفاع کرده و اجازه ندهند آرمانهایشان به حاشیه رانده شود یا برایشان مانعتراشی کنند. این امر به شجاعت خود زنان بستگی دارد که به میدان مبارزه بیایند و سکوت نکنند تا زمانی که جایگاه خود را در تمامی عرصهها، بهویژه مراکز تصمیمگیری، به دست آورند. هر دولت و حکومتی که زنان را وارد عرصه کار نکند، آن کابینه موفق نخواهد بود و رو به پسرفت خواهد گذاشت.