مهاباد- با شروع جنگ آمریکا-اسرائیل و ایران، فضای شهرهای ایران و روژهلات در ابعاد مختلف دستخوش دگرگونی شد. این گزارش خلاصه‌ای از وضعیت شهر مهاباد در ورود به هفته‌ی چهارم جنگ می‌باشد؛ وضعیتی که شرح آن قابل تعمیم به سایر شهرهای روژهلات است.
روژهلات در حالی شاهد ۲۵مین روز جنگ است که صدای پرواز جنگنده‌های آمریکایی-اسراییلی بر فراز شهرهای آن شنیده می‌شود و هنوز دستگیری مردم از سوی نهادهای حکومتی تداوم دارد. بخشی از مکان‌های حکومتی مورد حمله واقع شده است و وخامت وضعیت زندان، اقلام خوراکی و دارویی، اینترنت و آسیب به اموال مردم در سایه‌ی نبود امنیت دیده می‌شود.
 
وضعیت نظامی و امنیتی
از زمان شروع جنگ تاکنون مناطق نظامی گوناگون از جمله بخش کوچکی از ساختمان سپاه، قسمتی از ساختمان ارتش و ساختمان کلانتری ۱۱ و ۱۳، پایگاە بسیج واقع در میدان شهرداری و ساختمان اطلاعات بطور کامل تخریب شده است. همچنین ساختمان فرسوده‌ی هلال احمر این شهر در مجاورت کلانتری دچار آسیب گشت. در روستاهای اطراف نیز پادگان کوسه‌کریز و چند مکان دیگر مورد حمله قرار گرفته است. 

 

        

اگرچه بیشترین تعداد کشته و زخمی‌های این حملات نظامیان بوده‌اند اما یک مرد سالمند در میان‌ کشته‌شدگان و چند کودک نیز در بین‌ مجروحان بوده‌اند.
بخشی از زندانیان این شهر، همچون زندانیان جرایم مالی، با قید وثیقه‌های حداقل ۲ میلیاردی آزاد شده و عمده زندانیان به ویژه زندانیان سیاسی، به شهرهای میاندوآب و اورمیه منتقل شده‌اند. لازم به ذکر است در وضعیت زندانیان زن نسبت به مردان کمترین تغییر ایجاد شده است چراکه مکان نگهداری زندانیان زن از مدتی قبل بطور کامل به اورمیه منتقل شده است. به گفته یک منبع مطلع وضعیت نگهداری زندانیان نامساعد و تراکم جمعیت بسیار بالاست. همچنین حملات به مکان‌های نظامی این دو شهر تداوم دارد.
مردم و مکان‌های عمومی شهر از سوی حکومت به عنوان سپر در حال استفاده هستند. بسیاری از نیروهای نظامی در داخل مکانهای عمومی از جمله ادارات، مدارس، مساجد، کتابخانه‌ها و ... مستقر شده‌اند و تجهیزات نظامی گسترده‌ای در مکانهای مسکونی و حساس شهر که می‌تواند در صورت حمله خسارات اکولوژیکی و انسانی به‌بار آورد، قرار داده شده است. برخی از مردم ساکن در نزدیکی این مکان‌ها مجبور به ترک خانه‌های خود شده‌اند این در حالی است که تعدادی از ساکنان تهران و سایر شهرها در مهاباد ساکن شده‌اند. 
اطلاعات سپاه در این شهر فعال و اقدام به بازداشت تعدادی از ساکنین نموده‌اند. ماشین‌های شخصی نیروهای نظامی بصورت شبانه روزی در حال گشت زنی بوده و ایست بازرسی‌ها منتهی به شهر همچنان در حال کنترل و تفتیش مردم هستند. 
 
اقلام خوراکی و دارویی
پس از هدف قرار دادن منطقه‌ی عسلویه، افت گاز خانگی تا حدودی در روستاهای مهاباد قابل مشاهده است.
اقلام خوراکی به شیوه‌ای کنترل شده در دسترس است اما روزانه عرضه‌ی موادی همچون مرغ، برنج و ... رو به کاهش گذاشته و قیمت خوراک و خدمات‌ در حال افزایشی چشمگیر است بطوریکه کرایه‌ی تاکسی در این شهر از ۳۰ به ۵۰ هزار تومان رسیده است. بنزین نیز برای هر دستگاه نقلیه تا قبل از نوروز به میزان ۱۰ و ۲۰ لیتر مجاز بوده و پس از آن به هر وسیله تنها ۳۰ لیتربا کارت سوخت شخصی تعلق می‌گیرد و بصورت آزاد در دسترس نیست.
بیماران خاص برای تهیه‌ی داروهای خود به مرکز استان ارجاع داده می‌شوند و در شرایط جنگی برای هر داروخانه سهمیه‌ی توزیع داروهای پرمصرف همچون سروم در نظر گرفته شده است. داروخانه‌ها تنها قادر به فروش داروهای ساده هستند.
 
بانک‌ها و ارتباطات
با شروع جنگ مراکز آموزشی و بسیاری از ادارات تعطیل گشت و بازار به شکلی نیمه تعطیل درآمد. نبود اینترنت زیان جبران ناپذیری به بسیاری از مشاغل وارد کرده است و امکان ارتباط برای تجار و کسانیکه خانواده‌هایشان در خارج از ایران هستند عملا وجود ندارد. ارسال پیام متنی برای برخی از مشترکان اپراتورهای ایرانسل و همراه اول به ویژه در روزهای اولیه‌ی جنگ با مشکل روبه‌رو بوده و تماس تلفنی نیز در برخی از روز و ساعات با مشکل همراه است. با گذشت چند روز از شروع جنگ بانک‌های ملی و سپه دچار اختلال گشت و در سایر بانک‌ها توزیع پول نقد به کمترین حالت خود رسید بطوریکه برخی از بانک‌ها از پرداخت پول نقد خودداری می‌کنند.

ادامه این وضعیت، مهاباد و دیگر شهرهای روژهلات را در معرض بحرانی چندوجهی قرار داده است؛ بحرانی که ابعاد امنیتی، اقتصادی و انسانی آن هر روز گسترده‌تر می‌شود و نیازمند توجه فوری است.