مادران آشتی: قوانین تبعیضآمیز و فرهنگ مردسالارانه به بازتولید خشونت علیه زنان دامن میزنند
این تشکل به مناسبت ۲۵ نوامبر، روز جهانی منع خشونت علیه زنان، خواستار برابری کامل حقوقی، رسیدگی مستقل به قتلهای ناموسی و ایجاد پناهگاههای امن و مراکز حمایتی برای زنان در معرض خشونت شد.
مرکز خبر - مادران آشتی در بیانیهای به مناسبت ۲۵ نوامبر، روز جهانی منع خشونت علیه زنان، با تأکید بر حق آزادی، استقلال و انتخاب زنان، تداوم زنکشی و دخترکشی در جامعه ایران را نتیجه مجموعهای از عوامل ساختاری، از جمله قوانین تبعیضآمیز، فرهنگ مردسالارانه و بیمسئولیتی نهادهای قدرت دانست.
این تشکل در بیانیه خود با اشاره به قتل خواهران میرابل در ۲۵ نوامبر ۱۹۶۰، نوشت که دههها پس از این جنایت، خشونت علیه زنان همچنان ادامه دارد و قتل زنان به بهانه حفظ «ناموس» در مواردی به جنایتی عادی و کمهزینه تبدیل شده است. در این بیانیه به قتل زنان به دست همسر، پدر، برادر یا همسر سابق و استفاده از شیوههایی مانند آتشزدن و تیراندازی اشاره شده است.
مادران آشتی تأکید کردهاند که این خشونتها را نمیتوان صرفاً به رفتار فردی مرتکبان محدود کرد؛ بلکه تبعیض ساختاری، نابرابری حقوقی و مناسبات مردسالارانه نیز در بازتولید آن نقش دارند. این تشکل با انتقاد از قوانین جمهوری اسلامی، محدودیتهای حقوقی زنان در حوزههایی مانند خانواده، ازدواج، طلاق، حضانت و استقلال فردی را از عواملی دانسته است که زمینه سلطه و اعمال خشونت علیه زنان را تقویت میکنند.
در بخش دیگری از بیانیه، نبود قوانین جامع و مؤثر برای پیشگیری از خشونت خانگی، ضعف سازوکارهای مستقل رسیدگی به شکایت زنان و فقدان حمایت قضایی و اجتماعی کافی مورد انتقاد قرار گرفته است. این تشکل همچنین وابستگی اقتصادی، تهدیدهای خانوادگی، نگرانی درباره سرنوشت فرزندان و ترس از بیآبرویی را از عواملی دانسته که ممکن است زنان را به تحمل خشونت وادار کند.
مادران آشتی با اشاره به کمبود پناهگاههای امن، مراکز حمایتی تخصصی، خدمات حقوقی و روانی مستقل و امکانات اقتصادی برای زنانی که ناچار به ترک محیط خشونتآمیز هستند، تأکید کردهاند که پیشگیری از قتل زنان باید پیش از وقوع فاجعه آغاز شود و مسئولیت حکومت به مجازات پس از وقوع جرم محدود نیست.
این تشکل در ادامه خواستار اصلاح قوانین تبعیضآمیز و تضمین برابری حقوقی زنان و مردان، رسیدگی جدی و مستقل به قتلهای ناموسی و خشونت خانگی، ایجاد پناهگاههای امن و مراکز حمایتی و پاسخگویی نهادهای مسئول در برابر بیتوجهی به گزارشهای خشونت شده است.
مادران آشتی در بخش پایانی بیانیه خود، شش مطالبه مشخص را برای مقابله با خشونت علیه زنان مطرح کردهاند:
۱. اصلاح قوانین تبعیضآمیز: لغو قوانین مردسالارانه و جایگزینی آنها با قوانینی مبتنی بر برابری کامل حقوقی زنان و مردان.
۲. رسیدگی قضایی به خشونت علیه زنان: بررسی جدی، مستقل و بدون اغماض قتلهای موسوم به ناموسی و موارد خشونت خانگی و جلوگیری از هرگونه تساهل قضایی با مرتکبان.
۳. ایجاد زیرساختهای حمایتی: تأسیس و تأمین پناهگاههای امن و در دسترس و مراکز تخصصی حمایت از زنان در معرض خشونت.
۴. تضمین دسترسی به خدمات حمایتی: فراهمکردن خدمات حقوقی و روانی مستقل و حمایت اقتصادی از زنانی که برای رهایی از محیط خشونتآمیز به پشتیبانی نیاز دارند.
۵. پاسخگویی نهادهای مسئول: ملزمکردن نهادهای مسئول به پاسخگویی درباره بیتوجهی به هشدارها و گزارشهای خشونت و رسیدگی به درخواست کمک زنانی که در معرض خطر قرار دارند.
۶. تضمین حقوق و امنیت زنان: بهرسمیتشناختن و تضمین امنیت، آزادی، استقلال و حق تصمیمگیری زنان درباره زندگی و سرنوشت خود.
این تشکل در پایان تأکید کرده است که هیچ سنت، فرهنگ، مذهب یا عنوانی نمیتواند توجیهگر خشونت، تحقیر، کنترل و قتل زنان باشد.