کژار: سرکوب نمی‌تواند صدای آزادی‌خواهی را خاموش کند
کژار در بیانیه خود به مناسب روز جهانی منع خشونت علیه زنان، با اشارە به اینکه در ایران، زنان با اشکال چندلایه‌ای از خشونت روبه‌رو هستند، تاکید کرد که مقاومت زنان زندانی سیاسی نشان می‌دهد که سرکوب نمی‌تواند صدای آزادی‌خواهی و برابری‌طلبی را خاموش کند.
مرکز خبر – امروز شنبه ٢٣ آبان‌ماه، جامعه زنان آزاد شرق کوردستان، با انتشار بیانیه‌ای در آستانه ۲۵ نوامبر روز جهانی منع خشونت علیه زنان، اعلام کرد که خشونت پنهان علیه زنان در ایران در قالب محرومیت‌های سیستماتیک اقتصادی، تبعیض‌های نهادینه‌شده قانونی و فشارهای روانی و فرهنگی تحت عنوان «حفظ آبرو» و سرزنش قربانی تداوم یافته است.
کژار در بیانیه خود تاکید کرد که این شکل نامرئی از خشونت که با بحران‌های معیشتی و نبود قوانین حمایتی و بازدارنده تشدید شده، با عادی‌سازی فرودستی زنان در زندگی روزمره، استقلال آن‌ها را سلب کرده و بستر اصلی را برای بروز خشونت‌های آشکار و فاجعه‌بار فراهم می‌کند.
متن کامل بیانیه جامعه زنان آزاد شرق کوردستان (کژار) به شرح زیر می‌باشد:
با نزدیک شدن به ۲۵ نوامبر، روز جهانی منع خشونت علیه زنان، بحران‌ها و تلاطم‌های سیاسی منطقه، از جمله سایه جنگ میان آمریکا، اسرائیل و حکومت ایران، فضای سیاسی را پر کرده است. بزرگ‌ترین خطر در چنین بزنگاه‌هایی این است که جنگ داخلی رژیم علیه جامعه، و به‌ویژه تشدید خشونت ساختاری علیه زنان، به حاشیه رانده شود. تجربه تاریخی نشان داده است که ساختار سرکوب از بحران‌های خارجی برای تثبیت سلطه خود در داخل بهره می‌برد.
در یک سال گذشته، ماشین سرکوب امنیتی و قضایی با سرعتی بی‌سابقه به کار خود ادامه داده است. شواهد از موجی گسترده از ناپدیدسازی‌های قهری در کوردستان، بلوچستان و دیگر نقاط کشور حکایت دارد؛ از بازداشت‌های بی‌خبر و انتقال به بازداشتگاه‌های امنیتی نامعلوم تا صدور و اجرای بی‌رویه احکام اعدام. بر اساس گزارش سازمان حقوق بشر ایران، تنها در هشت ماه نخست ۲۰۲۶ دست‌کم ۵۲۸ نفر اعدام شده‌اند؛ آماری تکان‌دهنده که نشان می‌دهد ارعاب ابزار اصلی حکومت برای مهار نارضایتی است.
هم‌زمان با خشونت دولتی، جامعه با ابعاد بی‌سابقه‌ای از زن‌کشی و قتل‌های طایفه‌ای و خانگی روبه‌رو است؛ خشونتی که به‌گفته آمارها هر روز یا هر چند روز یک‌بار جان زنی را در سراسر ایران می‌گیرد. خلأهای قانونی و حمایت نظام قضایی از مرتکبان جنایات «ناموسی»، در کنار بازتولید ایدئولوژی پدرسالارانه از سوی ساختار حاکم، دست قاتلان را باز گذاشته است. قتل فجیع مریم یارمحمدی، زن ۲۸ ساله ساکن قشم، که پس از شکنجه و مثله‌شدن به دست برادرش و با همراهی همسرش کشته شد، و برگزاری تجمعات در حمایت از قاتل، تنها نمونه‌ای از این خشونت لجام‌گسیخته است که سنت و قوانین ارتجاعی رقم می‌زنند. ثریا، مادر ۲۱ ساله سه فرزند که با ضربات چکش کشته شد، و آیدا حیدریان در سنە، قربانیان دیگر این فاجعه‌اند. جامعه‌ای که حق حیات و آزادی زنان را پاس نمی‌دارد، ناگزیر در چرخه‌ای از خشونت همه‌جانبه غرق خواهد شد.
از سوی دیگر، در سال ۲۰۲۶، خشونت پنهان علیه زنان در ایران در قالب محرومیت‌های سیستماتیک اقتصادی، تبعیض‌های نهادینه‌شده قانونی و فشارهای روانی و فرهنگی تحت عنوان «حفظ آبرو» و سرزنش قربانی تداوم یافته است. این شکل نامرئی از خشونت که با بحران‌های معیشتی و نبود قوانین حمایتی و بازدارنده تشدید شده، با عادی‌سازی فرودستی زنان در زندگی روزمره، استقلال آن‌ها را سلب کرده و بستر اصلی را برای بروز خشونت‌های آشکار و فاجعه‌بار فراهم می‌کند.
اما با وجود این سرکوب‌های متقاطع، زندان‌های کشور به کانون اصلی مقاومت، دادخواهی و آگاهی بدل شده‌اند. مقاومت زنانی چون زینب جلالیان، وریشه مرادی و پخشان عزیزی، و پایداری کسانی که هدف ناپدیدسازی قهری و فشارهای امنیتی قرار گرفته‌اند، از جمله زهرا پیردهقان و پروین راسق‌قزلباش و سارا رشیدی نشان داد که دیوار زندان نتوانسته صدای برابری‌خواهی را خاموش کند. این پایداری، زندان را به سنگری برای پیوند مبارزه سیاسی، اجتماعی و دادخواهی تبدیل کرده است.
تلاش و فداکاری زنان در تمام این سال‌ها دستاوردهای بازگشت‌ناپذیری به ثبت رسانده است، از جمله:
• پیوند زدن مطالبات جنبش زنان با اعتراضات کارگران، معلمان، دانشجویان و اقلیت‌های تحت فشار، برای مقابله‌ای یکپارچه با خشونت ساختاری، اقتصادی و ناموسی؛
• افشای مستمر ناپدیدسازی‌های قهری، اعدام‌ها و پرونده‌های زن‌کشی، و جلوگیری از فراموشی اخبار سرکوب در سایه بحران‌های نظامی و سیاسی؛
• بازتاب‌دادن ایستادگی زندانیان سیاسی و همراهی با مطالبات آنان به‌عنوان بستر حرکت‌های اعتراضی جامعه.
از همین‌رو، ما بەمثابە کژار اعلام می‌کنیم که ۲۵ نوامبر تجدید عهدی است با آرمان برابری و کرامت انسانی. ما باور داریم که رهایی جامعه از تمام اشکال خشونت، تنها از مسیر تحقق کامل و بی‌قیدوشرط حقوق و آزادی‌های زنان می‌گذرد. ۲۵ نوامبر فقط یک روز نیست. خشونت علیه زنان به پایان نرسیده است؛ هر روز در خانه‌ها، خیابان‌ها، بازداشتگاه‌ها و زندان‌ها ادامه دارد. پس مقابله با آن نیز نمی‌تواند به یک تاریخ در تقویم محدود بماند. ما همه روزهای سال را در برابر این خشونت می‌ایستیم و از همه می‌خواهیم که در این ایستادگی با ما همراه شوند، تا زمانی که هیچ زنی به‌خاطر زن بودن قربانی نشود.
جامعه زنان آزاد شرق کوردستان-کژار
۱۴ نوامبر ۲۰۲۶ – ٢٣ آبان ۱۴۰۵