خشونت علیه زنان کارگر در اقلیم باشور کوردستان؛ سندیکاها، تنها راه دفاع از حقوق فراموششده
خشونتهای روانی، جسمی و اجتماعی علیه زنان کارگر در اقلیم باشور کوردستان ادامه دارد و فعالان کارگری عضویت در سندیکا را راهی برای دفاع از حقوق آنان میدانند.
هِلین احمد
سلیمانی- خشونتهای روانی، اجتماعی و جسمی علیه زنان همچنان ادامه دارد و بسیاری از زنان در محل کار خود با این رفتارها روبهرو میشوند. با این حال، آگاهی زنان نسبت به ظرفیتهای حمایتی سندیکای کارگران کوردستان هنوز کافی نیست. برای حفاظت از حقوق خود، زنان کارگر لازم است به شاخه زنان سندیکای کارگران مراجعه کرده و از طریق ثبتنام، حقوق خود را تضمین کنند.
بر اساس اطلاعیهای از سوی سندیکا در آگوست سال ۲۰۲۵، حداقل حقوق هر کارگر در تمامی شرکتهای خصوصی نباید کمتر از ۴۵۰ هزار دینار باشد و با افزایش تجربه، میزان دستمزد نیز افزایش مییابد. برای زنان، تسهیلاتی همچون مرخصی بیماری و مرخصی زایمان در نظر گرفته شده است.
در صورت تخلف کارفرمایان از این قوانین، آنان با مجازات قانونی در دادگاهها مواجه خواهند شد. بنابراین ضروری است که زنان در همه شرکتها از این حقوق آگاه شوند و در سندیکای کارگران ثبتنام کنند تا در مواجهه با هرگونه خشونت یا تعرض، شرکتها و کارفرمایان پاسخگو باشند. در غیاب حمایت سندیکا، مجازاتهای دیگری نیز برای متخلفان اعمال خواهد شد.
«زنان در حین کار با خشونت جسمی و روانی روبهرو میشوند»
لیلا کریم، عضو سندیکای کارگران و سرپرست بخش زنان، اشاره کرد که وضعیت جنگی در اقلیم باشور کوردستان باعث وخامت شرایط اقتصادی، بیکاری و رکود بازار شده است. این وضعیت سبب شده کارگران، بهویژه زنان، در برابر هرگونه خشونت و بیعدالتی در محیط کار آسیبپذیر باشند و مجبور به تحمل آن شوند.
او افزود: بسیاری از زنان کارگر به دلیل همین شرایط اقتصادی و جنگی، ناچارند هر نوع کار سخت و سنگینی را بپذیرند تا هزینههای زندگی خود را تأمین کنند. همزمان، حجم کارهای بدون پشتوانه یا «غیررسمی» در حال افزایش است. زنان برای تأمین معاش، خارج از نظارت سندیکا و شرکتها، در خانهها بهعنوان کمککار یا مراقب کودکان و بیماران فعالیت میکنند، اما کار اضافی و فشار بیشتر نیز بر آنها تحمیل میشود.
این افراد بهعنوان کارگران بدون پشتوانه شناخته میشوند؛ یعنی زیر نظر هیچ شرکت یا سندیکایی نیستند، اما با تعهد و مسئولیت، وظایف خود را انجام میدهند. حتی زنانی که نام خود را در شرکتها یا سندیکای کارگران ثبت کردهاند، گاهی محل کارشان محدود به یک اتاق، شرکت یا خانه مشخص میشود، اما صاحبخانه یا کارفرما آنها را به مکان دیگری منتقل کرده و بار کاری بیشتری بر دوششان میگذارد. در چنین شرایطی، بسیاری برای حفظ شغل خود سکوت را برگزیدهاند.
«میتواند از طریق قانون، مشکلات زنان کارگر را حلوفصل کند»
او همچنین تأکید کرد که برای بهبود شرایط کاری زنان، لازم است کارگران برای ثبتنام به سندیکای کارگران مراجعه کنند تا از طریق عضویت، هم با امور اجتماعی در ارتباط باشند و هم حقوق خود را محافظت کنند. سندیکای کارگران با بخشهای اجتماعی همکاری میکند تا حقوق و وظایف کارگران رعایت شود.
با ثبتنام زنان کارگر، این امکان فراهم میشود که افرادی که در حین کار مرتکب آزار یا تعرض میشوند، به دادگاه معرفی شوند. سندیکای کارگران بهعنوان خانهای امن برای کارگران عمل میکند و یک نهاد جهانی است که با فعالیتهای گسترده خود میتواند مشکلات زنان کارگر را از طریق قانون حل و فصل کند.
این سندیکا از هر فردی که تحت ظلم قرار گرفته، چه کارگر و چه کارفرما، حمایت میکند. برای آگاهسازی کارگران درباره فعالیتهای سندیکا و ثبتنام، هماهنگیهایی با شرکتهایی که زنان را به کار میگیرند انجام میشود تا بر ورود کارکنان جدید نظارت شود و آنها برای عضویت در سندیکا تشویق شوند.
علاوه بر این، از طریق برگزاری سمینارها، پنلها و اطلاعرسانی در رسانهها، شهروندان و کارگران از حقوق و امکانات خود آگاه میشوند و میتوانند به سندیکا مراجعه کرده و نام خود را ثبت کنند.
«برای حفاظت از زنان کارگر، لازم است در سندیکای کارگران ثبتنام کنند»
لیلا کریم در پایان سخنانش گفت: «ما کمیتههایی در زمینه مدیریت تأمین اجتماعی، سازماندهی و فعالیتهای داخلی سندیکا داریم. هنگام بازدید از محلهای کار یا مهدکودکها، لازم است از لیست حقوق کارکنان آگاه باشیم و این حقوق نباید کمتر از ۴۵۰ هزار دینار عراقی باشد.»
او افزود: «کارکنان در صورت مشاهده هرگونه بیعدالتی در محیط کار، باید فوراً کمیتهها را مطلع کنند. همچنین میتوانند از طریق شمارههای تماس ما اطلاعرسانی کنند و حتی برای حفظ شغلشان، نامشان ناشناس باقی بماند.»
لیلا تأکید کرد: «ضروری است زنان کارگر در هر شرکت یا مکانی که فعالیت میکنند، به ما مراجعه کنند تا بتوانیم بهعنوان عضو با آنها همکاری کنیم، حقوق و شرایط کاریشان را تأمین کنیم و از آنان در برابر هرگونه خشونت روانی و جسمی محافظت نماییم.»