خشونت علیه زنان در سایه جنگ و ساختارهای اجتماعی؛ ضرورت اصلاح قوانین سوریه
یک مقام شورای زنان در سوریه با اشاره به افزایش خشونت علیه زنان، خواستار تقویت قوانین حمایتی و مقابله با برداشتهای نادرست از دین و سنت شد.
نغم چاچان
قامشلو- خشونت علیه زنان تنها یک رویداد منفرد نیست، بلکه بخشی از بحثی گستردهتر درباره رابطه میان ساختارهای قدرت و گفتمانهای دینی و میزان تأثیر آنها بر حقوق بنیادین زنان است. در شرایطی که سوریه در حال تجربه تحولات گسترده سیاسی و اجتماعی است، درخواستها برای تضمین حقوق زنان و محافظت از آنان در برابر همه اشکال خشونت و تبعیض بیش از پیش افزایش یافته است. همزمان، جامعه بیش از هر زمان دیگری به عدالت و قوانینی نیاز دارد که بتواند به این مشکلات پاسخ دهد.
امیره العزو، سخنگوی شورای زنان «کنگره اسلام دموکراتیک»، در گفتوگو با ما به بررسی تأثیر برداشتهای دینی بر وضعیت زنان پرداخت. او با اشاره به اینکه بسیاری از زنان به نام دین قربانی خشونت و قتل میشوند، بر ضرورت تدوین قوانینی تأکید کرد که از حقوق زنان حمایت کند.
«زنان ستون اصلی جامعه هستند»
امیره العزو با اشاره به اینکه زنان و کودکان بیشترین آسیب را از جنگها و درگیریها میبینند، گفت: «در سالهای اخیر جنگهای گستردهای در خاورمیانه و بهویژه در سوریه رخ داده است و بیشترین تأثیر این جنگها بر زنان و کودکان بوده است. هر حمله و بحرانی پیش از همه زندگی زنان را تحت تأثیر قرار میدهد، زیرا زنان ستون اصلی خانواده و جامعه هستند. این آسیبها تنها جسمی نیست، بلکه آثار عمیق روانی نیز بر جای میگذارد.»
«بسیاری از زنان به نام سنتها کشته میشوند»
او در ادامه به دلایل افزایش قتل زنان در سوریه اشاره کرد و گفت: «در سالهای اخیر، به دلیل جنگ و بیثباتی، موارد قتل زنان افزایش یافته است. سالهاست که زنان زیادی از سوی خانوادههای خود و به نام سنتها و عرفهای اجتماعی کشته میشوند. زنان بسیاری از مناطق مختلف سوریه با ما تماس گرفته و گفتهاند که قربانی چنین سنتهایی شدهاند.
در عین حال، بسیاری از زنان به دلیل ساختارهای سختگیرانه خانوادگی و اجتماعی از حقوق اساسی خود محروم شدهاند. هنوز این ذهنیت وجود دارد که جای زن فقط در خانه است و همین نگاه باعث شده زنان از حقوق بنیادین خود دور نگه داشته شوند.»
«تجربه زنان شمال و شرق سوریه الگویی برای زنان جهان شده است»
امیره العزو با اشاره به انقلاب روژاوای کوردستان و تجربه ۱۵ ساله مبارزات زنان گفت: «در طول ۱۵ سال گذشته، زنان نقش پیشگام را در انقلاب ایفا کردهاند و توانستهاند حضور خود را در همه عرصهها تثبیت کنند. زنان شمال و شرق سوریه ردپای خود را در تاریخ ثبت کردهاند و به الگویی برای زنان سراسر جهان تبدیل شدهاند.
تجربه آنان برای زنان سراسر سوریه الهامبخش بوده است؛ زنانی که امروز بیش از گذشته صاحب اراده و حق تصمیمگیری شدهاند. بسیاری از زنان در مناطق دیگر سوریه کار و تلاش میکردند، اما زحماتشان دیده نمیشد و امکان بیان خواستههای خود را نداشتند. در خانوادهها نیز از زنان انتظار میرفت سکوت کنند. اما آنان از تجربه زنان شمال و شرق سوریه بهره فراوان بردهاند.»
«برداشتهای نادرست از دین، زنان را به قربانی تبدیل کرده است»
او با اشاره به تحولات پس از سقوط حکومت بعث گفت: «پس از سقوط رژیم بعث، زنان سوریه امیدوار بودند که کشوری جدید با ساختاری تازه و حافظ حقوق زنان شکل بگیرد، اما متأسفانه سیاستهای دولت موقت از برخی جهات سختگیرانهتر از گذشته بوده است.
امروز بسیاری از زنان به نام دین کشته میشوند، در حالی که دین هرگز اجازه قتل زنان را نداده است. برداشتهای نادرست از آموزههای دینی باعث شده خشونت علیه زنان توجیه شود. برخی افراد قرآن را به شکل نادرست تفسیر میکنند و بر اساس همین برداشتها خشونت علیه زنان را مشروع جلوه میدهند.»
«زنان قربانی خشونت نباید سکوت کنند»
امیره العزو در پایان بر ضرورت حمایت قانونی از زنان تأکید کرد و گفت: «دولت باید قوانینی وضع کند که از حقوق زنان محافظت کند و افرادی را که علیه زنان خشونت اعمال میکنند، مورد بازخواست و مجازات قرار دهد.
همچنین سازمانهای حقوق بشری و نهادهای مدنی و زنان باید از طریق سمینارها، نشستها و برنامههای آموزشی، زنان را آگاه و سازماندهی کنند تا بتوانند از حقوق، موجودیت و آزادی خود دفاع کنند.
ضروری است قوانینی وجود داشته باشد که از زنانی که در معرض خشونت قرار دارند حمایت کند. مهمتر از همه، زنانی که قربانی خشونت میشوند نباید سکوت کنند و باید صدای خود را بلند کنند.»