کارگاه ملی در عدن؛ گامی بهسوی امنیت و توانمندسازی زنان
کارگاه آموزشی تحت عنوان «حمایت و امنیت زنان: از سیاستها تا اجرا»، برگزار شد و در آن به مقالات سیاستی در مورد حمایت از زنان و خشونت دیجیتال پرداخته شد و پیشنویس طرح استراتژیک برای حمایت از زنان برای دوره ۲۰۲۶-۲۰۲۸ نیز مورد بحث قرار گرفت.
رانیا عبدالله
یمن-با عنوان «حمایت و امنیت زنان: از سیاستها تا اجرا»، ائتلافهای زنانهی «وهج» و «نون» کارگاهی تخصصی برگزار کردند که در آن برگههای سیاستی مربوط به حمایت از زنان و مقابله با خشونت دیجیتال بررسی شد. همچنین پیشنویس برنامه راهبردی حمایت از زنان برای سالهای ۲۰۲۶ تا ۲۰۲۸ با حضور فعالان حقوق زن مورد بحث و تبادل نظر قرار گرفت.
این کارگاه در چارچوب پروژه «صلح فراگیر با رویکرد جنسیتی و افراد دارای معلولیت در بسترهای متأثر از منازعه» برگزار شد؛ پروژهای که با حمایت مالی سازمان «سیفرولرد» و با همکاری مؤسسه «لأجلک برای پاسخگویی و توسعه انسانی» اجرا میشود.
این نشست دو روزه، ۱۵ و ۱۶ فوریه، در شهر عدن واقع در جنوب یمن برگزار شد. در آن، دو برگه سیاستی با موضوعهای «حمایت و امنیت زنان در مراکز تصمیمگیری و حوزه بشردوستانه» و «خشونت دیجیتال علیه زنان فعال در عرصه عمومی» بررسی شد. همچنین پیشنویس «برنامه راهبردی حمایت از زنان ۲۰۲۶ تا ۲۰۲۸» به بحث گذاشته شد.
خلأهای قانونی
تهانی الصراری، وکیل و فعال سیاسی و عضو ائتلاف نون، گفت صرف وجود قوانین قوی کافی نیست، بلکه این قوانین باید عادلانه و متناسب با شرایط روز باشند. او افزود برخی قوانین اساساً در حق زنان منصفانه نیستند و افزون بر آن، ضعف در اجرای قوانین نیز یکی از مشکلات اصلی است.
به گفته او، میان دستگاه قضایی و اجرایی هماهنگی کامل وجود ندارد و شرایط کلی کشور نیز گاه مانع اجرای عدالت میشود. وی تأکید کرد سازوکارهای حمایت از زنان هنوز بهصورت منسجم عمل نمیکنند و همین موضوع باعث میشود برخی زنان به دلیل ضعف قانون، همچنین ضعف اجرا یا تفاوت شرایط مناطق مختلف بهطور کامل به حقوق خود دست نیابند. او یادآور شد که حمایت از زنان به سود کل جامعه است.
او درباره اهمیت این کارگاهها نیز گفت چنین نشستهایی زمینه شکلگیری همکاری واقعی میان ائتلافهای زنان را فراهم میکند و میتواند به تولید راهکارهای مشترکی بینجامد که بعدها به برنامههای عملی از جمله تدوین پیشنویس قوانین یا طراحی سازوکارهای اجرایی مشخص تبدیل شوند.
وی تأکید کرد همکاری میان ائتلافهای وهج و نون میتواند اثرگذاری بیشتری نسبت به فعالیتهای فردی داشته باشد، زیرا مسائل کلی کشور مشترک است و برای تبدیل ایدهها به اقدام عملی، مشارکت و همافزایی ضروری است.
ضرورت همافزایی تلاشهای زنان
رحاب هیلان، مدیر پروژه در سازمان «سیفرولرد»، نیز بر ضرورت همسو کردن تلاشهای همه نهادهای مرتبط با مسائل زنان تأکید کرد و خواستار هماهنگی بیشتر میان گروههای زنان و نهادهای نظارتی شد.
او ابراز امیدواری کرد این رویداد با توصیههایی عملی به پایان برسد که به انسجام بیشتر فعالیتها کمک کند. به گفته او، میان تلاشهای انجامشده و متون قانونی شکافهایی وجود دارد؛ برخی قوانین همچنان حاوی تبعیض علیه زنان هستند و در شرایط کنونی، بهدلیل چالشهای موجود و ضعف نقشآفرینی دولت در دوره گذشته، اجرای آنها با دشواری روبهروست.
افزایش آگاهی حقوقی
انتصار شاکر، مدیرکل پیگیری و ارزیابی و مشاور کمیته ملی زنان، گفت این کمیته بر اساس سیاستهای مشخص فعالیت میکند، اما میان تصویب سیاستها و اجرای عملی قوانین تفاوت وجود دارد. او تأکید کرد قوانین باید بهطور کامل اجرا و فعال شوند.
به گفته او، هرچند در حوزه حمایت و امنیت زنان کارگاههای متعددی برگزار شده و تلاشهای زیادی صورت گرفته است، اما درگیریها و بحرانها موجب کاهش آگاهی عمومی نسبت به قوانین شده و شکاف موجود را عمیقتر کرده است. او بر ضرورت افزایش آگاهی جامعه و نهادهای رسمی درباره قوانین مصوب مجلس نمایندگان تأکید کرد و چنین برنامههایی را گامی مهم در حمایت از دولت در شرایط کنونی دانست.
کشور در مرحله گذار
بشری السعدی، رئیس ائتلاف «نرتقی برای حمایت از زن و کودک» در شهر أبین، گفت کشور در مرحلهای حساس و در حال گذار قرار دارد و این شرایط نیازمند حضور فعال و مؤثر ائتلافهای زنان است. به گفته او، این گروهها میتوانند با برنامههای روشن و سازوکارهای عملی، در کاهش خشونت علیه زنان نقش مهمی ایفا کنند.
او همچنین پیشنهاد داد نهادی تخصصی برای رسیدگی به موضوع حمایت ایجاد شود؛ نهادی که به مسائلی مانند باجگیری اینترنتی و تخریب آبرو بپردازد و زنان بتوانند برای طرح شکایات خود به آن مراجعه کنند. وی افزود پیشنویس برنامه ارائهشده قابلیت اجرا دارد، مشروط بر آنکه از تجربهها و برنامههای پیشین، از جمله برنامههای کمیته ملی، استفاده و متن آن متناسب با شرایط شهرهای مختلف سادهسازی شود.
توانمندسازی زنان
مسک المقرمی، عضو ائتلاف وهج، بر اهمیت زمانبندی این کارگاه تأکید کرد و گفت فعالیتهای این پروژه با برگزاری اردوگاهی در شهر تعز آغاز شد و با این نشست در عدن به مرحله جمعبندی رسید. هدف از این روند، تحلیل شرایط موجود و تدوین برنامهای مشترک برای حمایت از زنان بوده است.
او افزود این کارگاهها به شکلگیری برنامهای مشترک میان تعز، عدن و دیگر شهرها کمک میکند و رهبران زن فعال در حوزه حمایت را گرد هم میآورد. وی به موانعی اشاره کرد که همچنان بر سر راه مشارکت زنان وجود دارد؛ از جمله تلاش برای کنار گذاشتن آنان از عرصه عمومی و ایجاد موانع ساختگی برای محدود کردن نقش آنان به چارچوب خانه.
به گفته او، زنان در موقعیتهای مدیریتی توانایی خود را ثابت کردهاند، اما با موانع سیاسی و اجتماعی روبهرو بودهاند. گسترش مشارکت آنان در چنین همکاریهایی میتواند حضور و اثرگذاریشان را تقویت کند.
بهسوی حمایت دیجیتال در سطح ملی
علا السقاف، عضو ائتلاف وهج، گفت این کارگاه ادامه مسیری است که پیشتر با هدف حمایت از زنان، بهویژه در فضای مجازی، آغاز شده بود. او اشاره کرد که از دست رفتن یکی از زنان فعال در یمن بر اثر خشونتهای دیجیتال، انگیزهای جدی برای جلوگیری از تکرار چنین اتفاقهایی ایجاد کرده است.
وی تأکید کرد این نشست نسبت به برنامههای پیشین گستردهتر است، زیرا در سطح ملی برگزار شده و به یک شهر محدود نیست. همچنین حضور کارشناسان و فعالان از مناطق مختلف، میتواند نقش مهمی در تقویت امنیت دیجیتال زنان و فراهم کردن آیندهای امنتر برای آنان در یمن داشته باشد.