جشنواره فیلم زنان عمان: آزارهای دیجیتال مشارکت زنان در عرصه عمومی را تهدید میکند
فعالان حقوق زنان در جشنواره فیلم زنان عمان هشدار دادند که افزایش خشونت دیجیتال، حضور زنان در عرصههای اجتماعی، سیاسی و رسانهای را تهدید میکند و خواستار تقویت سازوکارهای حمایتی در فضای مجازی شدند.
برائت اکرم
عمان- شرکتکنندگان در جشنواره فیلم زنان در عمان خواستار تقویت محیطی امن برای زنان در فضای دیجیتال، تدوین سیاستهای مؤثر حمایتی و تشویق به گزارش زودهنگام خشونت دیجیتال شدند و تأکید کردند که افزایش آزار و خشونت آنلاین، تهدیدی جدی برای حضور و مشارکت زنان در عرصه عمومی به شمار میرود.
جشنواره فیلم زنان عمان همچنان به برگزاری برنامههای چهاردهمین دوره خود ادامه میدهد. این دوره که از ۷ ژوئن آغاز شده، تا فردا شنبه ۱۳ ژوئن ادامه خواهد داشت و فضایی سینمایی و انسانی را برای مخاطبان فراهم کرده است تا از طریق نمایش فیلمها و مستندهایی درباره خشونت مبتنی بر جنسیت، خشونت دیجیتال، تبعیض، مشارکت اجتماعی و عدالت اجتماعی، با مسائل و تجربههای زنان آشنا شوند.
این برنامه با حضور شماری از فعالان حوزه حقوق بشر، رسانه و جنبش زنان و همچنین شخصیتهای فعال در حوزه مسائل زنان و جامعه برگزار شد. پس از نمایش فیلم نیز نشست تخصصی با حضور اسراء محادین، مدیر مرکز مشاوره و آموزش قلعه کرک، و لینا المومنی، کارشناس خشونت دیجیتال علیه زنان، برگزار شد.
در این برنامه مستند «Backlash: Misogyny in the Digital Age» (واکنش متقابل؛ زنستیزی در عصر دیجیتال) به نمایش درآمد؛ مستندی که به مسئله نفرت از زنان در فضای مجازی و تأثیر خشونت آنلاین بر مشارکت آنان در عرصههای عمومی، رسانهای و سیاسی میپردازد.
در جریان این نشست، سخنرانان درباره ابعاد مختلف خشونت دیجیتال و ضرورت ایجاد محیطی امن در فضای مجازی، تقویت سازوکارهای حمایت و پاسخگویی، و همچنین نقش رسانهها و نهادهای مدنی در مقابله با گفتمان نفرت و جلوگیری از عادیسازی آزارهای اینترنتی بحث کردند.
شرکتکنندگان تأکید کردند که خشونت دیجیتال دیگر صرفاً مجموعهای از رفتارهای فردی و پراکنده نیست، بلکه به مانعی جدی در برابر حضور زنان در عرصه عمومی، بهویژه زنان فعال در حوزه رسانه، سیاست و فعالیتهای مدنی تبدیل شده است.
نزدیک به ۴۰ هزار نظر توهینآمیز
اسراء محادین، مدیر مرکز مشاوره و آموزش قلعه کرک، توضیح داد که بر اساس پژوهش این مرکز با عنوان «زنان سیاستمدار زیر آتش حملات دیجیتال»، در جریان انتخابات، ۳۹ هزار و ۹۵۹ نظر توهینآمیز علیه نامزدهای زن ثبت شده که معادل ۲۹ درصد کل تعاملات صورتگرفته با آنان بوده است.
او افزود که میزان تعاملات توهینآمیز در کارزارهای آنلاین نیز به ۳۵ درصد رسیده است؛ موضوعی که ضرورت تدوین سیاستهای حمایتی مؤثرتر و افزایش آگاهی عمومی درباره خطرات این نوع خشونت را نشان میدهد.
محادین درباره نهادهای مسئول حمایت از زنان گفت که واحد جرایم سایبری مرجع رسمی رسیدگی به این پروندههاست و با محرمانگی بالا فعالیت میکند. علاوه بر آن، بسیاری از مراکز و مؤسسات نیز خدمات تخصصی برای حمایت از قربانیان خشونت دیجیتال ارائه میدهند.
وی بر اهمیت گزارش سریع و زودهنگام هرگونه خشونت دیجیتال تأکید کرد و گفت این اقدام میتواند از تشدید بحران جلوگیری کند؛ زیرا برخی موارد ممکن است به اخاذی و باجگیری منجر شوند.
او همچنین به آمار سازمان ملل اشاره کرد که بر اساس آن، از هر سه زن، یک نفر دستکم یک بار نوعی از خشونت دیجیتال را تجربه کرده است؛ آماری که گستردگی و خطر این پدیده را نشان میدهد.
محادین خاطرنشان کرد که زنان رهبر و فعال باید راهبردهای روشنی برای مقابله با خشونت دیجیتال داشته باشند. به گفته او، نخستین گام، آگاهی از ماهیت فضای عمومی و چالشهایی است که زنان هنگام حضور در آن با آن مواجه میشوند. همچنین آمادگی روانی و حرفهای برای مقابله با انواع آزارهای آنلاین ضروری است.
«خشونت دیجیتال دیگر صرفاً یک مسئله فنی نیست»
لینا المومنی نیز تأکید کرد که خشونت دیجیتال دیگر تنها یک موضوع فنی نیست، بلکه تأثیر مستقیمی بر سلامت عمومی و بهویژه سلامت روان افراد دارد.
او با اشاره به کمبود مطالعات و پژوهشهای مرتبط با خشونت دیجیتال گفت بیشتر تحقیقات موجود بر گروههای خاص متمرکز بودهاند. برای نمونه، یکی از مطالعات نشان میدهد ۵۵ درصد زنان روزنامهنگار دستکم یک بار در شبکههای اجتماعی هدف خشونت دیجیتال قرار گرفتهاند، در حالی که پژوهشی دیگر نشان داده است ۲۸ درصد زنان دارای موقعیتهای رهبری نیز اشکال مختلفی از این خشونت را تجربه کردهاند.
این جشنواره به همت نهاد زنان سازمان ملل متحد در اردن، مؤسسه رسانهای اردن، مرکز پژوهشهای توسعه بینالمللی و با همکاری Royal Film Commission Jordan برگزار میشود و بر نقش سینما بهعنوان ابزاری برای آگاهیبخشی، ایجاد گفتوگو درباره مسائل زنان و ثبت تجربههای آنان با زبانی انسانی و قابلفهم برای عموم تأکید دارد.
جشنواره فیلم زنان عمان یکی از رویدادهای فرهنگی تخصصی در حوزه زنان به شمار میرود که با هدف پررنگتر کردن حضور مسائل زنان در عرصه عمومی و ارائه آثار سینمایی درباره عدالت، برابری، حمایت و حق مشارکت امن و مؤثر زنان در جامعه و فضای دیجیتال برگزار میشود.