هشدار عالیه مطلبزاده درباره وضعیت زندانیان در سایه جنگ؛ «فراموشی، مرز حذف است»
عالیه مطلبزاده، عکاس و فعال مدنی، در یادداشتی با اشاره به تجربه شخصی خود از زندان، نسبت به تشدید فرسایش و به حاشیه رفتن زندانیان سیاسی در سایهی جنگ هشدار داد و تأکید کرد «حواسپرتی جمعی» میتواند به فراموشی تدریجی آنان منجر شود.
مرکز خبر- عالیه مطلبزاده، زندانی سیاسی پیشین و فعال زنان، در یادداشتی با تکیه بر تجربهی زیسته خود از حبس، زندان را فراتر از یک فضای فیزیکی توصیف کرده و آن را «تمرینی تدریجی برای حذف شدن» دانسته است.
وی در این یادداشت با اشاره به شرایط کنونی و همزمانی آن با جنگ، هشدار میدهد که وضعیت زندانیان سیاسی در سایهی آنچه «حواسپرتی جمعی» مینامد، بیشازپیش به حاشیه رانده شده است. به گفتهی او، این وضعیت میتواند به تضعیف پیوند زندانیان با جهان بیرون و فراموشی تدریجی آنان منجر شود.
مطلبزاده با تأکید بر اینکه زندان صرفاً ابزاری برای حذف فیزیکی مخالفان نیست، آن را سازوکاری برای «فرسایش جان، زمان و ارتباط انسانی» توصیف میکند؛ روندی که به گفتهی او با شرایط جنگی وارد مرحلهای تازه شده است. او این وضعیت را «رهاشدگی سازمانیافته» مینامد؛ شرایطی که در آن، زندانیان بدون انتقال به موقعیت امن، در معرض خطر باقی میمانند.
این فعال مدنی همچنین با اشاره به فضای سیاسی و اجتماعی حاکم، از هر دو سوی درگیری، حاکمیت و بخشی از مخالفان، انتقاد کرده و مینویسد که در این میان، «زیست انسانی» به حاشیه رانده شده است؛ چه در زندان و چه در جامعه.
او در بخش دیگری از این یادداشت به نقش جامعه جهانی و رسانهها اشاره کرده و معتقد است که در شرایط جنگی، موضوع حقوق بشر و وضعیت زندانیان بهراحتی از مرکز توجه خارج میشود. به گفتهی وی، این روند «تصادفی نیست» و بخشی از سازوکاری است که رنج انسانی را طبقهبندی و به حاشیه منتقل میکند.
مطلبزاده با اشاره به تجربه شخصی خود از زندان، تأکید میکند که بدترین لحظه برای یک زندانی نه بازجویی یا سلول انفرادی، بلکه زمانی است که نسبت به به یادآورده شدن خود در بیرون دچار تردید میشود.
او در پایان، با تأکید بر اهمیت یادآوری نام زندانیان، مینویسد: «نام بردن، نوشتن و یادآوری، برای کسی که پشت دیوارهای زندان است، مرز میان بودن و حذف شدن است.
عالیه مطلبزاده سالها در زمینه حقوق زنان و مسائل اجتماعی فعال بوده و تجربه حبس او گواهی است بر فشارهای مضاعفی که زنان فعال و مدنی در ایران متحمل میشوند.