هنر در محاصره؛ صدای زنان غزه در حمایت از زندانیان فلسطینی
زنان هنرمند در غزه با برگزاری یک نمایشگاه هنری، از زندانیان فلسطینی حمایت کردند و هنر را به ابزاری برای روایت رنج، مقاومت و اعتراض به قوانین سرکوبگرانه تبدیل کردند.
رفیف اسلیم
غزه- شرکتکنندگان در این نمایشگاه بر حمایت از زندانیان زن و مرد فلسطینی و مخالفت با قانون اعدام زندانیان تأکید کردند و گفتند که هنر، ابزاری برای مقاومت و انتقال آنچه در زندانهای اسرائیل میگذرد است. آنها مشارکت خود را یک وظیفه ملی و پیامی برای همبستگی، بهویژه با زنان زندانی، دانستند.
مرکز فرهنگ و خلاقیت فلسطین، روز پنجشنبه ۱۶ آوریل، به مناسبت «روز زندانی فلسطینی» نمایشگاه هنرهای تجسمی برگزار کرد. این نمایشگاه با حضور گسترده زنان هنرمند برگزار شد و هدف آن حمایت از زندانیان در زندانهای اسرائیل و تأکید بر حق آزادی آنها بود؛ در حالی که پارلمان اسرائیل، اخیراً قانونی درباره اعدام زندانیان فلسطینی تصویب کرده است.
«هنر سادهترین راه بیان است»
کفا خیره، عضو هیئت مدیره این مرکز، گفت هدف از برگزاری این نمایشگاه، رساندن صدای رنج زندانیان به افکار عمومی است. او با اشاره به شرایط زنان زندانی افزود که آنها به دلیل ویژگیهای جسمی، بیشتر در معرض خشونتهای جسمی و جنسی قرار دارند.
او گفت: «شنیدن روایتهای شکنجه در زندانها برای ما بسیار دردناک است؛ روایتهایی که تازه بخشی از آنها آشکار شده است.»
به گفته او، حدود ۵۰ هنرمند در این نمایشگاه شرکت کردند و آثارشان موضوعاتی مانند آزادی، ظلم زندانبان، آوارگی و بازداشتها بهویژه در جریان حمله زمینی به غزه، را به تصویر کشیده است. او تأکید کرد که هنر سادهترین راهی است که فلسطینیان میتوانند از طریق آن با جهان سخن بگویند.
«آنچه میشنویم، فقط بخشی از حقیقت است»
او افزود: «آنچه درباره زندانیان میشنویم، تنها بخشی از واقعیت است. از آغاز حملات، خبر مرگ صدها زندانی در نتیجه شکنجه، کمبود غذا و دارو منتشر شده است. در عین حال، قانونی ناعادلانه در برابر چشم جهان تصویب میشود، بدون اینکه واکنشی جدی نشان داده شود.»
او همچنین تأکید کرد که با وجود سختی شرایط، حاضر به ترک غزه نیست و گفت زنان فلسطینی از سال ۱۹۴۸ تاکنون در سرزمین خود ایستادهاند. او افزود که برگزاری نمایشگاه در چادر و کنار یک مرکز فرهنگی ویرانشده، نشانهای از حجم تخریب در غزه است، اما این پیام را نیز دارد که فعالیتهای فرهنگی ادامه خواهد داشت، اگر در فضای باز یا کنار دریا برگزار شود.
«از دست دادن، ما را به هنر رساند»
نسمة ابو حصیره، یکی از هنرمندان، گفت که تجربه از دست دادن نزدیکانش که ۴۵ نفر از خانوادهاش در حملات کشته شدهاند و تعدادی نیز بازداشت شدهاند، او را به سمت هنر کشانده است.
او توضیح داد که در آثارش دلایل مختلف بازداشتها را به تصویر کشیده است: افرادی که هنگام فرار از شمال به جنوب بازداشت شدند، ماهیگیرانی که در دریا دستگیر شدند، یا زنانی که در بیمارستانها حضور داشتند اما بازداشت شدند.
او همچنین گفت به دلیل گرانی وسایل نقاشی، از لوازم آرایشی مانند رژگونه، خط چشم و سرمه برای خلق آثارش استفاده کرده و حتی زنان خانوادهاش نیز با دادن وسایل شخصی خود از او حمایت کردهاند.
او با طرح این پرسش گفت: «آیا دو میلیون نفر در غزه خود زندانی نیستند؟» و افزود که همه مردم غزه در معرض خطر بازداشت یا مرگ قرار دارند.
«یک وظیفه ملی»
اسماء طافش، دیگر هنرمند حاضر در نمایشگاه، گفت حمایت از زندانیان یک وظیفه ملی و اخلاقی است. او تأکید کرد که کمبود امکانات نمیتواند مانع فعالیت هنرمندان شود: «اگر بوم نباشد، روی کاغذ نقاشی میکنیم و اگر رنگ نباشد، با خاکستر نقاشی خواهیم کرد.»
«همبستگی با زنان زندانی»
صفاء عوکل نیز گفت که با آثارش از زنان زندانی حمایت میکند. او تصویری از یک زن زندانی با زنجیرهای شکسته کشیده تا نشان دهد این اسارت روزی پایان خواهد یافت. او همچنین به استفاده از ابزارهای ساده مانند گچ، قهوه و خاکستر برای خلق آثار اشاره کرد.
«هنر، زبان حقیقت است»
فرح عجور، دیگر هنرمند، گفت این نمایشگاه تلاشی برای نشان دادن آن چیزی است که در زندانها دیده نمیشود. او به تهدیدهایی که علیه هنرمندان وجود دارد اشاره کرد، اما گفت از بیان حقیقت هراسی ندارد.
«رنج در قاب نقاشی»
سما ابو حسان، یکی از بازدیدکنندگان، نیز گفت که این نمایشگاه توانسته رنج مردم را به تصویر بکشد و از خلاقیت هنرمندان در استفاده از ابزارهای ساده ابراز شگفتی کرد.