حملات به روژاوا؛ چالشی ایدئولوژیک علیه تجربهای مبتنی بر برابری
عضو هیئت اجرایی حزب دم ترکیه اعلام کرد حملات به روژاوا مدل مبتنی بر آزادی زنان را هدف گرفته و جنبشهای زنان باید با همبستگی، پاسخی آگاهانه و ایدئولوژیک بدهند.
الیف آکگل
استانبول- افزایش فضای خشونت در جهان، ارزیابیهایی را مطرح کرده است مبنی بر اینکه تجربههای اجتماعی مبتنی بر آزادی زنان هدف قرار گرفتهاند. در مسیری که از ترکیه تا خاورمیانه امتداد دارد، سیاستهای خشونت، جنگ و نابرابری که زنان با آن روبهرو هستند، فراتر از موارد فردی، بهعنوان یک رویکرد نظاممند و ایدئولوژیک مورد بحث قرار میگیرد. از این رو تأکید میشود پاسخی که به این وضعیت داده میشود نیز نباید صرفاً احساسی باشد، بلکه باید سازمانیافته، آگاهانه و دارای ماهیتی ایدئولوژیک باشد.
بهویژه ارزیابیها درباره حملات به روژاوا نشان میدهد که این حملات مدل اجتماعی مبتنی بر آزادی زنان را هدف گرفته است و همین موضوع، نقش زنان بهعنوان سوژههای بنیانگذار را در مرکز بحث قرار میدهد. ساختار برابرطلبانهای که پس از مبارزه علیه داعش و با نماد مقاومت کوبانی شکل گرفت، تنها یک دستاورد نظامی یا سیاسی نیست، بلکه بهعنوان یک مدل زندگی جایگزین تعریف میشود که زنان آن را بر پایه خوددفاعی، نمایندگی برابر و قرارداد اجتماعی بنا کردهاند. هدف قرار دادن این مدل، با تأثیر منطقهای و جهانی ایده آزادی زنان مرتبط دانسته میشود.
ایلکنور بیرول، عضو هیئت اجرایی مرکزی حزب دم، با طرح فراخوانی فراملی اعلام کرد که از خیزش آزادیخواهانه در ایران پس از کشته شدن ژینا امینی تا جنبشهای زنان در کوبانی، اروپا و آمریکای لاتین، همگی در مطالبه مشترک برابری و آزادی به هم میرسند و با این جمله موضع زنان را خلاصه کرد: «اگر حمله ایدئولوژیک است، پاسخ هم ایدئولوژیک خواهد بود.»
«حملات به روژاوا ایدئولوژیک است»
ایلکنور بیرول با بیان اینکه در ترکیه و خاورمیانه موضوعاتی چون جنگ، خشونت و حملات ایدئولوژیک در صدر دستور کار زنان قرار دارد، گفت حملات به روژاوا مدل آزادی زنان را هدف گرفته است. او افزود: «در آستانه ۸ مارس ۲۰۲۶، موضوعات متعددی در حوزه زنان انباشته شده که باید درباره آنها صحبت شود و در ۸ مارس به میدانها آورده شده و به خطی از مقاومت تبدیل شود. در خاورمیانه، بهویژه در سوریه، دوباره طبلهای جنگ به صدا درآمده و همزمان با تشدید تنشها، روندهای مذاکره نیز جریان دارد. در این روند شاهد حملهای به روژاوا از سوی رژیم دمشق با حمایت قدرتهای بینالمللی بودیم.
از منظر آزادی زنان، این حمله ماهیتی ایدئولوژیک دارد. در یک سو نیروهایی قرار دارند که بهدنبال ایجاد نظمی دولتی با گرایش جهادی-سلفی هستند و دولتهای بزرگ سرمایهداری-امپریالیستی از آنها حمایت میکنند. در سوی دیگر، واقعیتی اجتماعی با محوریت کوبانی قرار دارد که اعتراضی است به نظم تاریک، نابرابر و خفهکنندهای که میخواهند بر خاورمیانه تحمیل کنند.
کوبانی و روژاوا پس از مبارزه پیروزمندانه علیه داعش، مدلی ارائه کردند که آزادی و برابری زنان را اصل بنیادین بازسازی جامعه میداند. این مدل گسترش و نهادینهسازی آگاهی آزادی زنان را هدف گرفته و آن را به اصل اساسی زندگی اجتماعی تبدیل کرده است. به همین دلیل نیز به هدف نیروهای ارتجاعی بدل شده و این حملات ماهیتی ایدئولوژیک دارند.»
«الگوی آزادی زنان در کانون این حملات قرار گرفته است»
بیرول تأکید کرد که مدل روژاوا صرفاً ساختاری نظامی یا سیاسی نیست، بلکه بر یک قرارداد اجتماعی مبتنی بر آزادی زنان استوار است. او گفت زنان در آنجا ارتشها و نیروهای دفاعی خود و نهادهای مستقلشان را ایجاد کرده و برای تضمین نمایندگی برابر در همه ساختارها، علیه سلطه مردسالارانه مبارزه کردهاند. این تجربه به الگویی تبدیل شده که افکار عمومی جهان و جنبشهای زنان آن را از نزدیک دنبال میکنند. صدای زنانی که میگویند «تن و کار من فقط متعلق به من است و از آن با سازماندهی و مقاومت دفاع میکنم» امروز صدایی است که میخواهند خاموشش کنند.
«پاسخ باید با موضعی ایدئولوژیک شکل بگیرد»
او با اشاره به اینکه خشونت علیه زنان محدود به درگیریهای منطقهای نیست، گفت در ترکیه و جهان تصویر تکاندهندهای وجود دارد؛ زنکشی و مرگ زنان افزایش یافته و تلاش میشود حضور آزادانه زنان در عرصه عمومی محدود و آنها دوباره به چارچوب خانواده محصور شوند. به گفته او، اگر حمله ایدئولوژیک است، پاسخ نیز باید ایدئولوژیک باشد و این پاسخ در سازماندهی، مقاومت و حضور آگاهانه زنان معنا پیدا میکند.
بیرول تأکید کرد ۸ مارس باید با صدایی نیرومند علیه هر نوع خشونت علیه زنان برگزار شود و تجربه آزادی در روژاوا میتواند برای دیگر جوامع الهامبخش باشد.
«۸ مارس به نام اعتراض بزرگ جهانی تبدیل شود»
او با بیان اینکه تجربههای مبارزاتی زنان در جغرافیاهای مختلف به هم پیوند خورده است، گفت: «این اتفاقات تصادفی نیست. بافته مویی بریدهشده، زنی که از طبقه سوم به پایین پرتاب شده، پیکر کودکی که بر زمین میافتد… همه اینها انسانها را به شورش فرا میخواند.»
بیرول خواستار آن شد که ۸ مارس به روزی برای اعتراض بزرگ علیه همه اشکال سلطه بر زنان تبدیل شود و میلیونها نفر در خیابانها با زنان روژاوا و با مبارزه آزادیخواهانهای که پس از کشته شدن ژینا مهسا امینی در ایران شکل گرفت، اعلام همبستگی کنند.
«زنان یگانه مدافعان صلح برابرطلبانهاند»
او در پایان گفت زنان تنها علیه خشونت مبارزه نمیکنند، بلکه برای نظمی حقوقی و اجتماعی نوین و برابرطلبانه نیز تلاش میکنند؛ نظمی که در آن هیچکس بر دیگری برتری نداشته باشد و زنان نیروی اصلی شکلدهنده و پاسدار آن باشند.