گزارشی از بازداشت گسترده در ایران
گزارشهای منتشر شده تصویری از گسترش سرکوب، بازداشتهای گسترده و بلاتکلیفی حقوقی شهروندان ارائه میدهد؛ روندی که همزمان با تشدید اعتراضات مردمی، نگرانیها درباره استفاده فراگیر از ابزار امنیتی برای خاموشکردن صدای معترضان را برجسته کرده است.
مرکز خبر - تحولات روز سیودوم اعتراضات عمدتاً بر ادامه سیاست کنترل ارتباطات ـ با بازگشت محدود اینترنت ـ تداوم موج بازداشتها، تشدید فشارهای پساسرکوب از جمله بحران وثیقههای سنگین، متمرکز بوده است.
در ادامه این موج سرکوب، علیرضا حسینی، عضو هیئت رئیسه خانه سینما، روز چهارشنبه هشتم بهمنماه، در گفتوگو با خبرگزاری ایلنا از بازداشت شش تن از اعضای خانه سینما خبر داد. به گفته علیرضا حسینی ٧ نفر از اعضای این خانه بازداشت شده بودند که یکی از آنها بعد از چند روز آزاد شد.
بهگفتهی علیرضا حسینی، سه نفر از بازداشتشدگان با حکم قضایی و در منزل بازداشت شده و سه نفر دیگر در اماکن عمومی دستگیر شدهاند.
براساس گزارشهای منتشر شده، از ٢٠ دیماه تا ۶ بهمنماه، ١۵ شهروند کورد از شهرها و روستاهای مختلف ایلام توسط نیروهای امنیتی بازداشت شدهاند؛ بازداشتهایی که همچنان بدون هرگونه اطلاعرسانی رسمی درباره محل نگهداری، وضعیت حقوقی یا اتهامات احتمالی بازداشتشدگان ادامه دارد.
بر اساس این گزارش، اغلب این بازداشتها با یورش شبانه به منازل، اعمال خشونت شدید، ضربوشتم و در برخی موارد تخریب خانهها همراه بوده است؛ الگویی آشنا از سرکوب که نهتنها فرد بازداشتشده، بلکه خانواده و جامعه پیرامون او را نیز هدف ارعاب قرار میدهد.
در میان بازداشتشدگان میتوان به فرزانه صیدی و یک شهروند دیگر اهل ایلام ( هر دو ۷ بهمن)، زهرا نظری، زن جوان و مربی بدنسازی بههمراه شهروندی دیگر از ایلام (هر دو ۶ بهمن)، شهروندی از روستای کارزان (۵ بهمن)، شهروندی از دهلران (۲ بهمن)، شهروندی از آبدانان (۲۸ دی)، شهروند ۳۰ ساله اهل درهشهر (۲۴ دی)، شهروندانی از شهر چوار و سرابله (۲۱ دی) و سه شهروند دیگر اهل چوار (۲۰ دی) اشاره کرد. همچنین یک کارمند پتروشیمی دهلران هشت روز پیش بازداشت و به زندان ایلام منتقل شده و یک شهروند ۲۴ ساله اهل آبدانان نیز در تاریخ ۶ بهمن در تهران بازداشت شده است.
بر اساس گزارش هرانا نیز، یک شهروند مشهدی روز چهارشنبه ۸ بهمنماه توسط مأموران امنیتی در منزل شخصی خود بازداشت شده است. تاکنون هیچگونه اطلاعاتی درباره دلایل بازداشت، محل نگهداری و وضعیت حقوقی این شهروند منتشر نشده است.
همچنین به گزارش هیرکانی، یک شهروند اهل گرگان در تاریخ ۱۸ دیماه، در جریان اعتراضات مردمی در محدوده فلکه کاخ این شهر بازداشت شده و همچنان اطلاعی از محل نگهداری و وضعیت حقوقی او در دست نیست. همچنین یک شهروند اهل لاهیجان چند روز پس از اعتراضات ۱۸ دیماه در محدوده میدان چهارپادشاه این شهر بازداشت و تحت بازجویی قرار گرفته است.
در همین حال، صدا و سیمای رژیم ایران از بازداشت ۱۶ شهروند در شهرستان نکا در ارتباط با اعتراضات سراسری خبر داده و مدعی شده است که این افراد «لیدرهای اصلی اغتشاشات» بودهاند که اقدام به انتشار فراخوان برای «ایجاد ناامنی» در بستر اعتراضات معیشتی میکردند.
در گزارشی دیگر، این رسانه از بازداشت چهار شهروند در شهرستان ساری خبر داده است. فرمانده انتظامی مازندران ادعا کرده که این افراد «عوامل اصلی اغتشاشات و عاملان مرگ یک نیروی بسیج به نام امین ضیایی در تاریخ ۱۸ دیماه» بودهاند. نیروهای امنیتی رژیم مدعی شدهاند که متهمان پس از تشکیل پرونده به مرجع قضایی تحویل داده شدهاند؛ ادعاهایی که بدون ارائه مستندات مستقل مطرح شده است.
دانشجوی رشته معماری دانشگاه هنرهای اسلامی تبریز نیز در تاریخ ۲ بهمنماه در منزل خانواده خود در شهر مراغه توسط نیروهای امنیتی بازداشت شده است.
یک دانشجوی کارشناسی ارشد ژئوتکنیک دانشگاه صنعتی امیرکبیر نیز روز جمعه ۱۹ دیماه در محدوده محله نارمک تهران بازداشت شده است.
بر اساس گزارش هرانا، غزاله رعیت، شهروند بهایی، اواخر دیماه در محل کار خود در مشهد بازداشت شده و پس از تفتیش منزل به اداره اطلاعات این شهر منتقل شده است. وی هماکنون بهصورت بلاتکلیف در زندان وکیلآباد مشهد نگهداری میشود.
همچنین یک شهروند ۳۲ ساله، اهل لاهیجان و متأهل، در تاریخ ۲۶ دیماه بدون ارائه حکم قضایی در مقابل منزل خود توسط نیروهای امنیتی بازداشت شده است. همزمان، خبرگزاری تسنیم، وابسته به نهادهای امنیتی، از بازداشت ۷۰ شهروند در استان مرکزی خبر داده و آنان را «عاملان اصلی اغتشاشات» خوانده است. در این گزارش همچنین ادعا شده که شش شهروند که قصد آتشزدن برخی اماکن در شهر تفرش را داشتند، شناسایی و بازداشت شدهاند.
تسنیم در گزارشی دیگر از بازداشت چند شهروند در استان کهگیلویه و بویراحمد توسط مأموران اداره اطلاعات خبر داده و آنان را «لیدرهای اغتشاشگر» معرفی کرده است؛ در ویدیوی منتشرشده در این رابطه، دستکم سه شهروند بازداشتشده دیده میشوند.
خبرگزاری فارس، دیگر رسانه نزدیک به نهادهای امنیتی، نیز گزارش داده است که شماری از شهروندان در شهرستان ازنا توسط مأموران اطلاعات سپاه پاسداران بازداشت شدهاند. در ویدیوی منتشرشده از این خبر، دستکم ۱۰ شهروند بازداشتشده قابل مشاهده هستند.
از سوی دیگر، یک دانشجوی ورودی ۱۴۰۲ مقطع کارشناسی ارشد مهندسی عمران دانشگاه علم و صنعت نیز هفته گذشته در منزل شخصی خود توسط مأموران امنیتی بازداشت شده است.
همچنین طی هفتههای اخیر، یک شهروند در بجنورد و دو شهروند دیگر در گرگان توسط مأموران امنیتی بازداشت شدهاند. بر اساس این گزارشها، بازداشت یک ورزشکار گرگانی بدون ارائه حکم قضایی صورت گرفته و وی پیشتر تماسهایی از سوی اطلاعات سپاه دریافت کرده بود. تاکنون هیچ اطلاعی از محل نگهداری، نهاد بازداشتکننده و وضعیت جسمی و حقوقی او منتشر نشده است.
در ادامه، گزارش شده است که یک شهروند دیگر اهل گرگان نیز شامگاه دوشنبه ۲۶ دیماه در محل سکونت خود بازداشت شده و همچنان اطلاعات رسمی درباره وضعیت او در دسترس نیست.
هیرکانی همچنین از بازداشت یک پزشک متخصص جراحی عمومی و عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی گلستان خبر داده است. این پزشک در پی اعتراض به تیراندازی نیروهای امنیتی به معترضان و مجروحان بازداشت شده و بنا بر گزارشها، بازداشت او در روز ۱۸ یا ۱۹ دیماه صورت گرفته است. به نقل از منابع مطلع، این بازداشت پس از آن انجام شده که وی نسبت به تیراندازی نیروهای سرکوبگر از داخل بیمارستان پنج آذر گرگان به سمت معترضان و مجروحان اعتراض کرده بود.
در همین چارچوب، یک شهروند ۴۰ ساله خواننده و یک شهروند ۱۹ ساله عضو تیم ملی جودو و کوراش ایران، هر دو اهل بجنورد، نیز بازداشت شدهاند. با گذشت ۱۰ روز از بازداشت یکی از این افراد و حدود یک ماه از بازداشت حسین جعفری، هر دو بهصورت بلاتکلیف در زندان بجنورد نگهداری میشوند و تاکنون اطلاعی از اتهامات مطروحه علیه آنان منتشر نشده است.
در گزارش دیگر، جراح شناختهشده و رئیس بیمارستان پاستور قزوین بههمراه همسرش، دکتر پریسا پرکار، پزشک متخصص چشم، توسط نیروهای امنیتی بازداشت شدهاند. بر اساس اطلاعات موجود، بازداشت این دو پزشک در ارتباط با ارائه خدمات درمانی به مجروحان اعتراضات مردمی در شهر قزوین صورت گرفته است. تا لحظه تنظیم این خبر، هیچگونه اطلاع رسمی درباره نهاد بازداشتکننده، محل نگهداری و وضعیت حقوقی و جسمی آنان منتشر نشده است.
همچنین به گزارش هرانا، غزل مرزبان، نوکیش مسیحی و فعال مدنی ساکن تهران، نیمهشب چهارشنبه ۲۵ دیماه توسط مأموران امنیتی در منزلش بازداشت و به بازداشتگاه وزارت اطلاعات منتقل شده است.
مجموع این گزارشها تصویری از گسترش سرکوب، بازداشتهای گسترده و بلاتکلیفی حقوقی شهروندان در نقاط مختلف کشور ارائه میدهد؛ روندی که همزمان با تشدید اعتراضات مردمی، نگرانیها درباره نقض سیستماتیک حقوق بشر و استفاده فراگیر از ابزار امنیتی برای خاموشکردن صدای معترضان را بیش از پیش برجسته کرده است.