گزارش سالانه از افغانستان: ۲۰۵ مورد نقض حقوق رسانه در ۲۰۲۵، زنان خبرنگار هدف اصلی
مرکز خبرنگاران افغانستان میگوید در سال ۲۰۲۵ دستکم ۲۰۵ مورد خشونت و نقض آزادی رسانهها ثبت شده و خبرنگاران زن بیش از هر زمان دیگر با بازداشت، تهدید و حذف سیستماتیک روبهرو بودهاند.
مرکز خبر-مرکز خبرنگاران افغانستان (AFJC) در گزارش سالانه خود که روز شنبه منتشر شد میگوید این ۲۰۵ مورد شامل بازداشتها، تهدیدها، سانسور، بستهشدن مؤسسههای خبری و «دستکم دو مرگ» مرتبط با فشار بر رسانهها است و رقم کلی نسبت به سال پیش حدود ۱۳ درصد افزایش یافته است. این نهاد میگوید دهها خبرنگار در سال ۲۰۲۵ تهدید، مورد آزار قرار گرفته یا بهطور موقت بازداشت شدهاند و شماری از رسانههای محلی تا اطلاع ثانوی تعطیل ماندهاند.
گزارش و ناظران بینالمللی میگویند حکومت طالبان سیاستهای گستردهای برای محدود کردن پوشش خبری سیاسی و اقتصادی اعمال کرده است؛ از دستور به تعطیلی برنامههای سیاسی در تلویزیونهای داخلی تا تعلیق رادیوهای زنان و استفاده از بازداشت و «اعترافات اجباری» منتشرشده برای وادار کردن روزنامهنگاران به سکوت. نهادهای مدافع آزادی مطبوعات این اقدامات را نشانه «سرکوب سیستماتیک» و تلاش برای ساختن یک روایت یکصدایی توصیف کردهاند.
گزارش مرکز خبرنگاران افغانستان و بررسی رسانههای محلی نشان میدهد که زنان خبرنگار بهطور خاص هدف سیاستهای تبعیضآمیز قرار گرفتهاند؛ فشارهای اداری، منع پوشش اخبار در جمع، تعلیق برنامهها و تهدیدهای مستقیم بهویژه بر خبرنگاران اقلیتها و فعالان زن متمرکز شده است. فعالان رسانهای میگویند محدودیتها و تهدیدها موجب خودسانسوری گسترده، فرار یا تبعید برخی از روزنامهنگاران و کاهش قابلتوجه حضور زنان در اتاقهای خبر شده است.
رسانههای اپوزیسیون و خارجی که از بیرون افغانستان گزارش میدهند- از جمله بخشهای رادیو و تلویزیونهای برونمرزی-میگویند خبرنگاران داخل و در تبعید همچنان تحت فشار و تهدیدند و بسیاری از گزارشگران مستقل امکان کار آزادانه ندارند. نهادهای مدعی حمایت از خبرنگاران هشدار دادهاند که بسته شدن راههای اطلاعرسانی داخلی و هدفگیری زنان خبرنگار نه تنها حقوق فردی را نقض میکند بلکه فضا را برای اطلاعرسانی مستقل و حسابرسی عمومی بهطور ساختاری تضعیف میسازد.
واکنش بینالمللی در قالب گزارشها و فراخوانها نیز ادامه دارد. گزارشگرانی چون RSF و CPJ خواستار پایان بازداشتهای خودسرانه، توقف پخش «اعترافات اجباری» و تضمین امنیت روزنامهنگاران شدهاند و خواستهاند کشورهای میزبان پناهندگان خبری و جامعه بینالملل از رسانههای مستقل و خبرنگاران تبعیدی حمایت کنند. مرکز خبرنگاران افغانستان از جامعه بینالمللی خواسته است با فشار دیپلماتیک و فراهمسازی مسیرهای امن برای روزنامهنگاران، از فروپاشی کامل بخش مستقل رسانهای در افغانستان جلوگیری شود.
AFJC خواستار توقف فوری بازداشتها و اذیتوآزار روزنامهنگاران، رفع محدودیتهای انتشار، خاتمه «اعترافات اجباری» و تضمین دسترسی برابر زنان به رسانهها شده است. این نهاد همچنین از نهادهای بینالمللی خواسته تا کمکهای هدفمند به رسانههای مستقل و سازوکارهای حمایتی از خبرنگاران تبعیدی را افزایش دهند تا صدای مستقل در افغانستان حفظ شود.