مرکز خبر- دیده‌بان حقوق بشر و شبکه حقوق بشر کوردستان در گزارشی، اعلام کردند که از زمان آغاز درگیری‌ها در ۲۸ فوریه ۲۰۲۶( ۹ اسفند، ۱۴۰۴)، وضعیت زندانیان در ایران به‌شدت وخیم‌تر شده است و به گفته‌ی صبا بهار، پژوهشگر ارشد ایران در دیده‌بان حقوق بشر، زندانیان با «خشونت دوگانه» مواجه هستند؛ خشونت مقامات با سابقه‌ی کشتار زندانیان و بمب‌های آمریکا و اسرائیل.

بر اساس این گزارش، در هفته‌های پیش از آغاز درگیری‌ها، «ده‌ها هزار نفر» از جمله معترضان، فعالان مدنی، وکلا، کادر درمان و کودکان به‌طور خودسرانه بازداشت شدند و بسیاری در بازداشتگاه‌های مخفی نگهداری می‌شوند و در معرض ناپدیدسازی قهری هستند.

همچنین پلیس ایران در ۲۴ مارس(۴ فروردین ۱۴۰۵) از بازداشت ۴۴۶ نفر به اتهام‌هایی مانند «تشویش اذهان عمومی» و «تبلیغ علیه نظام» خبر داده است.

این نهادها اعلام کردند که بین ۱۸ تا ۳۱ مارس( ۲۷ اسفند تا ۱۱ فروردین) دست‌کم ۸ نفر با اتهام‌هایی مانند «جاسوسی» و «محاربه» اعدام شده‌اند؛ موضوعی که نگرانی‌ها درباره اعدام‌های گسترده و مخفیانه را افزایش داده است.

در بخش دیگری از گزارش آمده است که آمریکا و اسرائیل از ۲۸ فوریه(۹ اسفند ۱۴۰۴)«هزاران حمله» در ایران انجام داده‌اند که برخی از آن‌ها در نزدیکی زندان‌هایی مانند اوین و زنجان رخ داده و موجب وحشت زندانیان شده است.

همزمان، منابع مطلع از وخامت شرایط زندان‌ها خبر داده‌اند؛ از جمله کاهش جیره غذایی، کمبود دارو و لغو انتقال بیماران به مراکز درمانی. بطوریکه حتی به درمانگاه زندان نیز منتقل نمی‌شوند.

گزارش‌ها همچنین حاکی از آن است که در برخی زندان‌ها، نیروهای امنیتی برای سرکوب اعتراض زندانیان از زور، از جمله نیروی مرگبار استفاده کرده‌اند.

این دو نهاد حقوق بشری خواستار آزادی فوری همه بازداشت‌شدگان خودسرانه، توقف اعدام‌ها و اجرای مقررات مربوط به مرخصی یا آزادی بشردوستانه‌ی زندانیان شده‌اند.