عفو بینالملل: سرکوب خيزش انقلابی «ژن، ژیان، آزادی» جنایت علیه بشریت بوده است
عفو بینالملل در گزارشی بیش از هزار صفحهای، سرکوب خیزش انقلابی «ژن، ژیان، آزادی» را مصداق جنایت علیه بشریت دانست و خواستار تحقیق کیفری درباره نقش ۸۷ مقام جمهوری اسلامی شد.
مركز خبر- سازمان عفو بینالملل همزمان با چهارمین سالگرد آغاز خيزش انقلابی «ژن، ژیان، آزادی»، گزارشی بیش از هزار صفحهای با عنوان «معماران فجایع» منتشر کرد و اعلام کرد که مقامها و نیروهای جمهوری اسلامی در جریان سرکوب خيزش انقلابی «ژن، ژیان، آزادی» مرتکب جنایت علیه بشریت شدهاند. این سازمان خواستار تحقیق کیفری درباره نقش احتمالی ۸۷ مقام جمهوری اسلامی شده است.
گزارش عفو بینالملل زنجیره تصمیمگیری و فرماندهی در سرکوب اعتراضات را بررسی میکند و مواردی چون قتل، شکنجه، ناپدیدسازی قهری، بازداشت و حبس خودسرانه، تجاوز و دیگر اشکال خشونت جنسی، و همچنین آزار و تعقیب سیاسی، جنسیتی، قومی و مذهبی را مستند کرده است.
برای تهیه این تحقیق، پژوهشگران با ۲۷۰ نفر، از جمله معترضان، بازداشتشدگان پیشین، خانوادههای جانباختگان، شاهدان عینی، وکلا، روزنامهنگاران و کارکنان حوزه پزشکی گفتوگو کردهاند. همچنین بیش از دو هزار ویدئو و مجموعهای از اسناد دولتی و قضایی، احکام دادگاهها و مدارک پزشکی قانونی بررسی شده است. یکی از اسناد مورد استناد، دستوری منتسب به ستاد کل نیروهای مسلح است که بر برخورد شدید با تجمعها، متفرق کردن معترضان و بازداشت آنان تأکید داشته است. عفو بینالملل این سند را همراه با شهادت افراد مطلع، برای بررسی زنجیره فرماندهی و نحوه اجرای سیاست سرکوب به کار گرفته است.
در این گزارش فهرستی از ۳۷۷ معترض و فرد غیرمعترض کشتهشده ارائه شده که ۵۶ نفر از آنان کودک بودهاند. بر اساس یافتههای سازمان، نیروهای امنیتی در مواردی از سلاحهای جنگی و تفنگهای ساچمهای علیه معترضان و دیگر افراد حاضر در محل استفاده کردهاند.
عفو بینالملل همچنین اعلام کرده است که شهرهای کوردستان و بلوچستان بهطور نامتناسبی هدف سرکوب مرگبار قرار گرفتهاند. این سازمان اقدامات انجامشده علیه این جوامع را از منظر احتمال ارتکاب جنایت علیه بشریت، از جمله آزار و تعقیب، بررسی کرده است.
این نهاد حقوق بشری هشدار داده است که نبود پاسخگویی درباره سرکوب خيزش انقلابی «ژن، ژیان، آزادی» به تداوم مصونیت از مجازات انجامیده و برخی مقامهای دخیل همچنان در ساختارهای حکومتی و امنیتی حضور دارند. عفو بینالملل خواستار ایجاد سازوکار بینالمللی عدالت کیفری برای ایران، ارجاع وضعیت کشور به دادستان دیوان کیفری بینالمللی از سوی شورای امنیت سازمان ملل و استفاده دولتها از صلاحیت قضایی جهانی برای تحقیق درباره مظنونان شده است.
این گزارش در چهارمین سالگرد قتل حکومتی ژینا امینی منتشر شد؛ مرگ او پس از بازداشت توسط گشت ارشاد در شهریور ۱۴۰۱ به شکلگیری خيزش انقلابی «ژن، ژیان، آزادی» در ایران انجامید.