عفو بینالملل به توافق تهران و واشنگتن هشدار داد؛ «صلح بدون عدالت» راهی برای تداوم سرکوب در ایران
عفو بینالملل در واکنش به توافق اخیر ایران و آمریکا هشدار داد هر توافقی که حقوق بشر و پاسخگویی را نادیده بگیرد، به صلح پایدار منجر نمیشود و میتواند زمینهساز تداوم سرکوب و نقض حقوق شهروندان باشد.
مرکز خبر- عفو بینالملل با استقبال محتاطانه از توافق اخیر میان ایران و آمریکا برای پایان دادن به ماهها تنش و درگیری نظامی، هشدار داد که هرگونه توافق سیاسی که حقوق بشر، عدالت و پاسخگویی را به حاشیه براند، نهتنها به صلحی پایدار و عادلانه منجر نخواهد شد، بلکه میتواند به پوششی برای تداوم سرکوب، بازداشتهای گسترده، اعدامها، محدودیت آزادیهای مدنی و مصونیت ناقضان حقوق بشر از مجازات تبدیل شود. این سازمان با تأکید بر اینکه پایان جنگ بهتنهایی تضمینکننده امنیت و کرامت انسانی نیست، اعلام کرد میلیونها شهروند در ایران و منطقه همچنان با پیامدهای سرکوب، بیعدالتی و نقض حقوق بنیادین خود مواجهاند و هر توافقی که صدای قربانیان، خانوادههای دادخواه، زندانیان سیاسی، فعالان مدنی و معترضان را نادیده بگیرد، نمیتواند زمینهساز ثبات واقعی باشد. عفو بینالملل همچنین از جامعه جهانی خواست در کنار تلاش برای کاهش تنشهای سیاسی و نظامی، حمایت از حقوق شهروندان، آزادیهای اساسی، حق دادخواهی قربانیان و مطالبات مردم برای اصلاحات بنیادین را به یکی از محورهای اصلی تعاملات خود با جمهوری اسلامی تبدیل کند و اجازه ندهد ملاحظات سیاسی و ژئوپلیتیک بر ضرورت پاسخگو کردن عاملان نقض حقوق بشر و تأمین عدالت برای قربانیان سایه بیفکند.
هشدار عفو بینالملل؛ پایان جنگ به معنای پایان رنج مردم نیست
عفو بینالملل اعلام کرد، صلحی که تنها بر ملاحظات سیاسی و امنیتی استوار باشد و به وضعیت حقوق بشر توجه نکند، نمیتواند پایدار و عادلانه باشد.
دبیرکل عفو بینالملل، تأکید کرد که میلیونها نفر در منطقه طی ماههای گذشته بهای سنگینی برای جنگ پرداختهاند و هر توافقی که بدون در نظر گرفتن حقوق قربانیان و سازوکارهای پاسخگویی شکل بگیرد، خطر بازتولید چرخه خشونت و بیعدالتی را افزایش خواهد داد.
به گفته او، توافقهای سیاسی زمانی میتوانند به ثبات واقعی منجر شوند که در کنار پایان درگیریهای نظامی، از حقوق بنیادین شهروندان، آزادیهای مدنی و حق دادخواهی قربانیان نیز حمایت کنند.
نگرانی از تشدید سرکوب در ایران پس از جنگ
عفو بینالملل در بخش دیگری از بیانیه خود نسبت به وضعیت داخلی ایران هشدار داده و اعلام کرده است که پایان حملات نظامی لزوماً به معنای افزایش امنیت شهروندان ایرانی نیست.
این سازمان میگوید همزمان با جنگ و در سایه فضای امنیتی ایجادشده، موج جدیدی از بازداشتها، فشارهای امنیتی و محدودیتهای سیاسی در ایران شکل گرفته است. بر اساس ارزیابی عفو بینالملل، هزاران نفر طی ماههای گذشته بهصورت خودسرانه بازداشت شدهاند و دهها نفر نیز با اتهامات سیاسی یا امنیتی با مجازات اعدام روبهرو شدهاند.
در این بیانیه آمده است که معترضان، فعالان مدنی، روزنامهنگاران، مدافعان حقوق بشر، خانوادههای دادخواه و منتقدان حکومت همچنان در معرض خطر بازداشت، شکنجه، ناپدیدسازی قهری و صدور احکام سنگین قرار دارند.
عفو بینالملل هشدار داده است که هرگونه عادیسازی روابط سیاسی با جمهوری اسلامی بدون توجه به این واقعیتها، میتواند به تقویت فضای مصونیت و کاهش فشارهای بینالمللی بر ناقضان حقوق بشر منجر شود.
«صلح بدون عدالت»؛ انتقاد از توافقهای مبتنی بر ملاحظات ژئوپلیتیک
دبیرکل عفو بینالملل با انتقاد از رویکردهایی که صرفاً بر منافع امنیتی دولتها متمرکز هستند، تأکید کرد که توافقهای سیاسی نباید به ابزاری برای نادیده گرفتن حقوق قربانیان تبدیل شوند.
به باور این سازمان، تجربههای گذشته نشان داده است که توافقهایی که تنها با هدف کاهش تنشهای سیاسی یا نظامی منعقد میشوند و به مطالبات شهروندان و قربانیان توجهی ندارند، در بلندمدت نهتنها ثبات ایجاد نمیکنند بلکه زمینهساز بحرانهای تازه خواهند شد.
عفو بینالملل تأکید میکند که حقوق بشر، کرامت انسانی و حق دادخواهی نباید قربانی مصلحتهای سیاسی و توافقهای دیپلماتیک شوند.
درخواست حمایت از جامعه مدنی و معترضان
این سازمان بینالمللی از دولتها، نهادهای حقوق بشری و سازمانهای بینالمللی خواسته است در کنار تلاش برای حفظ آتشبس و کاهش تنشهای منطقهای، از خواستههای مشروع مردم ایران نیز حمایت کنند.
عفو بینالملل معتقد است که جامعه جهانی نباید نسبت به سرکوب سیستماتیک مخالفان، محدودیت آزادیهای مدنی و فشار بر جامعه مدنی در ایران بیتفاوت باشد. این سازمان از دولتها خواسته است حمایت از آزادی بیان، آزادی تجمعات مسالمتآمیز، حقوق زنان، حقوق اقلیتها و حق مشارکت سیاسی شهروندان را در دستور کار تعاملات خود با جمهوری اسلامی قرار دهند.
در این بیانیه تأکید شده است که صدای قربانیان، خانوادههای دادخواه و فعالان مدنی باید در هر فرآیند سیاسی شنیده شود و نادیده گرفتن این مطالبات، صلحی شکننده و ناپایدار به همراه خواهد داشت.
پایان معافیت از مجازات؛ مطالبه اصلی عفو بینالملل
عفو بینالملل همچنین بر ضرورت انجام تحقیقات مستقل درباره تمامی موارد نقض حقوق بینالملل بشردوستانه و حقوق بشر در جریان درگیریهای اخیر تأکید کرده است.
این سازمان خواهان آن شده که تمامی اتهامهای مربوط به جنایات جنگی، حملات علیه غیرنظامیان و سایر نقضهای جدی حقوق بشر بهصورت مستقل، بیطرفانه و شفاف بررسی شود و عاملان این اقدامات، بدون توجه به جایگاه سیاسی یا نظامی خود، پاسخگو باشند.
به باور عفو بینالملل، دسترسی قربانیان به حقیقت، عدالت و جبران خسارت، یکی از پیششرطهای اساسی برای دستیابی به صلحی پایدار در منطقه است.
حقوق بشر؛ حلقه مفقوده توافقهای سیاسی
عفو بینالملل در جمعبندی بیانیه خود تأکید کرده است که آیندهای باثبات برای منطقه تنها زمانی امکانپذیر خواهد بود که حفاظت از غیرنظامیان، پاسخگو کردن ناقضان حقوق بشر، پایان دادن به مصونیت از مجازات و احترام به کرامت انسانی به بخش جداییناپذیر توافقهای سیاسی تبدیل شود.
این سازمان هشدار داده است که اگر توافق اخیر میان ایران و آمریکا صرفاً به کاهش تنشهای امنیتی محدود شود و به مطالبات شهروندان، وضعیت زندانیان، آزادیهای اساسی و حقوق قربانیان توجه نکند، خطر آن وجود دارد که به جای گشودن راهی برای صلح و عدالت، به ابزاری برای تداوم سرکوب و بیپاسخ ماندن ناقضان حقوق بشر تبدیل شود.