فرانسه؛ ۲۱۵ دانشآموز و ۸۵ کادر آموزشی در اعتراضات زخمی شدند
معترضان از کمبود معلم، نبود جایگزین برای معلمان غایب، تراکم بالای کلاسها، فرسودگی ساختمانهای مدارس، مشکلات گرمایشی و بهداشتی، کمبود تجهیزات و فشار ناشی از ساعات طولانی تحصیل و نظام پذیرش دانشگاهی فرانسه انتقاد دارند.
مرکز خبر - اعتراضات دانشآموزان دبیرستانی در فرانسه که از نیمه دوم سپتامبر آغاز شد، وارد سومین هفته خود شده و از اعتراض به وضعیت مدارس به بحرانی گستردهتر در حوزه آموزش و نحوه برخورد نیروهای امنیتی با معترضان تبدیل شده است. دانشآموزان در اعتراض به کمبود معلم، کلاسهای شلوغ، فرسودگی ساختمانهای آموزشی، کمبود امکانات و فشارهای تحصیلی دست به تجمع و مسدود کردن ورودی دبیرستانها زدهاند؛ اما در شماری از شهرها این اعتراضات به درگیری با پلیس، تخریب اموال و استفاده از تجهیزات ضدشورش منجر شده است.
بر اساس تازهترین آمار اعلامشده از سوی دولت فرانسه، تاکنون ۲۱۵ دانشآموز، ۸۵ نفر از کارکنان آموزشوپرورش و ۷۱۵ پلیس و ژاندارم در جریان این اعتراضات زخمی شدهاند. از میان کارکنان آموزشی آسیبدیده، ۳۴ نفر مدیر یا معاون مدرسه بودهاند. دفتر نخستوزیری فرانسه گفته است که اکثریت بسیار زیادی از دانشآموزان مجروح در حوادث تصادفی یا در نتیجه اقدامات افراد دیگری غیر از نیروهای امنیتی آسیب دیدهاند؛ با این حال، برخی از شدیدترین موارد جراحت در جریان مداخلات پلیس رخ داده و همین مسئله موجب آغاز تحقیقات رسمی شده است.
یکی از جدیترین حوادث در شهر لانس رخ داد؛ جایی که یک دانشآموز ۱۵ ساله در جریان درگیری با نیروهای پلیس، پس از تماس با یک نارنجک مورد استفاده پلیس، دست و بخشی از ساعد خود را از دست داد. مقام قضایی منطقه گفته است که تحقیقات باید مشخص کند آیا نوجوان نارنجک را برداشته یا نارنجک به سوی او پرتاب شده است. در شهر تور نیز یک دانشآموز ۱۶ ساله از ناحیه چشم راست دچار آسیب شدید شد و خانواده او شکایت کردهاند.
در پی این حوادث، وزارت کشور فرانسه اعلام کرده است که ۱۰ پرونده تحقیقاتی از سوی بازرسی کل پلیس ملی، IGPN، گشوده شده است. پیش از رسیدن این رقم به ۱۰، دستکم شش پرونده درباره نحوه مداخله پلیس در شهرهای سِوران، سناوئنلوُمون، تور، سندنی، آرژانتوی و لانس در دست بررسی بود. این تحقیقات در شرایطی انجام میشود که سازمانهای مدافع حقوق بشر نسبت به استفاده از زور علیه دانشآموزان و نوجوانان ابراز نگرانی کردهاند.
ابعاد اعتراضات از نظر شمار بازداشتها نیز قابل توجه است. بر اساس آمار وزارت کشور، از ۲۸ سپتامبر تاکنون ۶٬۰۵۹ مورد interpellation، یعنی دستگیری یا متوقفکردن افراد توسط پلیس، ثبت شده و در همین مدت ۷۱۵ عضو نیروهای پلیس و ژاندارمری زخمی شدهاند. در آمار جداگانه وزارت دادگستری، ۵٬۰۶۰ نفر در وضعیت بازداشت رسمی برای تحقیقات پلیسی، قرار گرفتهاند که حدود ۸۷ درصد آنان را افراد زیر ۱۸ سال تشکیل میدهند.
از میان افرادی که در وضعیت بازداشت رسمی برای تحقیقات پلیسی قرار گرفتهاند، برای ۱٬۸۰۲ نفر پرونده قضایی و تعقیب قضایی در نظر گرفته شده و ۱۴ نفر به بازداشت موقت منتقل شدهاند. وزارت دادگستری فرانسه در عین حال اعلام کرده است که در واکنش به تخریب مدارس، اموال عمومی و خشونت علیه نیروهای امنیتی و کارکنان آموزشوپرورش، دادستانها موظف شدهاند روند رسیدگی قضایی را با سرعت بیشتری دنبال کنند.
در سطح آموزشی نیز دامنه اختلال گسترده بوده است. صدها دبیرستان در روزهای اخیر بهطور کامل یا جزئی تعطیل یا مختل شدهاند و گزارشهای منتشرشده از حدود ۴۰۰ تا ۵۰۰ دبیرستان در مقاطعی حکایت دارد که به دلیل اعتراضات و مسائل امنیتی قادر به فعالیت عادی نبودهاند. در مقطعی نیز مقامهای فرانسوی از ۵۸۹ مرکز آموزشی مختلشده خبر دادند. دستکم ۲۴ مدرسه نیز در جریان ناآرامیها آسیب دیده، تخریب یا به آتش کشیده شدهاند. در کنار این موارد، برخی کلاسهای مجازی نیز هدف اقداماتی قرار گرفتهاند که رسانههای فرانسوی از آن با عنوان «بلوکاد سایبری» یاد کردهاند.
این اعتراضات ابتدا در منطقه پاریس و بهویژه در کرتِی شکل گرفت و سپس به دیگر مناطق فرانسه گسترش یافت. در فاصله کوتاهی، شمار زیادی از دبیرستانها درگیر اعتصاب، تجمع یا مسدودشدن ورودیها شدند و در برخی شهرها دانشجویان دانشگاه نیز به دانشآموزان پیوستند. اتحادیههای معلمان و بخشی از اتحادیههای کارگری نیز از مطالبات دانشآموزان حمایت کردهاند و برای امروز سهشنبه ۶ اکتبر فراخوانهای گستردهای برای ادامه اعتراضات صادر شده است.
در مقابل، دولت فرانسه ضمن پذیرش بخشی از مشکلات موجود در نظام آموزشی، بر ضرورت مسالمتآمیز بودن اعتراضات تأکید کرده و تخریب مدارس، حمله به نیروهای امنیتی و آسیبزدن به اموال عمومی را محکوم کرده است. مقامهای دولتی همچنین از ضرورت پاسخ قضایی سریع به خشونتها سخن گفتهاند. دولت وعده داده است مطالبات دانشآموزان، از جمله کمبود معلم، وضعیت ساختمانهای مدارس و شرایط آموزشی را در قالب برنامهای مشخص بررسی کند.
در مقابل، سازمانهای حقوق بشری خواهان کاهش تنش و تضمین حق اعتراض مسالمتآمیز شدهاند. لیگ حقوق بشر فرانسه (LDH) نسبت به آنچه افزایش نگرانکننده خشونت پلیس توصیف کرده هشدار داده و عفو بینالملل نیز بر ضرورت رعایت حق تجمع مسالمتآمیز و کاهش تنش تأکید کرده است. وجود ۱۰ تحقیق رسمی توسط IGPN، در کنار مواردی مانند قطع دست یک دانشآموز ۱۵ ساله و آسیب شدید چشمی یک نوجوان ۱۶ ساله، باعث شده نحوه مداخله پلیس به یکی از مهمترین محورهای مناقشه درباره این اعتراضات تبدیل شود.