دیدهبان حقوق بشر: جذب کودکان توسط سپاه پاسداران نقض حقوق بینالملل و جنایت جنگی
سازمان دیدهبان حقوق بشر از جذب کودکان توسط سپاه پاسداران انتقاد کرده و آن را نقض آشکار حقوق کودکان دانست. این سازمان تاکید کرد که این کودکان در ایست و بازرسیها در معرض خطر حملات قرار دارند.
مرکز خبر- روز دوشنبه ١٠ فروردینماه، سازمان دیدهبان حقوق بشر اعلام کرد که بهکارگیری و جذب کودکان در فعالیتهای نظامی نقض فاحش حقوق آنهاست و درصورتیکه سن افراد زیر ۱۵ سال باشد، میتواند مصداق «جنایت جنگی» تلقی شود.
به گفته بیل ون اسولد، مدیر همکار بخش حقوق کودک در دیدهبان حقوق بشر، شواهد نشان میدهد مقامهای ایرانی ظاهراً آمادهاند برای تأمین نیروی انسانی بیشتر، جان کودکان را به خطر بیندازند.
این واکنش پس از آن مطرح شد که رحیم نادعلی، معاون فرهنگی و هنری سپاه پاسداران، فراخوانی برای جذب نیروهای داوطلب نوجوانان ۱۲ سال به بالا در تهران منتشر کرد.
روز گذشته نیز خبرهایی مبنی بر کشته شدن علیرضا جعفری، کودک ۱۱ ساله در جریان هدف قرارگرفتن مراکز نظامی ایران توسط جنگندههای آمریکا و اسرائیل در یک ایست بازرسی در تهران منتشر شد.
بر اساس گزارش رسانههای داخلی ایران، وظایف این داوطلبان شامل مشارکت در گشتهای شناسایی و بازرسی اعلام شده است، هرچند هنوز مشخص نیست که افراد زیر ۱۵ سال دقیقاً در چه فعالیتهایی بهکار گرفته خواهند شد.
در بخش دیگری از گزارش دیدهبان حقوق بشر با اشاره به اینکه این کودکان در ایست و بازرسیها در معرض خطر حملات آمریکا و اسرائیل هستند، آمده است که در ماه گذشته، دهها هزار حمله هوایی علیه مراکز متعدد بسیج و سپاه و همچنین ایستهای بازرسی بسیج در تهران انجام دادهاند که منجر به کشته و زخمی شدن نیروها شده است.
در بخش دیگری از این گزارش تاکید شده است: «کودکان در ایران پیش از این نیز هدف حملات غیرقانونی قرار گرفتهاند. حملهای غیرقانونی به یک مدرسه ابتدایی در میناب در ۲۸ فوریه که منجر به کشته شدن دهها دانشآموز و غیرنظامی شد، باید بهعنوان جنایت جنگی مورد بررسی قرار گیرد. بر اساس گزارش اولیه ارتش آمریکا، مسئولیت این حمله بر عهده ایالات متحده بوده است.» دیدهبان حقوق بشر همچنین تاکید کرد که کنگره آمریکا باید جلسات ویژهای درباره شیوههای هدفگیری نظامی برگزار کند.
در ادامه گزارش به استفاده سربازی از کودکان زیر سن ١٨ سال و مهاجران افغان و اعزام آنها به سوریه توسط ایران اشاره شده و آمده است که «ایران طی سالها کودکان زیر ۱۸ سال را در نیروی بسیج جذب کرده و سپاه نیز کودکان مهاجر افغان ساکن ایران را بهعنوان سرباز کودک برای حمایت از دولت اسد در جنگ داخلی سوریه اعزام کرده است. دیدهبان حقوق بشر مستند کرده که پسرانی حتی ۱۴ ساله در این درگیریها کشته شدهاند. همچنین بر اساس گفته مقامات ایرانی، در دهه ۱۹۸۰ صدها هزار کودک برای جنگ ایران و عراق جذب شدند که دهها هزار نفر از آنها کشته شدند».
دفتر نماینده ویژه سازمان ملل در امور کودکان و درگیریهای مسلحانه اعلام کرده است که «کودکان، صرفنظر از نقشی که دارند، در صورت ارتباط با طرفهای درگیر، در معرض سطوح شدید خشونت قرار میگیرند.»
گزارش همچنین با اشاره به اینکه قوانین ایران بهطور صریح امکان جذب نظامی کودکان از سن ۱۵ سالگی را فراهم میکند، تایید کرده است که بر اساس «آییننامهها و مقررات سپاه پاسداران انقلاب اسلامی»، افراد باید حداقل ۱۶ سال داشته باشند تا واجد شرایط استخدام در سپاه باشند، با این حال، طبق ماده ۹۴، کودکان ۱۵ سال به بالا میتوانند بهعنوان عضو «فعال» شناخته شوند که پس از گذراندن دورههای آموزشی میتوانند در انجام مأموریتها با سپاه همکاری کنند.
شورای امنیت سازمان ملل جذب کودکان را «بهشدت محکوم» کرده و نظامی برای گزارشدهی در این زمینه ایجاد کرده است که آن را نقض جدی حقوق کودک میداند. کنوانسیون حقوق کودک جذب افراد زیر ۱۵ سال را ممنوع میکند. همچنین پروتکل الحاقی این کنوانسیون، که ایران آن را امضا کرده اما تصویب نکرده، حداقل سن مشارکت مستقیم در درگیریها را ۱۸ سال تعیین میکند.
در پایان گزارش تاکید شده است که ایران بر اساس حقوق بینالملل عرفی نیز متعهد است که جذب کودکان زیر ۱۵ سال جنایت جنگی محسوب میشود.
در پایان آمده است که: «مقاماتی که در این سیاست ناپسند دخیل هستند، کودکان را در معرض آسیبهای جدی و جبرانناپذیر قرار میدهند و خود نیز در معرض مسئولیت کیفری قرار دارند. رهبران ارشدی که برای توقف این روند اقدام نکنند، نمیتوانند ادعا کنند که به کودکان ایران اهمیت میدهند.»