چهار زن در زندان وکیلآباد مشهد درخطر اعدام؛ هشدار سازمان ملل درباره افزایش اعدام کوردها و بلوچها در ایران
دستکم چهار زن زندانی در زندان وکیلآباد مشهد با اتهامهایی مانند «محاربه»، «بغی» و «سبالنبی» در معرض خطر صدور یا اجرای حکم اعدام قرار دارند؛ همزمان، کارشناسان سازمان ملل از افزایش اعدام و سرکوب شهروندان کورد و بلوچ در ایران ابراز نگرانی کردهاند.
مرکز خبر- در بند زنان زندان وکیلآباد مشهد، دستکم چهار زن در معرض خطر اعدام قرار دارند. محبوبه شعبانی، ۳۰ ساله، با اتهام «محاربه» و انتقال معترضان زخمی به بیمارستان، زینب موسوی معروف به «آبان» و برادرش حسن موسوی با اتهام «محاربه»، رویا جمیلیان مطلق با اتهام «سبالنبی» و هانیه سربوزی، ۲۹ ساله و مادر یک کودک، با اتهام «بغی» در این زندان محبوساند. همچنین کارشناسان سازمان ملل متحد نسبت به خطر اجرای حکم اعدام پخشان عزیزی و وریشه مرادی، دو زندانی سیاسی محکوم به اعدام، هشدار دادهاند.
اعدامها و هشدار رئیس شورای حقوق بشر سازمان ملل
در روزهای اخیر، احکام اعدام شماری از زندانیان نیز اجرا شده است. توحید عبداللهی، زندانی اهل اردبیل و پدر دو دختر، بامداد پنجشنبه ۱۵ مرداد در زندان اردبیل اعدام شد. حکم اعدام علی پناهینژاد نیز در زندان دزفول به اجرا درآمد. همچنین گزارشهایی از اجرای حکم اعدام دستکم پنج زندانی، از جمله سه تبعه افغانستان و یک زندانی بلوچ، منتشر شده است.
ولکر تورک، رئیس شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد، با ابراز نگرانی عمیق از افزایش اعدامها در ایران، خواستار توقف فوری اجرای احکام اعدام شده است. به گفته او، از ۱۹ مارس ۲۰۲۶ تاکنون دستکم ۵۶ نفر در ارتباط با اتهامهای مرتبط با امنیت ملی اعدام شدهاند که ۲۷ نفر از آنان در پروندههای مرتبط با اعتراضات سال جاری بودهاند. بیش از ۱۰۰ نفر دیگر نیز با اتهامهای مشابه در معرض خطر اعدام قرار دارند.
تورک همچنین نسبت به نبود تضمینهای دادرسی عادلانه، گزارشهای مربوط به شکنجه و اخذ اعترافات اجباری و اجرای برخی احکام تنها چند هفته پس از بازداشت افراد ابراز نگرانی کرده است.
بازداشتشدگان؛ از بلاتکلیفی تا آزادی
بلاتکلیفی: آرتین غضنفری، شهروند بهائی و عکاس خبری، پس از ۱۹۸ روز همچنان در زندان تهران بزرگ بلاتکلیف است. کژال مبارکی و همسرش جمال احمدزاده نیز با گذشت بیش از یک ماه از بازداشت، در زندان مرکزی ارومیه در وضعیت بلاتکلیف بهسر میبرند. رویا جمیلیان مطلق و نجمه امینی نیز همچنان در زندان وکیلآباد مشهد بلاتکلیف هستند. دستکم ۵۴ بازداشتشده اعتراضات دیماه نیز در زندان اردبیل نگهداری میشوند که ۲۹ نفر از آنان همچنان بلاتکلیفاند.
مرخصی: سمانه (سما) عموشاهی، زندانی سیاسی محبوس در زندان دولتآباد اصفهان، روز دوشنبه ۱۲ مرداد به مرخصی اعزام شد.
احضار: اصغر امیرزادگان، فعال صنفی فرهنگیان فارس، به شعبه سوم دادیاری دادسرای فیروزآباد احضار شده است. علی پورداراب، روزنامهنگار اهل کرماشان، نیز با پروندهای تازه به اتهام «تبلیغ علیه نظام» روبهرو شده و برای تفهیم اتهام احضار شده است.
آزادی: ناعمه ارگی، شهروند ۱۷ ساله اهل سبزوار و فعال اینستاگرامی، پس از طی مراحل بازجویی و تفهیم اتهام با تودیع وثیقه از کانون اصلاح و تربیت مشهد آزاد شد.
در همین حال، سه شهروند کورد به نامهای سامان خسروی، هاوری پروازه و سارو روشنی و سه شهروند دیگر در جریان یورش نیروهای امنیتی به روستای «نی» مریوان بازداشت شدند.
زخمی شدن کولبر در مرز بانه
در دو تاریخ جداگانه در نوار مرزی هنگهژال بانه، دو کولبر کورد، گوران خدری و بختیار امینی، بر اثر شلیک مستقیم نیروهای مرزبانی و انفجار مین زخمی و به مراکز درمانی منتقل شدند. حسن مصطفیزاده، کولبر ۴۹ ساله و پدر سه فرزند، نیز روز چهارشنبه ۱۴ مرداد بر اثر تیراندازی نیروهای نظامی در مناطق مرزی بانه زخمی شد.
هشدار درباره اعدام کوردها و بلوچها
همزمان، کارشناسان سازمان ملل متحد با ابراز نگرانی از افزایش بازداشتهای خودسرانه، ناپدیدسازی قهری، شکنجه و اعدام در ایران، خواستار پایان دادن به سرکوب شهروندان کورد و بلوچ شدند. بر اساس این گزارش، در سال ۲۰۲۶ دستکم ۲۴ شهروند بلوچ و ۲۲ شهروند کورد اعدام شدهاند و شمار بیشتری نیز در معرض خطر اجرای حکم اعدام قرار دارند.
کارشناسان سازمان ملل همچنین درباره استفاده از اتهامهایی مانند «محاربه»، «افساد فیالارض» و «بغی» و گسترش تعریف «جاسوسی» بهعنوان ابزارهایی برای سرکوب مخالفان هشدار دادهاند و بر ضرورت رعایت دادرسی عادلانه، منع شکنجه و اصل برابری و عدم تبعیض تأکید کردهاند.