بیانیه جمهوریخواهان داخل ایران در هفتمین سالگرد آبان ۹۸؛ تأکید بر دادخواهی و عدالت
جمعی از جمهوریخواهان داخل ایران در بیانیهای خواستار حقیقتیابی مستقل درباره سرکوب آبان ۹۸ و توقف اعدامها و بازداشتهای خودسرانه شدند.
مرکز خبر- همزمان با هفتمین سالگرد اعتراضات آبان ۱۳۹۸، جمعی از جمهوریخواهان داخل ایران با انتشار بیانیهای، خواستار حقیقتیابی مستقل درباره سرکوب معترضان، توقف اعدامها و بازداشتهای خودسرانه و پایاندادن به فشار بر خانوادههای دادخواه شدند. امضاکنندگان همچنین بر ضرورت استقلال قوه قضائیه، تضمین دادرسی عادلانه و تحقق عدالت انتقالی در مسیر گذار به دموکراسی تأکید کردند.
در این بیانیه، با اشاره به سرکوب اعتراضات آبان ۱۳۹۸ و تداوم نقض حقوق شهروندان در اعتراضات سالهای بعد، از جمله خیزش انقلابی «ژن، ژیان، آزادی» در سال ۱۴۰۱ و اعتراضات دی ۱۴۰۴، آمده است که بازداشتهای خودسرانه، اجرای احکام اعدام و محرومیت متهمان از حقوق دفاعی همچنان ادامه دارد. امضاکنندگان این وضعیت را نشانه بحرانی بنیادین در ساختار قدرت و نظام قضایی جمهوری اسلامی دانستهاند.
متن کامل بیانیه به شرح زیر است:
بیانیه جمعی از جمهوریخواهان داخل ایران در سالگرد آبان ۹۸؛ دادخواهی برای حقیقت و عدالت
هفت سال از آبان خونین ۱۳۹۸ میگذرد؛ روزهایی که اعتراضات گسترده مردم به افزایش ناگهانی قیمت بنزین، در بستر نارضایتیهای عمیق اقتصادی، اجتماعی و سیاسی، با سرکوبی مرگبار مواجه شد. صدها شهروند جان باختند، هزاران نفر بازداشت شدند و قطع گسترده اینترنت، امکان اطلاعرسانی و نظارت عمومی را محدود کرد. با گذشت هفت سال، ابعاد این سرکوب همچنان نیازمند حقیقتیابی و رسیدگی مستقل است.
از آبان ۹۸ تا جنبش «زن، زندگی، آزادی» در سال ۱۴۰۱ و اعتراضات دی ۱۴۰۴، مردم ایران بارها شاهد سرکوب اعتراضات، بازداشتهای گسترده و نقض حقوق بنیادین شهروندان بودهاند. در سالهای پس از اعتراضات ۱۴۰۱، بهویژه در پی اعتراضات دی ۱۴۰۴، بازداشتهای خودسرانه و اجرای گسترده احکام اعدام ادامه یافته و گزارشهای متعددی از دادرسیهای غیرشفاف، محرومیت متهمان از وکیل مستقل و نقض حقوق دفاعی آنان منتشر شده است. این وضعیت، افزون بر مسئولیت آمران و عاملان سرکوب، نشاندهنده بحرانی بنیادین در ساختار قدرت و نظام قضایی جمهوری اسلامی است؛ ساختاری که در آن استقلال قضایی و پاسخگویی صاحبان قدرت تضمین نشده است.
ما، جمعی از جمهوریخواهان داخل ایران، ضمن گرامیداشت یاد جانباختگان و حمایت از حق دادخواهی، بر اصل دهم بیانیه «چشمانداز ایران دموکراتیک» تأکید میکنیم:
«ایجاد یک دستگاه مستقل قضایی که بر اساس عدالت و مفاد حقوق بشر عمل کند و در برابر هرگونه فساد، تبعیض و بیعدالتی ایستادگی نماید.»
بر این اساس، اصول زیر را از ارکان نظام حقوقی و قضایی جمهوری دموکراتیک مطلوب خود میدانیم:
۱. استقلال قوه قضائیه
دستگاه قضایی و قضات باید از مداخله نهادهای سیاسی، نظامی و امنیتی مستقل باشند. انتصاب، ارتقا و عزل قضات باید بر اساس شایستگی، ضوابط قانونی و سازوکارهای شفاف و پاسخگو انجام شود.
۲. حاکمیت قانون و برابری حقوقی
تمامی شهروندان، فارغ از جنسیت، مذهب، قومیت، عقیده یا موقعیت سیاسی و اقتصادی، باید از حمایت قانونی برابر و دسترسی یکسان به عدالت برخوردار باشند. هیچ مقام یا نهادی نباید از نظارت قضایی و مسئولیت قانونی مستثنا شود. شفافیت قضایی و مقابله با فساد نیز باید تضمین شود.
۳. تضمین دادرسی عادلانه
اصل برائت، حق دسترسی به وکیل منتخب از آغاز بازداشت، منع شکنجه و اعتراف اجباری، اصل علنیبودن محاکمات، حق تجدیدنظر و رسیدگی در دادگاههای مستقل و بیطرف باید تضمین شود. بازداشتهای خودسرانه، محاکمات نمایشی و مداخله نهادهای امنیتی در روند دادرسی باید پایان یابد.
۴. اصلاح نظام حقوقی و کیفری
قوانین باید با حقوق بشر، حق حیات، آزادیهای بنیادین و کرامت انسانی سازگار شوند. جرمانگاری فعالیتهای مسالمتآمیز سیاسی و مدنی و مجازاتهای تبعیضآمیز و ناقض حقوق بشر باید لغو شود. همچنین نظام کیفری باید بر اصل قانونیبودن جرم و مجازات، تناسب مجازات با جرم و بازپروری استوار باشد.
۵. دادخواهی و عدالت انتقالی
حقیقتیابی مستقل، رسیدگی منصفانه به موارد نقض حقوق بشر، جبران خسارت قربانیان و اصلاح نهادها باید بر مسئولیت فردی و تضمین عدم تکرار استوار باشد؛ نه بر انتقامجویی، مجازات جمعی یا بهرهبرداری ابزاری از دادخواهی برای کسب قدرت سیاسی.
ما، جمعی از جمهوریخواهان داخل ایران، در هفتمین سالگرد خیزش آبان ۱۳۹۸، ضمن ادای احترام به ایستادگی خانوادههای دادخواه، تأکید میکنیم که دادخواهی حقی بنیادین، همگانی و سلبناشدنی و از ضرورتهای گذار به دموکراسی و استقرار حاکمیت قانون است. همچنین خواستار حقیقتیابی مستقل درباره وقایع آبان ۹۸، توقف اعدامها و بازداشتهای خودسرانه، پایان محاکمات ناقض اصول دادرسی عادلانه و رفع فشار بر دادخواهان هستیم.
چشمانداز ما استقرار جمهوریای دموکراتیک و مبتنی بر آزادی، برابری حقوقی، استقلال قضایی و حقوق بشر است؛ جمهوریای که در آن هیچ قدرتی فراتر از قانون نباشد، هیچ مقامی از پاسخگویی مصون نماند و هیچ شهروندی از عدالت محروم نشود.
یاد جانباختگان آبان ۹۸ گرامی باد.
جمعی از جمهوریخواهان داخل ایران
آبان ۱۴۰۵
امضاکنندگان اولیه:
۱. پروانه سلحشوری، ۲. روشنک بقاییپور، ۳. مهرین بیدگلی، ۴. زهره محققی، ۵. میترا جعفری، ۶. رامین جلالی، ۷. حسین حبیبی، ۸. فرانک چالاک، ۹. هادی خورشیدی، ۱۰. محمدحسین پرورده، ۱۱. علی رحیمیمقدم، ۱۲. شایان زارع، ۱۳. عرفان زمان، ۱۴. علیرضا احمدیزند، ۱۵. دانیال صادقی، ۱۶. کیوان صمیمی، ۱۷. علیرضا عبدی، ۱۸. ابوالفضل غسالی، ۱۹. حیدر فتحاللهزاده، ۲۰. هادی فلاح، ۲۱. متین کریمینسب، ۲۲. رضا کیایی، ۲۳. مهدی ترابی، ۲۴. لیلا میرزغفاری، ۲۵. علی نانوایی، ۲۶. محمدامین نجفیان، ۲۷. رضا نساجی، ۲۸. محمدحسین هاشمی، ۲۹. محمد یاراحمدی، ۳۰. علیفرید یحیایی، ۳۱. صبا یوسفیان، ۳۲. علیرضا رهامی، ۳۳. مرتضی فضلیزاده، ۳۴. بهرام فیروزی، ۳۵. شایان پارسا، ۳۶. بهزاد بیگلری، ۳۷. مژده کرمی، ۳۸. زینب محمدی، ۳۹. مرتضی نورمحمدی، ۴۰. محمدرضا شفیعزاده، ۴۱. دانیال افتخاری، ۴۲. عبدالله ناصری، ۴۳. باقر صفامنزاده.