بازگشت کنترل ایران بر تنگه هرمز و رد شرکت در مذاکرات؛ آتشبس در سایه تنش
ایران دعوت برای شرکت در نشست روز دوشنبه در پاکستان را رد و بار دیگر کنترل بر تنگه هرمز را از سر گرفت؛ اقدامی که همزمان با تداوم تنشهای نظامی در منطقه و حملات به اقلیم باشور کوردستان، ابهامها درباره آینده مذاکرات را افزایش داده است.
مرکز خبر - امروز شنبه ۲۹ فروردین ۱۴۰۵، تنها یک روز پس از بازگشایی محدود تنگه هرمز در پی توافق آتشبس، مقامهای نظامی ایران از بازگشت کنترل شدید بر این گذرگاه راهبردی خبر دادند؛ تصمیمی که به گفته آنان در واکنش به «بدعهدی» آمریکا و ادامه محاصره دریایی اتخاذ شده است.
سخنگوی قرارگاه مرکزی خاتمالانبیا سپاهپاسداران اعلام کرد تا زمانی که محدودیتها علیه تردد شناورها از مبدا و به مقصد ایران بهطور کامل رفع نشود، این وضعیت ادامه خواهد داشت.
همچنین، رسانههای نزدیک به سپاه پاسداران اعلام کردند ایران دعوت برای شرکت در نشست روز دوشنبه در پاکستان را رد کرده، چرا که مطالبات آمریکا برای دستیابی به توافق بیش از حد انتظار و غیرقابل اجراست و ایران در نشست روز دوشنبه پاکستان حضور نخواهند یافت.
از سویی، گزارشهایی از حملات به کشتیها و نفتکشها در تنگه هرمز منتشر شده است، همچنین، دادههای رهگیری کشتیها نشان میدهد بسیاری از شناورهایی که از عصر جمعه به سمت تنگه هرمز در حرکت بودند، در میانه مسیر متوقف شده یا تغییر مسیر دادهاند؛ موضوعی که بر ابهام وضعیت این آبراه حیاتی افزوده است.
تحولات اخیر در شرایطی رخ میدهد که آتشبس میان ایران از یکسو و آمریکا و اسرائیل از سوی دیگر از ۱۸ فروردین آغاز شده و قرار بود به مدت دو هفته ادامه یابد. یکی از شروط کلیدی این آتشبس، بازگشایی مسیر عبور و مرور در تنگه هرمز عنوان شده بود؛ گذرگاهی که نقش حیاتی در انتقال انرژی جهانی دارد. با این حال، ادامه محدودیتها و اقدامات متقابل طرفین، این توافق را در وضعیت شکنندهای قرار داده است.
در سطح سیاسی نیز تنشها همچنان ادامه دارد، رئیس مجلس شورای اسلامی، با انتقاد از سیاستهای آمریکا هشدار داده است که باز بودن تنگه هرمز به رفع تحریمها وابسته است.
در مقابل، دونالد ترامپ با ابراز خوشبینی نسبت به روند تحولات، اعلام کرده که «نشانههای مثبتی» از پیشرفت اوضاع دیده میشود، اما همزمان هشدار داده در صورت عدم دستیابی به توافق تا روز چهارشنبه هفتەی جاری، احتمال تمدید نشدن آتشبس وجود دارد.
همزمان با این تحولات دریایی، گزارشها از تداوم حملات و تنشهای نظامی در مناطق پیرامونی، بهویژه در اقلیم کوردستان عراق حکایت دارد. حملاتی که در چارچوب تنشهای منطقهای و فشارهای متقابل میان تهران و واشنگتن ارزیابی میشود که این وضعیت نگرانیها درباره گسترش دامنه درگیریها فراتر از خطوط رسمی جنگ را افزایش داده است.
همزمانی بسته شدن دوباره تنگه هرمز، تداوم درگیریهای نیابتی در منطقه و فضای مبهم مذاکرات ایران و آمریکا، نشاندهنده مرحلهای پیچیده و پرریسک از بحران است؛ مرحلهای که در آن ابزارهای نظامی، اقتصادی و سیاسی بهطور همزمان برای اعمال فشار به کار گرفته میشوند.
در چنین شرایطی، آینده آتشبس شکننده بیش از هر زمان دیگری به نتایج مذاکرات پیشرو گره خورده است، مذاکراتی که اگر به توافقی ملموس نینجامد، میتواند به بازگشت چرخهای از تشدید تنشها در یکی از حساسترین مناطق جهان منجر شود.