بازداشت مهری کریمیپور؛ تشدید سرکوب و اعدام معترضان در سایه جنگ
بازداشت مهری کریمیپور در تهران، همزمان با موج تازه اعدام معترضان، تصویری از تشدید سرکوب در ایرانِ زیر فشار جنگ ترسیم میکند.
مرکز خبر- مهری کریمیپور عندلیبی، شهروند ساکن تهران، روز ٧ فروردین ١۴۰۵ توسط نیروهای نظامی در منزل شخصی خود بازداشت و به زندان زنان قرچک منتقل شده است. بر اساس اطلاعات منتشرشده، این بازداشت بدون ارائه توضیح رسمی درباره دلایل آن صورت گرفته و وضعیت حقوقی این شهروند همچنان نامشخص است.
این بازداشت در شرایطی رخ میدهد که همزمان با تداوم درگیریهای نظامی و فشارهای اقتصادی و اجتماعی ناشی از جنگ، گزارشهای متعددی از تشدید فضای نظامی در ایران منتشر شده است. نهادهای حقوق بشری میگویند ساختارهای نظامی و قضایی در چنین شرایطی نهتنها از فشار بر جامعه نکاستهاند، بلکه با بازداشتهای گسترده و برخورد با منتقدان، دامنه سرکوب را گسترش دادهاند.
در همین راستا، اظهارات اخیر رئیس قوه قضاییه درباره لزوم «محاکمه سریع» معترضان، نگرانیها درباره نقض روند دادرسی عادلانه را افزایش داده است. بهگفته منابع حقوق بشری، در هفته گذشته بیش از ۱۰ نفر از بازداشتشدگان مرتبط با خیزش انقلابی «ژن، ژیان، ئازادی» و اعتراضات خونین دیماه ۱۴۰۴ اعدام شدهاند؛ موضوعی که واکنشهای گستردهای در سطح داخلی و بینالمللی بهدنبال داشته است.
فعالان حقوق بشر هشدار میدهند که همزمانی جنگ و تشدید سرکوب داخلی، وضعیت شهروندان بهویژه زندانیان سیاسی، را بهشدت آسیبپذیر کرده است. بهویژه زندانهایی مانند قرچک که پیشتر نیز بهدلیل شرایط نامناسب نگهداری زندانیان مورد انتقاد قرار گرفتهاند، اکنون در معرض خطرات مضاعف قرار دارند.
کمیته آزادی زندانیان سیاسی در ایران با استناد به قوانین بینالمللی بشردوستانه و مفاد کنوانسیون چهارم ژنو تأکید کرده است که جان و حقوق زندانیان باید در هر شرایطی حفظ شود. این نهاد هشدار داده است که هرگونه انتقال غیرقانونی، شکنجه، محرومیت از غذا یا قرار دادن زندانیان در معرض خطرات ناشی از جنگ، نقض جدی حقوق بینالملل محسوب میشود.
در مجموع، گزارشهای اخیر تصویری از تلاقی دو بحران را ترسیم میکند، از یکسو فشارهای ناشی از جنگ و از سوی دیگر تشدید برخوردهای نظامی در داخل، که به گفته ناظران، بیشترین هزینه آن را شهروندان عادی و معترضان پرداخت میکنند.