بازداشت گسترده زنان در موج تازه اعتراضات ایران؛ گزارش دستکم ۲۰ بازداشت در دو روز اخیر
در ادامه موج تازه اعتراضات سراسری در ایران، منابع مستقل حقوق بشری از بازداشت دستکم ۲۰ زن در روزهای سهشنبه و چهارشنبه ۱۶ و ۱۷ دیماه ۱۴۰۴ خبر میدهند؛ زنانی که برخی از آنان نوجواناند و گزارشهایی از بدرفتاری، ضربوشتم و تهدید به آزار جنسی منتشر شده است.
مرکز خبر-بر اساس تجمیع گزارشهای خبرگزاریها و سازمانهای حقوق بشری، شبکههای میدانی و اطلاعات منتشرشده از سوی نهادهای مستقل حقوق بشری، موج تازه بازداشتها در جریان اعتراضات اخیر، بهطور ویژه زنان را هدف قرار داده است. این بازداشتها در شهرهای مختلفی از جمله یزد، کرماشان، سنقر، مشهد، رشت، یاسوج، سبزوار و اصفهان گزارش شدهاند.
در استان یزد، منابع حقوق بشری از بازداشت گروهی از زنان جوان و نوجوان خبر دادهاند. مریم زارع ۱۹ ساله، سارا نصرتی ۱۷ ساله، ریحانه زارع ۱۹ ساله و فرزانه گلستانی ۲۰ ساله از جمله شهروندانی هستند که بازداشت و به زندان مرکزی یزد منتقل شدهاند. همچنین مرضیه آذرنگ، سوگل سالاری، الهام فلاح، مینا آرژا و سارا بستان دیگر زنانی هستند که بنا بر گزارشها در همین شهر بازداشت شدهاند. گزارشهای منتشرشده حاکی از آن است که برخی از این زنان در بازداشتگاه با تهدید، فشار روانی و خطر آزار جنسی مواجه بودهاند؛ ادعاهایی که هنوز امکان راستیآزمایی مستقل درباره آنها فراهم نشده است.
در کرماشان، اگرچه بازداشتها مربوط به روزهای پیش از این موج است، اما نام آنها در پیگیریهای اخیر دوباره برجسته شده است. سپیده کرماشانی، ستاره محمدی، سایه شوشتری کرماشانی و رزا شوشتری در تاریخ ۱۰ دیماه بازداشت و همان شب با اخذ تعهد آزاد شدند. بنا بر گزارشها، این زنان در اداره پلیس آگاهی کرماشان مورد ضربوشتم قرار گرفته بودند.
در سنقر و کلیایی، بهار رفیعی، عسل بگوند و دینا سالاری توسط نیروهای امنیتی بازداشت شدهاند. همچنین سحر رضادوست، دانشجوی دانشگاه زنجان، از دیگر زنانی است که بازداشت او در ارتباط با اعتراضات گزارش شده و تاکنون اطلاعات دقیقی از محل نگهداریاش منتشر نشده است.
در مشهد، منابع مستقل از بازداشت راحله زردکوهی خبر دادهاند؛ زنی که پیشتر نیز سابقه فشار امنیتی داشته است. همچنین لیلا بخشندهفر، استاد دانشگاه و از چهرههای دانشگاهی منتقد، در این شهر بازداشت شده و وضعیت حقوقی و محل نگهداری او همچنان نامشخص است.
در شمال ایران، رضوان ریحانی، شهروند گیلک اهل املش در استان گیلان، بازداشت شده و خانواده او تاکنون اطلاع دقیقی از محل نگهداریاش دریافت نکردهاند. در رشت نیز مهناز قاسمی، شهروند گیلک، در میان بازداشتشدگان گزارش شده است.
در جنوب و مرکز کشور، شیما خورشیدیان و پریسا موسوی، دو شهروند لُر اهل یاسوج و مهشاد کشانی، فعال دانشجویی در اصفهان، از دیگر زنانی هستند که نام آنها در گزارشهای حقوق بشری بهعنوان بازداشتیهای مرتبط با اعتراضات اخیر ثبت شده است. همچنین نازنین زهرا موسوی، نوجوان ۱۷ ساله اهل سبزوار، در میان بازداشتشدگان قرار دارد؛ موضوعی که نگرانیها درباره بازداشت افراد زیر ۱۸ سال را تشدید کرده است.
نهادهای حقوق بشری هشدار دادهاند که زنان بازداشتی، بهویژه نوجوانان، در شرایطی بسیار آسیبپذیر قرار دارند. نبود دسترسی به وکیل، بیخبری خانوادهها از محل نگهداری، و گزارشهایی از خشونت فیزیکی و تهدید جنسی، نگرانیها درباره نقض جدی حقوق بشر را افزایش داده است.
مقامات جمهوری اسلامی تاکنون آمار یا اطلاعات رسمی درباره تعداد بازداشتشدگان زن منتشر نکردهاند و رسانههای حکومتی نیز عمدتاً از پرداختن به این موضوع خودداری کردهاند. در مقابل، سازمانهای حقوق بشری تأکید دارند که شمار واقعی زنان بازداشتی احتمالاً بیش از اسامی اعلامشده است و با ادامه بازداشتها، نامهای بیشتری منتشر خواهد شد.