مرکز خبر- در حالی که طالبان پس از بازگشت به قدرت، حضور زنان در ساختار سیاسی افغانستان را به‌طور کامل حذف کرده‌اند، دو زن افغانستانی با نامزدی برای انتخابات کنگره آمریکا و پارلمان سوئد، روایت متفاوتی از مشارکت سیاسی زنان افغانستان در خارج از این کشور رقم زده‌اند؛ رویدادی که شکاف میان وضعیت زنان در داخل افغانستان و فرصت‌های پیش روی آنان در جوامع دموکراتیک را بیش از پیش نمایان می‌کند.

 

نامزدی الهه احرار برای مجلس نمایندگان آمریکا

الهه احرار، شاعر، نویسنده و فعال حقوق بشر افغانستانی، اعلام کرده است که به عنوان نامزد مستقل در انتخابات مجلس نمایندگان آمریکا از حوزه هفتم ایالت ویرجینیا رقابت خواهد کرد.

او با انتشار این خبر اعلام کرده است که در صورت راه‌یابی به کنگره، تمرکز خود را بر موضوعاتی از جمله گسترش عدالت، ایجاد فرصت‌های اقتصادی، اصلاح نظام آموزشی، حمایت از حقوق شهروندان و تقویت همبستگی اجتماعی قرار خواهد داد.

احرار متولد کابل است و پس از ترک افغانستان همراه خانواده‌اش مدتی در پاکستان زندگی کرد. وی در سال ۲۰۰۸ برای ادامه تحصیل به ایالات متحده مهاجرت کرد و پس از آن تابعیت آمریکا را به دست آورد. او طی سال‌های گذشته علاوه بر فعالیت‌های ادبی، در حوزه دفاع از حقوق بشر و حقوق زنان نیز فعالیت داشته است.

 

نصیبه دای‌تبار؛ نامزد پارلمان سوئد

هم‌زمان، نصیبه دای‌تبار، فعال حقوق بشر و مدافع حقوق مهاجران، به عنوان نامزد حزب سبز سوئد برای انتخابات پارلمان این کشور معرفی شده است.

دای‌تبار که متولد افغانستان است، بخشی از تحصیلات عالی خود را در ایران گذرانده و سپس به سوئد مهاجرت کرده است. او در سال‌های اخیر در زمینه حقوق مهاجران، برابری جنسیتی، مقابله با خشونت‌های مبتنی بر ناموس و حمایت از حقوق زنان فعالیت کرده و در مواضع عمومی خود بر ارزش‌هایی چون دموکراسی، برابری، عدالت اجتماعی و کرامت انسانی تأکید داشته است.

نامزدی او در انتخابات پارلمان سوئد، ادامه حضور فعال زنان افغانستانی در عرصه‌های سیاسی و مدنی کشورهای میزبان ارزیابی می‌شود.

 

موفقیت زنان افغانستانی در خارج؛ حذف کامل آنان در داخل

نامزدی این دو زن افغانستانی در انتخابات دو کشور غربی، در شرایطی صورت می‌گیرد که زنان در داخل افغانستان با یکی از گسترده‌ترین محدودیت‌های سیاسی و اجتماعی تاریخ معاصر این کشور روبه‌رو هستند.

پس از بازگشت طالبان به قدرت در اوت ۲۰۲۱، زنان و دختران افغانستان به تدریج از بسیاری از عرصه‌های عمومی کنار گذاشته شده‌اند. ممنوعیت تحصیل دختران در مقاطع متوسطه و دانشگاه، محدودیت‌های گسترده بر اشتغال زنان، ممنوعیت فعالیت در بسیاری از نهادهای دولتی و غیردولتی و حذف کامل زنان از ساختار قدرت، بخشی از سیاست‌هایی است که طالبان طی نزدیک به پنج سال گذشته اجرا کرده‌اند.

در مقابل، طی دو دهه حکومت جمهوری در افغانستان، زنان در مجلس، دولت، دستگاه قضایی، نهادهای امنیتی، شهرداری‌ها و دیگر بخش‌های مدیریتی حضور داشتند و در فرایندهای سیاسی و انتخاباتی نقش ایفا می‌کردند.

 

شکاف میان دو واقعیت

کارشناسان معتقدند نامزدی الهه احرار و نصیبه دای‌تبار، نمادی از ظرفیت و توانمندی زنان افغانستانی در جوامعی است که امکان مشارکت برابر را فراهم می‌کنند؛ در حالی که هم‌زمان، میلیون‌ها زن و دختر در داخل افغانستان همچنان از ابتدایی‌ترین حقوق سیاسی، آموزشی و اجتماعی محروم مانده‌اند.

به باور ناظران، این دو نامزدی بار دیگر توجه افکار عمومی را به تناقض میان حضور زنان افغانستانی در عرصه‌های تصمیم‌گیری کشورهای دموکراتیک و حذف کامل آنان از ساختار سیاسی افغانستان تحت حاکمیت طالبان جلب کرده است؛ وضعیتی که همچنان یکی از مهم‌ترین محورهای انتقاد نهادهای بین‌المللی حقوق بشر از حکومت طالبان به شمار می‌رود.