از «حذف معلمان زن» تا «محدودسازی زبان مادری»؛ خطر زنزدایی از مدارس روژئاوا
تغییرات تازه آموزشی در شمال سوریه با کاهش ساعات زبان کوردی، تفکیک جنسیتی و کمرنگ کردن نقش معلمان زن، ساختار دمکراتیک ۱۴ ساله این منطقه و حق آموزش به زبان مادری را با تهدیدی جدی روبهرو کرده است.
نغم چاچان
قامشلو- تغییرات اخیر در سیستم آموزشی، بهویژه تصمیم ۲۷ آگوست مبنی بر محدود کردن آموزش زبان کوردی به تنها سه ساعت در هفته، آینده مدارس و حق کودکان برای تحصیل به زبان مادری را به یکی از موضوعات اصلی روز بدل کرده است. از سوی دیگر، بحثها پیرامون کاهش شمار معلمان زن و نحوه سازماندهی مجدد مدارس، پرسشهای جدی و نگرانکنندهای را برانگیخته است. نقش معلمان زن در تربیت کودکان، بهویژه در توانمندسازی دختران و همچنین تأثیرات منفی نظام جدید بر روی دختران و پسران، از محورهای اصلی این مناقشات است.
در همین رابطه، نادره ابراهیم، معلم زبان کوردی، در گفتوگو با ما به بررسی اهمیت آموزش به زبان مادری و پیامدهای این تصمیمات پرداخته است.
نادره ابراهیم با اشاره به تأثیرات مخرب تصمیم محدودسازی زبان کوردی در مدارس بر روی کودکان گفت: «محدود کردن آموزش زبان کوردی به تنها سه جلسه در هفته، تصمیمی کاملاً اشتباه است؛ بهویژه برای دانشآموزانی که سالها بر پایه این زبان رشد کردهاند. هر کودکی در خانواده خود با زبان مادری بزرگ میشود، اما وقتی در مدرسه با زبان دیگری آموزش ببیند، دچار آسیبهای روانی و آموزشی میشود. زبان کوردی تنها یک ابزار آموزشی نیست، بلکه پیونددهنده هویت و فرهنگ اصیل ملت کورد است.»
«دختران در کنار معلمان زن احساس امنیت و آرامش میکنند»
نادره ابراهیم تأکید کرد که کاهش تعداد معلمان زن در مدارس، تأثیری بسیار منفی بر کودکان و بهویژه بر دانشآموزان دختر خواهد داشت. وی معلمان زن را ستون فقرات نهاد آموزش دانست و افزود:«دانشآموزان دختر در کنار معلمان زن احساس آرامش و امنیت میکنند. معلمان زن مسیر را برای نسل جدید دختران باز میکنند تا بتوانند تواناییهای خود را بروز داده و رشد کنند؛ در واقع دختران قدرت و اعتمادبهنفس خود را از معلمان زن میگیرند.»
«تفکیک جنسیتی، ذهن کودکان را آسیبپذیر میکند»
این معلم زبان کوردی با اعلام مخالفت صریح خود با طرح تفکیک جنسیتی در مدارس گفت: «از زمان تأسیس و آغاز به کار نظام آموزشی مدیریت خودگردان، دختران و پسران بهصورت دمکراتیک و در کنار یکدیگر در مدارس تحصیل کردهاند. تفکیک جنسیتی میان آنان، تأثیری مخرب بر اندیشه کودکان گذاشته و موانعی ذهنی در تعاملات اجتماعیشان ایجاد میکند. معلمان ما پسران را با روشهای درست و محترمانه تربیت میکنند تا افرادی مسئولیتپذیر و مفید برای جامعه خود باشند.»
زبان مادری؛ حق بنیادی هر ملت
نادره ابراهیم با یادآوری اهمیت آموزش به زبان مادری برای کوردها خاطرنشان کرد: «ما مخالف هیچ زبانی نیستیم، اما هر ملتی باید به زبان مادری خود آموزش ببیند. دور ساختن هر ملتی از زبان مادریاش، مصداق بارز جنگی روانی و ساختاری علیه هویت آن ملت است.»
تحمیل الگوی ادلب بر روژآوا غیرقابل قبول است
نادره ابراهیم در پایان با اشاره به دستاوردهای آموزشی سالهای گذشته تأکید کرد: «در طول ۱۴ سال گذشته، یک نظام آموزشی موفق و آزموده در روژآوا پیاده شده است. اما امروز دولت موقت درصدد است همان سیستم آموزشیِ اجراشده در ادلب را بر این منطقه تحمیل کند. ما این اقدام را به هیچ وجه نمیپذیریم؛ نظام آموزشی ما همانگونه که بوده، بهصورت دمکراتیک به راه خود ادامه خواهد داد.»