اعتراض در سویدا به «فشار برای تغییر علت و تاریخ فوت قربانیان»
معترضان در سویدا میگویند برای تغییر تاریخ و علت فوت قربانیان حملات اخیر تحت فشار قرار دارند؛ اقدامی که میتواند روند ثبت رسمی و پیگیری حقوقی را تحت تأثیر قرار دهد.
روشیل جونیور
سویدا- شرکتکنندگان در تجمع اعتراضی که در میدان الکرامه شهر سویدا برگزار شد، تأکید کردند هنگام مراجعه به ادارههای ثبت احوال در دمشق با فشارهایی روبهرو میشوند که آنان را وادار میکند تاریخ فوت بستگانشان را که در جریان رویدادهای این شهر جان باختهاند تغییر دهند، یا آن را به عنوان مرگ طبیعی یا کشته شدن به دست «افراد ناشناس» ثبت کنند.
اطلاعات رسیده از شهر سویدای سوریه نشان میدهد برخی مراجعهکنندگان با شروطی برای تغییر تاریخ فوت نزدیکان خود یا ثبت آن به عنوان مرگ طبیعی یا به دست «مجهولان» روبهرو هستند، بهجای آنکه به عنوان موارد ناشی از حملاتی که شهر شاهد آن بوده ثبت شود. این اقدامات گاه با دریافت اسناد رسمی اساسی مانند امور مربوط به سفر، ارث و تکمیل سوابق مدنی مرتبط میشود؛ موضوعی که بحث گستردهای درباره سازوکارهای ثبت و فشارهای مرتبط با آن برانگیخته است.
دیدبان حقوق بشر سوریه نیز در گزارشی که سال گذشته منتشر کرد، به آنچه «تلاشهای واقعی برای پنهان کردن حقیقت» درباره کشتارهای سواحل سوریه توصیف کرد اشاره نمود و از فشارهایی بر خانوادههای قربانیان برای امضای اظهاراتی خبر داد که توصیف شرایط مرگ را تغییر میدهد؛ اقدامی که آن را تلاشی برای تحمیل روایتی رسمی متفاوت از آنچه رخ داده و تأثیرگذاری بر روندهای مستندسازی و پاسخگویی در آینده دانست.
در همین راستا، امروز شنبه ۲۸ فوریه، میدان الکرامه در شهر سویدا شاهد برگزاری تجمع اعتراضی بود و چند تن از زنان شهر درباره فشارهایی که با آن مواجهاند سخن گفتند.
فشارها و محرومیت
ناهد عریج، یکی از شرکتکنندگان در تجمع، گفت خانوادههای قربانیان هنگام دریافت اسناد رسمی مربوط به سفر یا هرگونه امور دولتی «با فشارهایی برای ثبت نکردن عزیزانمان به عنوان شهید و تغییر توصیف فوت به شکلی که با زمان حمله به سویدا مطابقت نداشته باشد» روبهرو میشوند. وی افزود تلاشهایی برای تحریک، تطمیع یا اعمال فشار به شیوههای مختلف جهت تغییر دادههای رسمی صورت میگیرد و از خانوادهها خواست هوشیار باشند و تا حد امکان انجام معاملات رسمی را به تعویق بیندازند تا اسناد به شکل روشن و دقیق ثبت شود.
تکرار رویههای گذشته
مها ابورسلان نیز تأکید کرد خانوادهها هنگام نیاز به دریافت اسناد رسمی با ثبت فوت به عنوان «مرگ طبیعی» به جای «شهادت» غافلگیر شدهاند. او با اشاره به تجربه شخصی خود درباره برادرش گفت وی پیشتر در دوره حکومت اسد زیر شکنجه کشته شد، اما در گواهی فوت علت دیگری ذکر شده بود.
او افزود خانوادهها خواهان امنیت و تضمین حقوق فرزندانشان که در جریان حمله به شهر کشته شدهاند هستند، از جمله حق دریافت اسناد رسمی، سفر و بهرهمندی از حقوق خود بدون فشار، و تأکید کرد نباید قربانیان و خون آنان فراموش شود.
جلوگیری از مستندسازی کشتار در آینده
باسمه العقبانی نیز گفت آنچه رخ میدهد به معنای جعل اسناد مربوط به قربانیانی است که در جریان حمله به سویدا جان باختهاند. وی اشاره کرد از برخی خانوادههایی که به ادارههای ثبت احوال دمشق مراجعه میکنند خواسته میشود تاریخ فوت را به گونهای تغییر دهند که با زمان رویدادها همخوانی نداشته باشد.
او هدف از این اقدام را جلوگیری از ثبت موارد قتل در جریان کشتار دانست؛ امری که میتواند مانع مستندسازی آن در سطح بینالمللی یا محدودکننده هرگونه مطالبه غرامت در آینده باشد. وی افزود برخی موارد به امور عادی مدنی مانند ارث یا گذرنامه مربوط است که خانوادهها را ناچار به پذیرش شرایط موجود میکند.
پنهانسازی حقیقت
کنده حماد نیز تغییر تاریخ فوت غیرنظامیانی را که در جریان حمله کشته شدهاند، مصداق پنهانسازی حقیقت و سلب حقوق قربانیان و خانوادههایشان دانست و از نهادهای مسئول خواست درباره این ادعاها تحقیق کرده و برای تثبیت و بازگرداندن حقوق خانوادههای قربانیان اقدام کنند.