اقتصاد دیجیتال ایران زیر فشار اختلال اینترنت؛ خسارت روزانه تا ۸ هزار میلیارد تومان
فعالان حوزه اقتصاد دیجیتال ایران هشدار دادهاند که ادامه اختلالهای اینترنتی و نبود زیرساختهای جایگزین، طی دو ماه گذشته صدها هزار میلیارد تومان خسارت به کسبوکارهای آنلاین وارد کرده و بسیاری از شرکتها را در آستانه تعطیلی و تعدیل نیرو قرار داده است.
مرکز خبر- همزمان با تداوم اختلالهای گسترده اینترنت و محدودیت در دسترسی به پلتفرمها و خدمات آنلاین، فعالان حوزه اقتصاد دیجیتال ایران از افزایش بیسابقه خسارتهای مالی به کسبوکارهای اینترنتی خبر میدهند. بر اساس برآوردهای منتشرشده از سوی نهادهای صنفی و فعالان این حوزه، زیان ناشی از قطع یا اختلال اینترنت و نبود زیرساختهای پایدار و جایگزین، روزانه بین ۳ تا ۸ هزار میلیارد تومان تخمین زده میشود؛ رقمی که در مجموع دو ماه اخیر به حدود ۳۰۰ تا ۷۰۰ هزار میلیارد تومان رسیده است.
گزارشهای صنفی همچنین نشان میدهد که اختلال در ارتباطات اینترنتی و محدودیت دسترسی کاربران، باعث افت فروش بیش از ۷۰ درصدی برخی کسبوکارهای دیجیتال شده است. این کاهش شدید درآمد، بهویژه استارتاپها، فروشگاههای اینترنتی، شرکتهای خدمات آنلاین و فعالان حوزه فریلنسری را با بحران جدی نقدینگی و ادامه فعالیت روبهرو کرده است.
کاهش فروش و تهدید تعطیلی کسبوکارها
فعالان این حوزه میگویند ادامه وضعیت فعلی، بسیاری از شرکتهای کوچک و متوسط را در معرض تعطیلی کامل قرار داده است. کاهش مشتریان، اختلال در پرداختهای آنلاین، کندی دسترسی به سرویسهای بینالمللی و بیاعتمادی کاربران به ثبات اینترنت، از جمله مهمترین چالشهایی است که اقتصاد دیجیتال ایران در ماههای اخیر با آن مواجه بوده است.
به گفته کارشناسان، بخش قابل توجهی از کسبوکارهای آنلاین ایران به شبکههای اجتماعی، ابزارهای ابری و ارتباطات بینالمللی وابستهاند و هرگونه اختلال در این زیرساختها، مستقیماً بر میزان فروش، خدماترسانی و حتی حفظ مشتریان آنها اثر میگذارد.
موج تعدیل نیرو و مهاجرت متخصصان
همزمان با افزایش خسارتها، نگرانیها درباره پیامدهای اجتماعی و انسانی بحران نیز افزایش یافته است. فعالان صنفی هشدار میدهند که ادامه این روند میتواند به موج تازهای از تعدیل نیرو در شرکتهای فناوری و استارتاپی منجر شود؛ مسئلهای که پیشتر نیز در دورههای محدودیت اینترنت تجربه شده بود.
کارشناسان همچنین معتقدند نااطمینانی مداوم در فضای کسبوکار دیجیتال، روند مهاجرت نیروهای متخصص و سرمایه انسانی را تشدید خواهد کرد. به باور آنان، بسیاری از برنامهنویسان، توسعهدهندگان و نیروهای متخصص فناوری اطلاعات، در شرایط بیثبات فعلی ترجیح میدهند فعالیت حرفهای خود را خارج از ایران ادامه دهند.
گسترش اقتصاد غیررسمی و کاهش شفافیت
تحلیلگران اقتصادی هشدار میدهند که تداوم محدودیتهای اینترنتی، علاوه بر آسیب مستقیم به کسبوکارهای رسمی، میتواند به گسترش فعالیتهای غیررسمی و کاهش شفافیت اقتصادی نیز منجر شود. کاهش دسترسی به ابزارهای رسمی تجارت آنلاین و محدود شدن بسترهای شفاف مالی، زمینه را برای رشد بازارهای غیررسمی و مبادلات خارج از نظارت فراهم میکند.
در حالی که اقتصاد دیجیتال در بسیاری از کشورها به یکی از موتورهای اصلی رشد اقتصادی تبدیل شده، فعالان این حوزه در ایران میگویند ادامه اختلالهای اینترنتی میتواند روند توسعه فناوری، جذب سرمایه و نوآوری را با آسیبهای بلندمدت و بعضاً جبرانناپذیر مواجه کند.