انتقاد فعالان زن از گزارش مجلس ترکیه درباره مسئله کوردها؛ «بدون حضور زنان صلح پایدار شکل نمیگیرد»
فعالان زن در ترکیه با انتقاد از گزارش مجلس درباره مسئله کوردها میگویند تجربهها و مطالبات زنان در این گزارش نادیده گرفته شده و بدون حضور برابر زنان، صلح پایدار شکل نخواهد گرفت.
الیف آکگل
استانبول- در حالی که روند مربوط به حل مسئلهی کورد در ترکیه پیش میرود، زنان نیز انتقادهای خود را درباره گزارشی که توسط کمیسیونی در مجلس تهیه شده مطرح کردند. ابتکار زنانه، «من به صلح نیاز دارم» که پیشتر در این کمیسیون سخن گفته بود، در بیانیهای درباره گزارش تهیهشده توسط کمیسیون مجلس اعلام کرد که تجربهها و مطالبات زنان در این گزارش جایی ندارد و اعتراضهای خود را با افکار عمومی در میان گذاشت.
این ابتکار اعلام کرد که در گزارشی که به کمیسیون ارائه دادهاند، به تأثیرات جنگ بر زنان، مهاجرت اجباری، فقیرتر شدن، افزایش کار مراقبتی و خشونت جنسی پرداختهاند، اما این هشدارها در گزارش نهایی بازتابی نداشته است. در این بیانیه تأکید شد که «هیچ روندی که با حذف تجربه، کار، حافظه و صدای زنان شکل بگیرد، نمیتواند صلحی واقعی و پایدار ایجاد کند» و بر ضرورت حضور برابر زنان در روند صلح تأکید شد.
«کلمهی زن تقریباً وجود ندارد!»
این ابتکار همچنین از ساختار کمیسیون و رویکرد گزارش انتقاد کرد. اشاره شد که در کمیسیون ۵۱ نفره تنها ۱۰ زن حضور دارند و در میان نهادهایی که مورد مشورت قرار گرفتهاند نیز تعداد سازمانهای زنان بسیار محدود است. در بیانیه آمده است که در گزارشی که در ۱۸ فوریهی ۲۰۲۶ پذیرفته شده، واژهی «زن» تقریباً هیچجا دیده نمیشود. همچنین گفته شد که گزارش مسئله را در چارچوبی محدود و امنیتی و با محوریت «تروریسم» بررسی کرده و دیدگاه برابری جنسیتی و دموکراتیکسازی را نادیده گرفته است. تأکید شد که زنان در روندهای صلح نباید فقط شنونده باشند، بلکه باید بهعنوان کنشگران تصمیمگیر حضور داشته باشند.
«ما سوژههای سازندهی صلح هستیم»
برفین آتلی از ابتکار زنانه «من به صلح نیاز دارم» با تأکید بر اینکه زنان باید بهعنوان سوژههای سازنده در روند صلح حضور داشته باشند، گفت مهمترین انتظار زنان این است که روند صلح به یک دگرگونی اجتماعی دموکراتیک و فراگیر تبدیل شود. او تأکید کرد که تجربهها و صدای زنان باید در این روند تعیینکننده باشد.
او گفت: «بهعنوان زنان، اساسیترین انتظار ما این است که روندی که بیش از یک سال درباره آن صحبت کردهایم و بخشی از مبارزهاش بودهایم، واقعاً به یک روند صلح تبدیل شود؛ صلحی اجتماعی، دموکراتیک و فراگیر که بازیگران مختلف را نیز دربرگیرد. تجربههای ما در ترکیه یک چیز را بسیار روشن نشان داده است: هیچ روندی که در آن صدای ما نباشد و تجربهها و دانش ما در نظر گرفته نشود، نمیتواند در جامعه پایدار بماند. امروز ما زنان فقط ناظران این روند نیستیم؛ بلکه از سوژههای سازنده آن هستیم؛ کسانی که این روند را میسازند و برای آن مبارزه میکنند.»
«بار جنگ بر دوش زنان است»
برفین آتلی با بیان اینکه زنان بهطور مستقیم از جنگ و درگیریها تأثیر میپذیرند، به اثرات نظامیگری بر زندگی روزمره اشاره کرد. به گفته او، فضای درگیری برای زنان باعث افزایش فقر، مهاجرت اجباری و گسترش انواع مختلف خشونت میشود.
او گفت: «ما بهخوبی میدانیم که بار جنگ و درگیریها بر گردن زنان میافتد. در این باره پژوهشهای مختلفی هم انجام دادهایم. آوارگی، فقیر شدن، افزایش بار مراقبت، خشونت مردان، خشونت جنسی و انواع دیگر خشونت اغلب در بستر جنگ تشدید میشوند. با وجود همه اینها، هنوز هم میبینیم که نمایندگی زنان در بحثهای مربوط به صلح و راهحل بسیار محدود است. هم در گزارشها، هم در کمیسیونها و هم در میزهای مذاکره، حضور ما کافی نیست.»
«زنان باید بهعنوان کنشگران فعال در روند مشارکت داده شوند»
برفین آتلی با اشاره به تجربههای جهانی گفت که مشارکت زنان در روندهای صلح باعث پایداری بیشتر و دموکراتیکتر شدن این روندها میشود و به همین دلیل باید زنان بهعنوان کنشگران فعال در این روند حضور داشته باشند.
او گفت: «وقتی به روندهای صلح در نقاط مختلف جهان نگاه میکنیم، میبینیم که مشارکت زنان و افراد الجیبیتیآی، بسیار مؤثر بوده، روندها را پایدارتر کرده و نتایج دموکراتیکتری به همراه داشته است. بنابراین انتظار ما بهعنوان زنان بسیار روشن است: ما نمیخواهیم فقط شاهد یا تماشاگر باشیم، بلکه میخواهیم بهعنوان کنشگران فعال شناخته شویم؛ زیرا خودمان نیز خود را چنین تعریف میکنیم.»
«تجربههای زنان و دیدگاه دموکراتیک در گزارش وجود ندارد»
برفین آتلی با اشاره به گزارشی که در مجلس تهیه شده گفت تجربههای زنان و موضوع دموکراتیکسازی بهطور کافی در آن بررسی نشده است. او یادآور شد که ابتکار «من به صلح نیاز دارم» گزارش خود را به مجلس ارائه داده، اما این دیدگاهها در گزارش نهایی بازتاب نیافته است.
او همچنین هشدار داد که موضوعاتی مانند تجربههای زنان، تأثیر نظامیگری بر زندگی روزمره، فقر زنان در نتیجه جنگ، مهاجرت اجباری، کار مراقبتی و خشونت جنسی در این گزارش چندان قابل مشاهده نیست.
«بر خواست صلح خود پافشاری میکنیم»
برفین آتلی با تأکید بر اینکه زنان باید در روند صلح بهصورت برابر و معنادار نمایندگی شوند، خواستار انجام اصلاحات حقوقی و گسترش فضای سیاست دموکراتیک شد. او گفت: «بهعنوان ابتکار زنانه «من به صلح نیاز دارم» معتقدیم این اقدامات کافی نیست و باید گامهای عملی برداشته شود. نمایندگی برابر و معنادار زنان باید تضمین شود و بازیگران زن و دیگر گروهها باید بخشی از این روند شوند. همچنین اصلاحات حقوقی که راه دموکراتیکسازی را باز میکند باید هرچه سریعتر انجام شود، بهویژه قانون مبارزه با تروریسم باید دوباره بررسی شود.»
او در پایان افزود: «ما میخواهیم دوباره یادآوری کنیم که بر خواست صلح خود پافشاری میکنیم. این مبارزه را گسترش خواهیم داد و اگر شما هم بخواهید میتوانید به ابتکار زنانه «من به صلح نیاز دارم بپیوندید.»
