آن کارسون، شاعر و نویسنده کانادایی، برنده نوبل ادبیات ۲۰۲۶ شد
آن کارسون، شاعر، نویسنده، مترجم و پژوهشگر ادبیات کلاسیک کانادایی، روز پنجشنبه ۸ اکتبر برندە جایزه نوبل ادبیات ۲۰۲۶ شد؛ جایزه‌ای که به دلیل آثار نوآورانه او و پیوند خلاقانه میان ادبیات کلاسیک و ادبیات معاصر به وی اهدا شد.
مرکز خبر - آکادمی سوئد اعلام کرد آن کارسون به پاس «آثار جسورانه و خلاقانه» خود که از طریق گفت‌وگویی بازیگوشانه با سنت‌های کلاسیک، قالب‌ها و فرم‌های تازه‌ای در ادبیات معاصر ایجاد کرده‌اند، برنده نوبل ادبیات امسال شده است.
کارسون ۷۶ ساله و متولد تورنتو است و در طول چند دهه فعالیت ادبی، مرزهای میان شعر، نثر، جستار، ترجمه و پژوهش ادبی را به چالش کشیده است. بخش قابل توجهی از آثار او با ادبیات و اسطوره‌های یونان باستان در ارتباط است و او از طریق بازخوانی متون کلاسیک، آنها را با تجربه‌ها و مسائل جهان معاصر پیوند زده است.
آکادمی سوئد در توضیح انتخاب کارسون، بر پیوند میان دقت زبان‌شناختی و جست‌وجوی شاعرانه برای یافتن معناهای تازه در آثار او تأکید کرده است. ترجمه‌های او از ادبیات یونان باستان نیز صرفاً ترجمه‌های ادبی تلقی نمی‌شوند و در بسیاری موارد به‌عنوان آثاری خلاقانه و مستقل مورد توجه قرار گرفته‌اند.
از شناخته‌شده‌ترین آثار کارسون می‌توان به «اروس، شیرین و تلخ»، نخستین کتاب مهم او که در سال ۱۹۸۶ منتشر شد، اشاره کرد. او در این اثر به مفهوم میل و عشق در ادبیات یونان باستان پرداخته است.
«زندگی‌نامه سرخ»، منتشرشده در سال ۱۹۹۸، از مشهورترین آثار کارسون است؛ رمانی منظوم که با بازآفرینی اسطوره یونانی «گریون» و پیوند دادن آن با جهان مدرن، موضوعاتی همچون بلوغ، عشق، میل و تنهایی را بررسی می‌کند.
آن کارسون در «زیبایی شوهر» نیز داستان یک رابطه زناشویی و فروپاشی آن را در قالبی تجربی و در ۲۹ بخش با عنوان «تانگو» روایت کرده است. از دیگر آثار برجسته او «نوکس» است که در سال ۲۰۱۰ و در پی مرگ برادرش منتشر شد و شعر، عکس، نامه و ترجمه را در قالبی غیرمتعارف کنار هم قرار می‌دهد.
او همچنین با ترجمه و بازآفرینی آثار شاعرانی مانند سافو و نمایشنامه‌نویسانی چون سوفوکل و اوریپید، رابطه میان ترجمه و آفرینش ادبی را به یکی از محورهای اصلی کار خود تبدیل کرده است. در یکی از آثار شناخته‌شده‌اش، «نورما جین بیکرِ تروا»، روایت هلن تروا را با شخصیت و تصویر فرهنگی مرلین مونرو پیوند می‌دهد.
آن کارسون هنگام اعلام نامش به‌عنوان برنده نوبل در ایسلند حضور داشت. دبیر دائمی آکادمی سوئد گفت که او از دریافت این خبر بسیار غافلگیر شده است. کارسون از سال ۲۰۲۲ تابعیت ایسلندی نیز دارد.
با انتخاب آن کارسون، او نوزدهمین زن در تاریخ جایزه نوبل ادبیات از زمان آغاز اعطای این جایزه در سال ۱۹۰۱ شد و پس از هان کانگ، برنده نوبل ادبیات ۲۰۲۴، یکی از تازه‌ترین زنان نویسنده‌ای است که این جایزه را دریافت کرده است.
ارزش مالی جایزه نوبل ادبیات امسال ۱۲ میلیون کرون سوئد، معادل حدود ۱.۲ میلیون دلار اعلام شده است.