اکیتو؛ فراتر از یک جشن، روایتگر هویت و تاریخ یک ملت
در طول تاریخ، مردمان سریانی، آشوری و کلدانی این جشن را حفظ کردهاند تا امروز با وجود تمام بحرانها و سختیهایی که منطقه پشت سر گذاشته است، به نمادی از هویت فرهنگی، همبستگی و امید تبدیل شود.
رونیدا حاجی
حسکه- جشن «اکیتو» یکی از قدیمیترین جشنهای جهان است که ریشهاش به سرزمین حاصلخیز میانرودان بازمیگردد. این جشن در طول هزاران سال توسط تمدنهای گوناگون برگزار شده و به شکل امروزی به ما رسیده است.
اکیتو که نماد فرا رسیدن بهار، شکوفایی طبیعت و آغاز سالی نو است، جایگاه مهمی در هویت فرهنگی مردمان آشوری، سریانی و کلدانی دارد.
«اکیتو نماد وحدت و امید است»
در همین زمینه، پولیانا موریس ملکی، رئیس انجمن فرهنگی سریانی، میگوید این جشن در میان همه اقوام سوریه، بهویژه مسیحیان، گرامی داشته میشود و نشانه نوزایی و آغاز زندگی تازه است.
او تأکید میکند که اکیتو فقط یک جشن نیست، بلکه گواهی زنده بر هویت و فرهنگ سریانی، آشوری و بابلی است:
«این جشن، احیای میراثی کهن است که از نیاکانمان به ما رسیده؛ میراثی که به ما توان میدهد ادامه دهیم و نسلی با تاریخ و فرهنگی غنی بسازیم. برای ما، اکیتو نماد وحدت و امید است.»
به گفته او، اکیتو از کهنترین جشنهای تاریخ است: «امسال سال ۶۷۶۷ این جشن را گرامی میداریم. با وجود همه تلاشها برای حذف یا پراکندگی مسیحیان، ما هنوز با روحیهای زنده به این جشن پایبندیم و آن را برگزار میکنیم.»
او میافزاید: «بهدلیل حمله به مکانهای مقدس در سوریه، ما سریانیها بسیاری از برنامههای خود را متوقف کرده و به دعا بسنده کردیم. با این حال، اکیتو همچنان نماد فرهنگ و موجودیت ماست و هر سال، با وجود درد و رنجی که مردم سوریه تحمل میکنند، آن را برگزار میکنیم.»
«نقش اساسی زنان در حفظ فرهنگ سریانی»
پولیانا موریس ملکی همچنین به نقش زنان در زنده نگه داشتن فرهنگ سریانی اشاره میکند: «زنان نقش بسیار مهمی در حفظ فرهنگ و تاریخ ما دارند، بهویژه در جشن اکیتو. بیشتر تدارکات جشن، از لباسهای سنتی و گروههای فولکلور گرفته تا ترانهها و نمایشها، بر عهده زنان است. زن، حامل واقعی تاریخ و خالق فرهنگ است و نقش اصلی در زنده نگه داشتن این میراث را بر دوش دارد.»
او توضیح میدهد که پیش از سال ۲۰۱۱، این جشن برگزار میشد، اما معمولاً به مراسمی ساده و محدود، مانند دعا، خلاصه میشد. به گفته او، پس از انقلاب روژآوا، توجه دوبارهای به هویت و فرهنگ مسیحی شد.
او ادامه میدهد: «در روژآوا، بهویژه در مناطقی که سریانیها و آشوریها بیشتر هستند، اکیتو هم بُعد فرهنگی دارد و هم مذهبی. پیش از انقلاب و در دوران حکومت بعث، برگزاری این جشن با محدودیت شدید همراه بود و گاهی ممنوع میشد. اما بعد از سال ۲۰۱۲، اداره خودگردان از آزادی فرهنگی همه ملتها، از جمله سریانیها، کوردها و عربها حمایت کرد.
جامعه سریانی و آشوری سالها با فشار و مهاجرت اجباری روبهرو بودهاند، اما بعد از انقلاب روژآوا توانستند آزادانه جشن خود را برگزار کند. همچنین کوردها، عربها و ترکمانها هم در این جشنها شرکت کردند و از ما حمایت کردند. به این ترتیب، اکیتو به جشنی برای همبستگی و همزیستی میان ملیتهای منطقه تبدیل شد.»
او در پایان میگوید: «اکیتو راهی است برای نشان دادن هویت واقعی ما مسیحیان. این، تاریخ و فرهنگ ماست؛ نه فقط یک جشن، بلکه میراثی که هزاران سال دوام آورده و ما برای حفظ آن آمادهایم.»