۷۸ برنده نوبل: سکوت جهان، شریک اعدامهای جمهوری اسلامی است
۷۸ برنده جایزه نوبل در نامهای به دبیرکل سازمان ملل، خواستار توقف فوری اعدام زندانیان سیاسی در ایران شدند و هشدار دادند که بیعملی جامعه جهانی، به تداوم سرکوب و گسترش ماشین اعدام جمهوری اسلامی دامن میزند.
مرکز خبر- در شرایطی که گزارشها از افزایش اعدامها، تشدید سرکوب معترضان و تداوم بازداشتهای گسترده در ایران حکایت دارد، ۷۸ تن از برندگان جایزه نوبل در رشتههای مختلف با انتشار نامهای سرگشاده خطاب به دبیرکل سازمان ملل متحد، نسبت به وضعیت حقوق بشر در ایران هشدار دادند. امضاکنندگان این بیانیه ضمن محکوم کردن آنچه «نقض گسترده، سیستماتیک و مستمر حقوق بشر» در ایران خواندهاند، خواستار توقف فوری اعدام زندانیان سیاسی، آزادی بازداشتشدگان و افزایش نظارت بینالمللی بر وضعیت زندانها و بازداشتگاههای ایران شدند.
هشدار بیسابقه ۷۸ برنده نوبل درباره وضعیت ایران
هفتاد و هشت برنده جایزه نوبل در حوزههای صلح، ادبیات، فیزیک، شیمی، پزشکی و اقتصاد، روز پنجشنبه ۲۱ خرداد ۱۴۰۵ برابر با ۱۱ ژوئن ۲۰۲۶، با انتشار بیانیهای مشترک خطاب به دبیرکل سازمان ملل متحد، نسبت به تشدید نقض حقوق بشر در ایران ابراز نگرانی کردند.
این چهرههای برجسته جهانی در نامه خود تأکید کردهاند که مردم ایران طی دهههای گذشته از ابتداییترین حقوق انسانی از جمله حق حیات، آزادی بیان، آزادی اندیشه، آزادی تجمع و برخورداری از دادرسی عادلانه محروم بودهاند و اکنون نیز با موج تازهای از سرکوب و اعدام مواجه هستند.
نگرانی از موج تازه اعدامها و سرکوب معترضان
امضاکنندگان بیانیه با اشاره به گزارشهای منتشرشده از سوی نهادهای بینالمللی حقوق بشر، نسبت به افزایش شمار اعدامها در ایران هشدار دادهاند.
در این نامه آمده است که دهها زندانی سیاسی و بازداشتشده در ماههای اخیر اعدام شدهاند و هزاران نفر دیگر نیز به دلایل امنیتی بازداشت شدهاند. نویسندگان بیانیه همچنین به گزارشهای منتشرشده درباره کشتهشدن شمار زیادی از شهروندان در جریان سرکوب اعتراضات دیماه ۱۴۰۴ اشاره کرده و خواستار پاسخگویی مسئولان جمهوری اسلامی شدهاند. این نامه در شرایطی منتشر میشود که نگرانیها درباره سرنوشت زندانیان سیاسی محکوم به اعدام و همچنین افزایش احکام سنگین علیه فعالان مدنی، دانشجویان، روزنامهنگاران و معترضان همچنان ادامه دارد.
درخواست از سازمان ملل برای اقدام فوری
برندگان جایزه نوبل در این بیانیه از دبیرکل سازمان ملل متحد خواستهاند که از تمامی ظرفیتهای موجود برای جلوگیری از ادامه اعدامها و نقض حقوق بشر در ایران استفاده کند.
آنان همچنین خواستار دسترسی نهادهای بینالمللی و سازوکارهای حقوق بشری سازمان ملل به بازداشتگاهها و زندانهای ایران شدهاند تا وضعیت زندانیان و بازداشتشدگان به صورت مستقل مورد بررسی قرار گیرد.
در بخشی دیگر از این نامه، از دولتها و نهادهای بینالمللی خواسته شده است که مسئله حقوق بشر و لغو مجازات اعدام را به یکی از شروط اصلی تعاملات خود با جمهوری اسلامی تبدیل کنند.
انتقاد از سکوت جامعه جهانی
یکی از محورهای اصلی این بیانیه، انتقاد از سکوت و انفعال جامعه جهانی در قبال وضعیت حقوق بشر در ایران است. امضاکنندگان معتقدند که بیتفاوتی بینالمللی در برابر اعدامها و سرکوبها، زمینه را برای تداوم این روند فراهم کرده است. آنان هشدار دادهاند که هرگونه سکوت در برابر نقض حقوق بشر میتواند به معنای چراغ سبز برای ادامه سرکوب و افزایش شمار قربانیان باشد.
اشاره به گردهمایی ایرانیان در پاریس
در بخش پایانی این نامه، به گردهمایی گسترده ایرانیان و حامیان آزادی ایران که قرار است در ۲۰ ژوئن ۲۰۲۶ در پاریس برگزار شود، اشاره شده است. امضاکنندگان این تجمع را فرصتی برای رساندن صدای زندانیان سیاسی و محکومان به اعدام به افکار عمومی جهان دانسته و بر ضرورت اقدام فوری برای نجات جان آنان تأکید کردهاند.
متن کامل بیانیه به شرح زیر است:
جناب آقای دبیرکل، ما برندگان جایزه نوبل امضاکننده این بیانیه، با احترام عمیق به تاریخ و فرهنگ غنی مردم ایران، نگرانی عمیق و فوری خود را نسبت به نقض گسترده، سیستماتیک و مستمر حقوق بشر در ایران اعلام میکنیم. حقوق بشر ارزشی جهانی است؛ حق زندگی، آزادی بیان، آزادی اندیشه، آزادی تجمع، حق برخورداری از دادرسی عادلانه و منع شکنجه از مسائل بنیادین حقوق بشر است. با این حال، مردم ایران دهههاست که از این ابتداییترین حقوق محروم ماندهاند.
ما با نگرانی عمیق مطلع شدیم که رژیم ایران موج جدیدی از اعدام دهها تن از زندانیان سیاسی را آغاز کرده است.
طبق گفته فولکر تورک، کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل متحد، از آغاز این وقایع دستکم دهها بازداشتی اعدام شدهاند که در میان آنها افرادی با اتهاماتی نظیر شرکت در اعتراضات ژانویه ۲۰۲۶ (دیماه ۱۴۰۴)، فعالیتهای سیاسی یا عضویت در اپوزیسیون، سازمان مجاهدین خلق ایران به چشم میخورند.
طبق همین منبع، بیش از ۴۰۰۰ نفر نیز در این بازه زمانی با انگیزههای امنیتی بازداشت شدهاند. این تحولات در شرایطی رخ میدهد که گزارشها و برآوردهای مختلف از آمار بالای کشتهشدگان در جریان سرکوب اعتراضات ژانویه خبر میدهند. برخی منابع از چندین هزار قربانی سخن میگویند؛ ابعادی که حتی برخی مقامات ایرانی نیز به آن اشاره کردهاند. ما امضاکنندگان خواستار موارد زیر هستیم:
۱. توقف فوری اعدامها، بهویژه در پروندههای دارای ماهیت سیاسی.
۲. آزادی زندانیان سیاسی و معترضان بازداشتشده.
۳. دسترسی مکانیسمهای بینالمللی به بازداشتگاهها و نظارت بر وضعیت بازداشتشدگان.
ما همچنین از دولتها و نهادهای دموکراتیک میخواهیم که در روابط خود با ایران تجدیدنظر کرده و توقف مجازات اعدام را به عنوان یک معیار اساسی در تعاملات خود قرار دهند. سکوت بینالمللی به مثابه چراغ سبزی برای رژیم است و هر روز که این چراغ روشن بماند، طناب دار جدیدی بر گردنی فشرده میشود.
در تاریخ بیستم ژوئن ۲۰۲۶ که به عنوان روز شهدا و زندانیان سیاسی نامگذاری شده، جمعیت عظیمی از ایرانیان و حامیان ایران آزاد در پاریس گرد هم میآیند تا این خواسته را با صدایی که نادیده گرفتن آن غیرممکن است، به گوش جهان برسانند: نجات جان زندانیان سیاسی محکوم به اعدام. آنچه در پاریس فریاد زده خواهد شد، دقیقاً همان چیزی است که این بیانیه بر آن تأکید دارد.