۵٩ اعدام سیاسی در کمتر از شش ماه
دیدهبان حقوق بشر و مرکز عبدالرحمن برومند میگویند جمهوری اسلامی طی کمتر از شش ماه، دستکم ۵۹ زندانی سیاسی و معترض را با اتهامات سیاسی یا امنیتی اعدام کرده است.
مرکز خبر- بر اساس گزارش مشترک این دو نهاد، این اعدامها از ۱۸ مارس تا پایان آگوست ۲۰۲۶ انجام شده است. دستکم ۲۹ نفر از اعدامشدگان در ارتباط با اعتراضات دسامبر ۲۰۲۵ و ژانویه ۲۰۲۶ بازداشت شده بودند و دستکم سه نفر نیز پیشتر در ارتباط با خیزش انقلابی «ژن، ژیان، آزادی» در سال ۲۰۲۲ بازداشت شده بودند.
در همین حال، دیدهبان حقوق بشر هشدار داده است که زنان، کودکان و دیگر مخالفان سیاسی همچنان با خطر اجرای احکام اعدام روبهرو هستند.
در این گزارش آمده است که چند تن از اعدامشدگان هنگام اجرای حکم تنها ۱۸ یا ۱۹ سال داشتند و پنج نفر نیز در ملأعام اعدام شدند. دیدهبان حقوق بشر این اعدامهای عمومی را بخشی از روند ایجاد ترس و ارعاب در جامعه دانسته است.
بررسی پروندهها همچنین از محاکمههای ناعادلانه، محدودیت دسترسی به وکیل مستقل، شکنجه و بدرفتاری در دوران بازداشت و استفاده از اعترافات اجباری در روند قضایی حکایت دارد. در ۵۸ مورد از ۵۹ پرونده نیز اتهامهایی مانند «محاربه»، «افساد فیالارض»، «شورش مسلحانه»، جاسوسی یا «اقدام عملیاتی به نفع دولتهای متخاصم» مطرح شده است.
زنان سیاسی و معترض در معرض اعدام
همزمان با اجرای این احکام، شماری از زنان زندانی سیاسی، عقیدتی و معترض نیز با حکم اعدام یا خطر اجرای آن روبهرو هستند. گزارش تازه دیدهبان حقوق بشر نیز هشدار داده است که زنان و کودکان از جمله گروههایی هستند که همچنان در معرض خطر اجرای احکام اعدام قرار دارند.
پخشان عزیزی، مددکار اجتماعی و زندانی سیاسی کورد، یکی از شناختهشدهترین این پروندههاست. او با اتهام «بغی» به اعدام محکوم شده و حکم او در دیوان عالی کشور تأیید شده است. عزیزی همچنان در زندان اوین نگهداری میشود.
وریشه مرادی، زندانی سیاسی کورد، از اعضای جامعه زنان آزاد شرق کوردستان (کژار) یکی دیگر از زنان کورد محکوم بە اعدام است وی توسط شعبه ۱۵ دادگاه انقلاب تهران به ریاست قاضی "ابولقاسم صلواتی" از بابت اتهام "بغی" از طریق عضویت در حزب حیات آزاد کوردستان "پژاک" به اعدام محکوم شد. مرادی در بند زنان زندان اوین محبوس است.
بە جز وریشە مرادی و پخشان عزیزی اسامی زنان اعلامی دیگری نیز مطرح است. ارغوان فلاحی، از بازداشتشدگان اعتراضات «ژن، ژیان آزادی» و اعتراضات دیماه ۱۴۰۴، نیز با اتهام «بغی» به اعدام محکوم شده و گزارشهای حقوق بشری از تأیید حکم او در دیوان عالی کشور حکایت دارد. زهرا شهباز طبری، زندانی سیاسی ۶۷ ساله در رشت، پس از نقض حکم اعدام قبلی در دیوان عالی کشور، در رسیدگی مجدد بار دیگر به اعدام محکوم شده است. در همین حال، مهناز چاردولی و مریم هداوند نیز در گزارشهای حقوق بشری در شمار زنانی قرار گرفتهاند که به اعدام محکوم شدهاند. نام نسیمه اسلامزهی نیز در فهرست زنان دارای حکم اعدام آمده. لیلا ابوالحسنی، از بازداشتشدگان اعتراضات دیماه در شاهینشهر اصفهان، نیز به اعدام محکوم شده و پرونده او در روند رسیدگی قضایی و فرجامخواهی قرار دارد. ترانه رحیمی، ۲۰ ساله و از بازداشتشدگان اعتراضات ژانویه ۲۰۲۶ در اصفهان، نیز در پرونده موسوم به «میدان شهدا» همراه با ۹ نفر دیگر به اعدام محکوم شده است. در مجموع، گزارش تازه دیدهبان حقوق بشر نشان میدهد که اجرای گسترده احکام اعدام علیه معترضان و زندانیان سیاسی همچنان ادامه دارد؛ در حالی که در کنار اعدامهای اجراشده، شمار دیگری از مخالفان سیاسی، از جمله زنان، با احکام اعدام یا خطر صدور و اجرای چنین احکامی روبهرو هستند.
دیدهبان حقوق بشر و مرکز عبدالرحمن برومند خواستار توقف اجرای این احکام و ایجاد تعلیق در اجرای مجازات اعدام در ایران شدهاند.