٣٨ روز مقاومت مردمی؛ سرکوب ساختاری و حذف معترضان از خیابان تا بازداشتگاه
با گذشت نزدیک به شش هفته از خیزش سراسری، الگوی برخورد حاکمیت بیش از پیش عیان شده است؛ بازداشتهای گسترده، ناپدیدسازی قهری، اعترافات اجباری و شلیک مستقیم به معترضان، نشان میدهد حکومت سرکوب سازمانیافته را به راهبرد اصلی بقای خود تبدیل کرده است.
مرکز خبر- امروز سهشنبه ١۴ بهمن ١۴٠۴، با ورود به ٣٨ روز از خیزش سراسری، گزارشهای متعدد از بازداشتهای گسترده، ناپدیدسازی قهری، اعترافات اجباری و شلیک مستقیم نیروهای نظامی به معترضان، تصویری روشن از تشدید سرکوب در ایران ارائه میدهد؛ از بازداشت کودکان، دانشجویان، کادر درمان، معلمان و... تا کشتهشدن معترضان در خیابانها و فشار امنیتی بر خانوادهها، روندی که نشان میدهد حاکمیت، خشونت سازمانیافته را به ابزار اصلی مواجهه با جامعه تبدیل کرده است.
روژهلات؛ موج بازداشتهای امنیتی و تداوم سرکوب معترضان
خبرگزاری هرانا در گزارشی از بازداشت چهار شهروند در شهرهای ایلام خبر داد. بر اساس این گزارش، یک شهروند در ۱۰ بهمنماه در دهلران و سه شهروند دیگر در تاریخهای ۸ بهمن، ۹ بهمن و ۲۷ دیماه در شهر ایلام، توسط نیروهای امنیتی بازداشت شدهاند. تنها شهروند بازداشتشده در دهلران به زندان ایلام منتقل شده و تاکنون از محل نگهداری سه شهروند دیگر اطلاعی در دست نیست.
در گزارشی دیگر، هرانا از بازداشت دو شهروند بوکانی، متولدین ۱۳۵۴ و ۱۳۵۹ خبر داده است. بازداشت این دو شهروند متاهل روز جمعه ۱۰ بهمنماه توسط نیروهای امنیتی و بدون ارائه حکم قضایی صورت گرفته و به مکان نامعلومی منتقل شدهاند.
همچنین یک شهروند دیگر اهل بوکان، روز چهارشنبه ۸ بهمنماه توسط مأموران اطلاعات سپاه در منزل شخصی خود بازداشت شد. وی پس از بازداشت به زندان بوکان منتقل شده و پرونده قضایی او برای بررسی به دادگاه ارجاع داده شده است. این شهروند ۳۳ ساله، مجرد و پیشتر نیز به دلیل فعالیتهای خود سابقه بازداشت و برخورد قضایی داشته است.
سرکوب سازمانیافته؛ از بازداشتهای گروهی تا شلیک مستقیم به معترضان
بر پایه تازهترین دادههای تجمیعی تا پایان روز سیوهفتم از آغاز اعتراضات، مجموع جانباختگان تأییدشده به ۶۸۵۴ نفر رسیده است. بر اساس این آمار، ۶۴۳۰ نفر از جانباختگان در دسته «معترضان» ثبت شدهاند و ۱۵۲ نفر نیز در بخش «کودکان زیر ۱۸ سال» قرار دارند. همچنین ۲۱۴ نفر از نیروهای وابسته به حکومت و ۵۸ نفر «غیرنظامی-غیرمعترض» گزارش شدهاند. ۱۱۲۸۰ مورد همچنان در دست بررسی قرار دارد. در همین بازه، مجموع بازداشتها ۵۰۲۳۵ مورد، بازداشت دانشجو ۱۰۶ مورد، اعترافات اجباری ۳۰۳ مورد و احضارها ۱۱۰۴۶ مورد ثبت شده است. همچنین مجموع رخدادهای اعتراضی ثبتشده ۶۶۶ نقطه در ۲۰۹ شهر و ۳۱ استان گزارش شده است.
به گزارش خبرگزاری هرانا، یک شهروند در شهرستان میاندوآب با اعمال خشونت توسط نیروهای امنیتی بازداشت شده است. در جریان این بازداشت، تلفن همراه این شهروند و هارد دیسک دوربین مداربسته منزل او توسط مأموران ضبط شده است. این شهروند متولد ۱۳۸۴ و اهل روستای «گاومیشگلی» از توابع شهرستان میاندوآب است.
در گزارش دیگری از هرانا آمده است که شکیلا قاسمی، شهروند بهایی ساکن کرمان، توسط نیروهای امنیتی بازداشت شده است. پیش از بازداشت، منزل این شهروند مورد تفتیش قرار گرفته و تمامی لوازم الکترونیکی متعلق به او و اعضای خانوادهاش ضبط شده است.
همچنین یک دانشجوی دانشگاه چمران اهواز، با وجود گذشت ۲۶ روز از زمان بازداشت، همچنان بهصورت بلاتکلیف در زندان شیبان اهواز نگهداری میشود. این دانشجو روز پنجشنبه ۱۸ دیماه در محله کیانپارس اهواز با ضربوشتم توسط نیروهای امنیتی بازداشت و به زندان شیبان منتقل شده است.
در گزارشی دیگر، هرانا از بازداشت یک شهروند در بجنورد در تاریخ ۲۳ دیماه خبر داده است. این شهروند بدون ارائه حکم قضایی بازداشت و به مکان نامعلومی منتقل شده است.
دانشجویان، معلمان و شهروندان؛ هدف سرکوب امنیتی
کانال تلگرامی «دانشجویان متحد» اعلام کرده است که یک دانشآموخته مددکاری اجتماعی دانشگاه علامه طباطبایی و دانشجوی کارشناسی ارشد مشاوره توانبخشی دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی در جریان اعتراضات اخیر بازداشت شده است. به گفته این کانال، این دانشجو با اتهام سنگین و مبهم «اجتماع و تبانی علیه امنیت ملی» مواجه شده است.
همچنین این کانال از بازداشت دو دانشجوی اهل آبادان، دانشجوی دانشگاه آزاد ورامین، در تاریخ ۱۸ دیماه خبر داده است. از زمان بازداشت این دو دانشجو تاکنون اطلاعی از محل نگهداری آنها منتشر نشده است. این در حالی است که یکی از این دانشجویان به بیماری دیابت مبتلا بوده و نیازمند مصرف منظم دارو است.
در همین حال، شورای صنفی فرهنگیان ایران اعلام کرد که یک دبیر هنر مدارس بجنورد، نیمهشب ۲۰ دیماه و در منزل شخصی خود در شهر آشخانه توسط مأموران اداره اطلاعات بازداشت شده است. به گفته این شورا، این معلم پس از طی دوره بازجویی به زندان بجنورد منتقل شده است.
روایتهای حکومتی و اعترافات اجباری
وبسایت همشهری آنلاین از بازداشت یک شهروند معترض در گنبدکاووس خبر داده و مدعی شده است که وی مسلح بوده است. همزمان ویدیویی از اعترافات اجباری این شهروند منتشر شده که شرایط ضبط آن نامشخص است؛ روشی که بارها بهعنوان ابزار پروندهسازی امنیتی مورد استفاده قرار گرفته است.
رسانه حکومتی تابناک نیز از بازداشت ۴۹ شهروند در شهرستان پردیس توسط نیروهای سپاه پاسداران خبر داده و آنان را «لیدرها و عوامل ناآرامیها» معرفی کرده است. صداوسیمای جمهوری اسلامی نیز از بازداشت شماری از شهروندان در استان کرمان خبر داده، بدون آنکه به هویت، تعداد، محل نگهداری یا عناوین اتهامی آنان اشاره کند و صرفاً ادعا کرده است که این افراد «اعضای یک شبکه خرابکار» بودهاند.
به گزارش اعتمادآنلاین هم، اداره کل اطلاعات استان یزد از بازداشت ۱۸۸ شهروند در ارتباط با اعتراضات سراسری خبر داده و مدعی شده است که بیش از ۷۰ نفر از آنان «لیدرهای خیابانی و عاملان اصلی تخریب» بودهاند. همزمان، اداره کل اطلاعات چهارمحال و بختیاری نیز از بازداشت بیش از ۸۵ شهروند خبر داده و آنان را لیدرهای اعتراضات این استان معرفی کرده است.
بلوچستان؛ سرکوب مضاعف، بازداشت کودکان و کشتار معترضان
کمپین فعالین بلوچ اعلام کرده است که یک شهروند ۱۸ ساله اهل شهرستان گلشن شامگاه پنجشنبه ۱۸ دیماه در مشهد توسط نیروهای امنیتی بازداشت شده و تاکنون هیچ اطلاعی از محل نگهداری و وضعیت او در دست نیست.
در گزارشی دیگر، یک شهروند بلوچ ۱۸ ساله اهل جالق شهرستان گلشن که همزمان با اعتراضات سراسری شامگاه ۱۸ دیماه در مشهد بازداشت شده، پس از گذشت ۲۴ روز همچنان در وضعیت ناپدیدسازی قهری قرار دارد.
همچنین یک دانشجوی بلوچ ۲۱ ساله، دانشجوی رشته اقتصاد دانشگاه آزاد مشهد، اهل زاهدان و ساکن مشهد، در جریان اعتراضات سراسری با اصابت مستقیم گلوله نیروهای نظامی به ناحیه سر جان خود را از دست داده است.
علاوه بر این، دو شهروند ۲۲ و ۲۳ ساله اهل سیستان و بلوچستان در تاریخ ۸ بهمنماه در سبزوار و مشهد هدف تیراندازی نیروهای نظامی قرار گرفته و کشته شدهاند. یک نوجوان بلوچ ۱۶ ساله اهل روستای سرمیچ از توابع اسپکه شهرستان لاشار و ساکن چابهار نیز در جریان اعتراضات بازداشت شده و با گذشت ۲۴ روز همچنان در بلاتکلیفی بهسر میبرد.
کشتار خیابانی و فشار بر خانوادهها
در جریان تیراندازی نیروهای نظامی به معترضان در فلکه سوم فردیس، یک شهروند ۲۴ ساله جان باخته و گزارشها از کشتهشدن شمار زیادی از شهروندان، شلیک به نواحی حیاتی بدن و فضای امنیتی شدید در مراکز درمانی اطراف حکایت دارد. شاهدان از انتقال گسترده پیکرهای بیجان به مراکز درمانی خبر دادهاند.
همچنین دو شهروند دیگر در جریان اعتراضات سراسری در مشهد با شلیک مستقیم نیروهای نظامی کشته شدهاند. بنا بر گزارشها، نهادهای امنیتی با اعمال فشار بر خانوادهها، تحویل اجساد را مشروط به عدم اشاره به اصابت گلوله کردهاند.
در موردی دیگر، پیکر بیجان یک ورزشکار جوان اهل فردیس کرج پس از ناپدیدسازی، بیخبری و مشاهده آثار شکنجه به خانوادهاش تحویل داده شده است. این شهروند روز ۱۹ دیماه ۱۴۰۴ در اعتراضات شرکت کرده و پس از اصابت گلوله جنگی به ناحیه پهلو، به بیمارستان نور منتقل شده بود.
همچنین، شماری از بازداشتشدگان اعتراضات اخیر اصفهان اعلام کردهاند که در دوران بازداشت، نیروهای امنیتی اقدام به تزریق آمپولهایی با ماهیت نامعلوم به آنان کردهاند. منابع آگاه میگویند این اقدامات بدون توضیح پزشکی، بدون جلب رضایت افراد و بدون ارائه هرگونه اطلاعاتی درباره نوع دارو یا پیامدهای احتمالی آن صورت گرفته است.
مجموعه این گزارشها، تصویری روشن از یک الگوی سرکوب سیستماتیک در ایران ارائه میدهد؛ الگویی که در آن بازداشتهای گسترده، ناپدیدسازی قهری، اعترافات اجباری، شلیک مستقیم به معترضان و فشار بر خانوادههای جانباختگان، به ابزارهای عادی حکمرانی تبدیل شدهاند.