٣٣ روز خیزش؛ خشونت در داخل، اجماع روبهگسترش اروپا علیه سپاه
در سیوسومین روز خیزش سراسری، سرکوب امنیتی، بازداشتهای گسترده و محدودسازی ارتباطات در ایران ادامه دارد؛ همزمان پارلمان اروپا، تروریستی اعلام شدن سپاه پاسداران و تشدید فشارهای سیاسی و تحریمی را در واکنش به سرکوب معترضان در دستور کار قرار داده است.
مرکز خبر- امروز پنجشنبه ٩ بهمن ١۴٠۴، با گذشت ٣٣ روز از خیزش سراسری مردم، گزارشها از شهرهای مختلف ایران حاکی از تشدید سرکوب امنیتی، یورش به منازل، خشونت خیابانی و بازداشتهای گسترده شهروندان، دانشجویان، پزشکان، ورزشکاران و فعالان مدنی است؛ روندی که با قطع ارتباطات، پنهانکاری نهادهای رسمی و بلاتکلیفی بازداشتشدگان همراه شده و ابعاد نگرانکنندهای از نقض سیستماتیک حقوق بشر را آشکار میکند. همزمان با تداوم بازداشتهای گسترده، فشارهای امنیتی و سیاستهای پساسرکوب در داخل کشور، دامنه واکنشهای بینالمللی نیز گسترش یافت؛ بهگونهای که اروپا با محوریت فرانسه و پارلمان اروپا، تروریستی اعلام شدن سپاه پاسداران و تشدید ابزارهای فشار سیاسی و تحریمی را بهعنوان پاسخی مستقیم به سرکوب خونین معترضان در کانون دستور کار خود قرار داد.
روژهلات؛ خشونت عریان و پنهانکاری سیستماتیک
براساس گزارشهای منتشر شده، از ٢٠ دیماه تا ۶ بهمنماه، ١۵ شهروند کورد از شهرها و روستاهای مختلف ایلام توسط نیروهای امنیتی بازداشت شدهاند؛ بازداشتهایی که همچنان بدون هرگونه اطلاعرسانی رسمی درباره محل نگهداری، وضعیت حقوقی یا اتهامات احتمالی بازداشتشدگان ادامه دارد.
همزمان، شبکه حقوق بشر کوردستان اعلام کرده است که با وجود انسداد گسترده ارتباطی در داخل ایران و تشدید فشارها و تهدیدهای امنیتی حکومت علیه خانوادهها برای جلوگیری از اطلاعرسانی، تاکنون موفق شده هویت و مشخصات دستکم ١٣٠ شهروند کورد جانباخته در جریان سرکوب اعتراضات مردمی را ثبت و تأیید کند. بر اساس این دادهها، بیشترین موارد مربوط به استانهای کرماشان، ایلام، تهران، البرز، لرستان، خراسان رضوی، اصفهان، مرکزی، هرمزگان و خوزستان است.
همچنین تاکید کرده که اطلاعات مربوط به شمار بیشتری از قربانیان به دستش رسیده و روند راستیآزمایی همچنان ادامه دارد.
روایت تازهای از خشونت سازمانیافته علیه معترضان و شهروندان
بر پایه تازهترین آمار تجمیعی منتشرشده از سوی هرانا، ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران در سیودومین روز از آغاز اعتراضات، شمار جانباختگان تأییدشده به ۶۳۷۳ نفر رسیده است؛ آماری که شامل ۵۹۹۳ معترض، ۱۱۳ کودک زیر ۱۸ سال، ۲۱۴ نفر از نیروهای وابسته به حکومت و ۵۳ نفر غیرمعترض یا غیرنظامی میشود. علاوه بر این، وضعیت جانباختن ۱۷۰۹۱ نفر دیگر همچنان در دست بررسی است.
طبق این گزارش، مجموع بازداشتشدگان ۴۲۴۸۶ نفر اعلام شده و شمار مجروحان با جراحات شدید به ۱۱۰۱۸ نفر رسیده است. همچنین ۲۷۰ مورد پخش اعترافات اجباری و ۱۱۰۲۷ مورد احضار به نهادهای امنیتی ثبت شده است. در همین بازه زمانی، ۶۵۸ رخداد اعتراضی در ۲۰۲ شهر از ۳۱ استان به ثبت رسیده است.
اینترنتِ گروگان؛ تداوم انسداد ارتباطی به بهای زندگی روزمره مردم
بر اساس گزارش نتبلاکس، با گذشت ۲۰ روز از قطع کامل اینترنت در ایران، اکثریت کاربران عادی همچنان با فیلترینگ گسترده و قطعیهای مکرر روبهرو هستند. این در حالی است که دسترسیهای محدود و گزینشی از طریق شبکهها و دیتاسنترهای بینالمللیِ تحت «سیستم لیست سفید» فعال شده، اما عملاً تنها به نهادهای خاص و کاربران وابسته امکان ارتباط پایدار میدهد.
تداوم این وضعیت نشان میدهد که سیاست انسداد اینترنت نه یک اقدام مقطعی، بلکه ابزاری سیستماتیک برای کنترل اطلاعات و مهار جامعه است؛ سیاستی که هزینههای مستقیم آن بر دوش شهروندان عادی، کسبوکارهای کوچک و زندگی روزمره مردم سنگینی میکند و شکاف نابرابر دسترسی به ارتباطات را هر روز عمیقتر میسازد.
چرخش دیپلماسی اروپا؛ سپاه پاسداران زیر ذرهبین تصمیمات سخت
در سیودومین روز اعتراضات، عرصه بینالمللی شاهد پررنگتر شدن مواضع اروپا در قبال نقش سپاه پاسداران در سرکوب معترضان بود؛ مواضعی که نشاندهنده عبور تدریجی از هشدارهای سیاسی به سمت ابزارهای الزامآور است. در این چارچوب، تمرکز اصلی بر دو روند همزمان قرار گرفت، یک تشدید فشار سیاسی بر سپاه و گره خوردن آن با پرونده نقض گسترده حقوق بشر در ایران.
فرانسه در میان کشورهای اروپایی نقشی فعالتر بر عهده گرفته و مقامهای این کشور بهروشنی از حمایت پاریس برای قرار دادن سپاه پاسداران در فهرست سازمانهای تروریستی اتحادیه اروپا سخن گفتهاند.
این حمایت با تأکید بر گسترش تحریمها، از جمله ممنوعیت سفر و مسدودسازی داراییهای عوامل سرکوب، همراه بوده و همزمان مطالباتی نظیر توقف فوری اعدامها، رفع انسداد فضای دیجیتال و فراهم شدن امکان فعالیت نهادهای بینالمللی حقیقتیاب را در بر گرفته است.
در همین راستا، رئیس پارلمان اروپا نیز با اتخاذ موضعی کمسابقه، تروریستی اعلام کردن سپاه پاسداران را بخشی از مسئولیت تاریخی و اخلاقی اروپا در برابر سرکوب و کشتار معترضان توصیف کرده است. به گفته او، سکوت یا تعلل در این زمینه به معنای چشمپوشی از تعهدات حقوق بشری خواهد بود. همزمان، گزارشهایی منتشر شده که از شکلگیری نوعی همسویی گسترده میان کشورهای عضو اتحادیه اروپا در قبال این موضوع حکایت دارد.
همچنین در پی تشدید سرکوب خونین معترضان در ایران، صدراعظم آلمان، با لحنی صریح اعلام کرد که روزهای حاکمیت ایران رو به پایان است. این اظهارات را در جریان یک کنفرانس مطبوعاتی مشترک با نخستوزیر رومانی، مطرح شده است.
وی با تأکید بر بحران عمیق مشروعیت سیاسی در ایران افزود: «شاید این روند در حد چند هفته طول بکشد، اما واقعیت این است که چنین حکومتی دیگر هیچ پایگاه و حقانیتی برای اداره کشور ندارد.» این اظهارات در حالی بیان میشود که همزمان با تداوم اعتراضات مردمی، گزارشهای متعددی از بازداشتهای گسترده، کشتار معترضان و نقض سیستماتیک حقوق بشر در ایران منتشر شده و واکنشهای انتقادی بینالمللی علیه حکومت ایران رو به افزایش است.
مجموع این تحولات نشان میدهد که پرونده پاسخگویی عاملان سرکوب و استفاده از سازوکارهای فشار بینالمللی همچنان در مرکز توجه محافل سیاسی اروپا قرار دارد؛ روندی که در حالی شدت میگیرد که در داخل ایران، بازداشتها و سیاستهای سرکوبگرانه بدون وقفه ادامه دارد.