مرکز خبر- این نامه در ۱۶ مهر ۱۴۰۵، در آستانه روز جهانی دختر، از سوی مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران و ۲۳ نهاد دیگر منتشر شد. امضاکنندگان از گوگل و متا خواسته‌اند با توجه به یافته‌های یک تحقیق درباره عملکرد اپلیکیشن «آدم و حوا»، دسترسی عمومی به این خدمت و تبلیغات آن را متوقف کنند.

بر اساس تحقیقات مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، کاربران می‌توانند بدون ایجاد حساب کاربری، دختران ۱۳ تا ۱۷ ساله را در این پلتفرم جست‌وجو کنند. به گفته این نهاد، جست‌وجوها در موارد متعدد به سقف نمایش ۱۰۰ پروفایل رسیده است؛ موضوعی که نشان می‌دهد دست‌کم ۱۰۰ پروفایل در این بازه سنی در سامانه قابل مشاهده بوده‌اند. این تحقیق همچنین از پذیرش پروفایل دختران ۱۳ ساله، با وجود اعلام حداقل سن بالاتر برای ثبت‌نام زنان، خبر می‌دهد.

در بخش دیگری از این گزارش آمده است که کاربران امکان ایجاد پروفایل برای بستگان درجه‌یک، از جمله فرزندان خود، را دارند. مجموعه فعالان همچنین اعلام کرده است که اپلیکیشن «آدم و حوا» در شهریور ۱۴۰۵ ازدواج یک دختر ۱۶ ساله با مردی ۲۳ ساله را در قالب روایتی موفقیت‌آمیز تبلیغ کرده است.

امضاکنندگان نامه می‌گویند فعالیت چنین پلتفرم‌هایی در شرایطی که قوانین ایران ازدواج دختران زیر ۱۸ سال را ممنوع نکرده‌اند، خطر قرارگرفتن کودکان در معرض ازدواج زودهنگام را افزایش می‌دهد. بر اساس ماده ۱۰۴۱ قانون مدنی ایران، ازدواج دختران پیش از ۱۳ سال تمام شمسی و پسران پیش از ۱۵ سال تمام شمسی، با اجازه ولی، رعایت مصلحت و تشخیص دادگاه صالح امکان‌پذیر است. کمیته حقوق کودک سازمان ملل متحد نیز پیش‌تر از ایران خواسته است حداقل سن ازدواج را به ۱۸ سال افزایش دهد.

در این نامه همچنین به ارتباط سازمانی اپلیکیشن «آدم و حوا» با «جمعیت امام رضایی‌ها» اشاره شده است؛ نهادی که به گفته امضاکنندگان، حسین یکتا، از فرماندهان پیشین سپاه پاسداران، آن را بنیان گذاشته و اداره می‌کند. تحقیقات مجموعه فعالان همچنین از پیوندهای سازمانی و پرسنلی این پلتفرم با آستان قدس رضوی خبر می‌دهد؛ ارتباطاتی که به باور این نهاد، بررسی مالکیت و ساختار مدیریتی اپلیکیشن را ضروری می‌کند.

بر اساس اطلاعات درج‌شده در نامه، اپلیکیشن «آدم و حوا» در گوگل‌پلی با رده‌بندی محتوایی «مناسب برای همه» عرضه شده و بیش از ۱۰۰ هزار بار دانلود شده است. حساب اینستاگرامی آن نیز حدود ۱۹۲ هزار دنبال‌کننده دارد. امضاکنندگان این آمار را نشانه گستردگی دسترسی عمومی به این پلتفرم دانسته‌اند و معتقدند رده‌بندی سنی آن باید به‌صورت مستقل بررسی شود.
سازمان‌های امضاکننده با استناد به سیاست‌های ایمنی کودکان گوگل و متا تأکید کرده‌اند که این شرکت‌ها باید از فهرست‌شدن و تبلیغ کودکان به‌عنوان همسران بالقوه جلوگیری کنند. آنان همچنین خواستار حذف اطلاعات هویتی کودکان از دسترس عموم و موتورهای جست‌وجو، جلوگیری از بازگشت اپلیکیشن از طریق حساب‌های توسعه‌دهنده جایگزین و بررسی مستقل رده‌بندی سنی اپلیکیشن‌های دوست‌یابی و همسریابی شده‌اند.

این نهادها در پایان از گوگل و متا خواسته‌اند ظرف ۳۰ روز درباره اقدامات انجام‌شده، ارزیابی خود از انطباق این پلتفرم با سیاست‌های ایمنی کودکان و تدابیر پیشگیرانه در برابر خدمات مشابه پاسخ دهند.

بر اساس داده‌های مرکز آمار ایران در سال ۱۴۰۱ حدود ۲۶ هزار و ۹۰۰ مورد ازدواج دختران زیر ۱۵ سال ثبت شده است. با این حال، انتشار منظم آمار مربوط به ازدواج کودکان در سال‌های اخیر محدود شده و آمار رسمی جامع و به‌روزی برای سال‌های ۱۴۰۲ تا ۱۴۰۴ در دسترس نیست. یونیسف نیز برآورد کرده است که ۱۷ درصد زنان ۲۰ تا ۲۴ ساله در ایران پیش از رسیدن به ۱۸ سالگی ازدواج کرده‌اند.

 

اسامی کامل ۲۴ امضاکننده

 

۱ - مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران / Human Rights Activists (in Iran) (HRA)
۲ - Sassoufit Collective
۳ - Lim Nguen Foundation (LNF)
۴ - فعالان حقوق بشر ترکمن صحرا (Tuhra)
۵ - SPECTRUM
۶ - کانون صنفی معلمان مازندران / Mazandaran Teachers’ Trade Association
۷ - NetFreedom Pioneers
۸ - Kijiji Yeetu
۹ - کانون صنفی معلمان ایران / Iranian Teachers’ Trade Association
۱۰ - Manushya Foundation
۱۱ - سازمان حقوق بشر کردپا / Kurdpa Human Rights Organization
۱۲ - International Bar Association’s Human Rights Institute (IBAHRI)
۱۳ - Just Access
۱۴ - انجمن فرهنگیان هرسین / Harsin Educators’ Association
۱۵ - حال‌وش / Haalvsh
۱۶ - Femena
۱۷ - Association for the Human Rights of the Azerbaijani People in Iran (AHRAZ)
۱۸ - IPEK Center
۱۹ - اتحاد بازنشستگان / Retirees’ Union
۲۰ - DigiCivic Initiative
۲۱ - Magamba Network
۲۲ - World Organisation Against Torture (OMCT)
۲۳ - کانون صنفی معلمان سنندج / Sanandaj Teachers’ Trade Association
۲۴ - Innovation For Change (I۴C) South Asia