مرکز خبر - زویا کوسمودمیانسکایا در جریان بازجویی توسط نیروهای نازی، پس از آنکه از معرفی همرزمانش و ارائه هرگونه اطلاعات خودداری کرد، تحت شدیدترین شکنجه‌ها قرار گرفت. روایت‌هایی که بعدها درباره آنچه بر او گذشت منتشر شد، به یکی از برجسته‌ترین نمونه‌های مقاومت مبارزان شوروی تبدیل شد.

زویا کوسمودمیانسکایا در سپتامبر ۱۹۲۳ در گاوریلوفسکی در جنوب روسیه به دنیا آمد. او مبارزی شوروی بود که در جریان جنگ جهانی دوم به نخستین زنی تبدیل شد که عنوان «قهرمان اتحاد جماهیر شوروی» را دریافت کرد. پدرش کتابدار و مادرش معلم بود. زمانی که شش سال داشت، همراه خانواده‌اش به سیبری رفت و در سال ۱۹۳۰ به مسکو بازگشت. او در ده‌سالگی پدرش را از دست داد.

زویا از کودکی به ادبیات و موسیقی علاقه داشت. آثار تولستوی، دیکنز، شکسپیر، گوته و پوشکین را می‌خواند و به موسیقی چایکوفسکی و بتهوون گوش می‌داد. جهان‌بینی او از همان سال‌های کودکی شکل گرفت و در سال ۱۹۳۸ به «کومسومول»، سازمان جوانان وابسته به حزب کمونیست شوروی، پیوست.

 

مقاومت با نام «تانیا»

در اکتبر ۱۹۴۱، زمانی که هنوز دانش‌آموز دبیرستان بود، زویا با نام مستعار «تانیا» داوطلب شد به یک واحد ویژه از نیروهای مقاومت شوروی بپیوندد. او پس از یک دوره کوتاه آموزش، به منطقه وولوکولامسک در نزدیکی مسکو اعزام شد و در چند عملیات مقاومت شرکت کرد.

زویا با تقسیم وظایف میان مردان و زنان در میان مبارزان مخالف بود و اعتقاد داشت همه باید به یک اندازه سختی‌ها و خطرات مبارزه را تحمل کنند. به همین دلیل، اصرار داشت همان وظایفی را انجام دهد که مردان انجام می‌دادند.

در ۲۷ نوامبر ۱۹۴۱، او به روستای پتریشچوو که در اشغال نیروهای نازی بود منتقل شد و در حمله به مواضع سربازان آلمانی شرکت کرد. مدتی بعد از گروه خود جدا شد و به‌تنهایی برای ادامه فعالیت‌هایش بازگشت. اما در پی گزارش یکی از افراد محلی که با نیروهای اشغالگر همکاری می‌کرد، توسط سربازان نازی دستگیر و به ساختمانی که به‌عنوان مقر نظامی استفاده می‌شد، منتقل شد.

زویا در جریان بازجویی نام واقعی خود را فاش نکرد و تنها گفت نامش «تانیا» است. او به پرسش‌های سربازان آلمانی درباره اینکه چه کسی او را فرستاده، با چه کسانی همکاری داشته و چه کارهایی انجام داده است، هیچ پاسخی نداد.

بر اساس شهادت شاهدان، زویا تمام شب تحت شکنجه‌های شدید قرار داشت. او را کتک زدند و زخمی کردند و در هوای بسیار سرد، مجبورش کردند با پای برهنه روی برف راه برود. با این حال، حتی یک کلمه هم درباره همرزمانش به زبان نیاورد.

پیوتر لیدوف، روزنامه‌نگار شوروی، شهادت‌های مربوط به بازجویی و شکنجه زویا را جمع‌آوری کرد و در ۲۷ ژانویه ۱۹۴۲ آنها را در روزنامه «پراودا» منتشر کرد.

 

«خوشحالم که برای مردمم می‌میرم»

پس از آنکه نیروهای نازی نتوانستند هیچ اطلاعاتی از زویا به دست آورند، او را به اعدام محکوم کردند. هنگامی که او را برای اجرای حکم می‌بردند، رو به مردم روستا کرد و گفت: «من از مرگ نمی‌ترسم؛ بلکه خوشحالم که برای مردمم می‌میرم!»

سپس رو به سربازان نازی کرد و گفت: «شما اکنون مرا به دار می‌آویزید، اما من تنها نیستم. ما دویست میلیون نفر هستیم و شما نمی‌توانید همه ما را به دار بیاویزید. پیش از آنکه دیر شود تسلیم شوید؛ پیروزی از آنِ ما خواهد بود.»

زویا کوسمودمیانسکایا صبح روز ۲۹ نوامبر ۱۹۴۱، در حالی که تنها ۱۸ سال داشت، در روستای پتریشچوو اعدام شد و به نمادی از مقاومت در برابر اشغال تبدیل شد.

پیکر زویا نزدیک به دو ماه بر دار باقی ماند. پس از آن، بقایای او در همان روستا دفن شد. هنگامی که نیروهای شوروی منطقه را بازپس گرفتند، پیکر او به گورستان نوودویچی در مسکو منتقل شد.

فردی که با نیروهای اشغالگر همکاری کرده و زویا را لو داده بود، پس از جنگ در دادگاهی شوروی محاکمه و مجازات شد. زویا نیز پس از مرگ، عنوان «قهرمان اتحاد جماهیر شوروی» را دریافت کرد.

نام زویا کوسمودمیانسکایا بعدها به نمادی از مقاومت در برابر اشغال نازی‌ها تبدیل شد و داستان زندگی او الهام‌بخش ترانه‌ها و اشعار بسیاری قرار گرفت. از جمله این آثار، شعری از ناظم حکمت با عنوان «تانیا» است.

زویا کوسمودمیانسکایا همچنان به‌عنوان یکی از نمادهای مقاومت شناخته می‌شود؛ زنی جوان که در برابر اشغالگران ایستاد و تا آخرین لحظه حاضر نشد تسلیم شود.