مرکز خبر — هدی لامار یکی از مشهورترین ستاره‌های هالیوود در دهه‌های ۱۹۴۰ و ۱۹۵۰ بود که بیشتر به خاطر زیبایی خیره‌کننده و نقش‌آفرینی‌هایش به‌عنوان نماد دوران خود شناخته می‌شد. اما پشت این تصویرِ ستاره‌ای زیبا، ذهنی شیفته علم و فناوری نهفته بود که ایده‌هایش بعدها مسیر تاریخ ارتباطات بی‌سیم را تغییر داد.

هدی لامار با نام اصلی «هدویک اوا ماری کیسلر» در ۹ نوامبر ۱۹۱۴ در وین، در خانواده‌ای یهودی چشم به جهان گشود. او از همان کودکی کنجکاوی زیادی درباره ماشین‌آلات و نحوه کارکرد وسایل داشت؛ علاقه‌ای عمیق به علم و فناوری که با وجود نداشتن تحصیلات دانشگاهی تخصصی در این زمینه، همواره در او زنده بود.

 

 

از تئاتر تا هالیوود

هدی لامار فعالیت هنری‌اش را از سنین پایین آغاز کرد. در شانزده سالگی راهی برلین شد تا در مدرسه تئاترِ «ماکس راینهارت»، کارگردان نامی، بازیگری و درام بیاموزد. در سال ۱۹۳۳ و در حالی که تنها هجده سال داشت، در فیلم جنجالی چک به نام «اکستاسی» بازی کرد. این فیلم به دلیل صحنه‌های ساختارشکنانه‌اش واکنش‌های بسیاری در پی داشت و به یکی از آثار شاخصِ آغاز راه هنری او تبدیل شد.

کمی بعد، او با «فریتز ماندل»، دلال تسلیحاتی اتریشی ازدواج کرد؛ زندگی مشترکی که بسیار دشوار و پر از محدودیت بود. با این حال، همین دوران باعث شد او به دنیای تسلیحات و فناوری نظامی نزدیک شود. حضور در جلساتی با حضور مهندسان و افسران ارتش و گوش دادن به بحث‌های تخصصی آن‌ها درباره سلاح‌ها و سیستم‌های بی‌سیم، گنجینه‌ای از دانش فنی را برایش به ارمغان آورد که بعدها به کارش آمد.

پس از جدایی از همسرش، اروپا را به مقصد ایالات متحده ترک کرد و با استودیوی «مترو گلدوین مایر» (MGM) قرارداد بست تا فصل تازه‌ای در زندگی‌اش رقم بخورد. او به سرعت به یکی از ستاره‌های شاخص هالیوود بدل شد، اما سایه سنگین شهرت و زیبایی‌اش باعث شد علاقه واقعی او به علم و نوآوری نادیده گرفته شود.

 

ذهن مخترعی پشت زیبایی خیره‌کننده

با شعله‌ور شدن آتش جنگ جهانی دوم، هدی لامار تصمیم گرفت فراتر از بازیگری، سهمی در تلاش‌های جنگی علیه رژیم نازی داشته باشد. او با همکاری «جرج آنتیل»، نوازنده و آهنگساز، روی مسئله هدایت اژدرها با امواج رادیویی متمرکز شد.

اگر نیروهای دشمن فرکانس هدایت‌کننده را کشف می‌کردند، می‌توانستند سیگنال را مختل کرده، اژدر را از کار بیندازند یا مسیر آن را منحرف سازند. راهکار لامار و آنتیل این بود که به جای استفاده از یک فرکانس ثابت، سیگنال به طور مداوم و سریع بین فرکانس‌های مختلف جابه‌جا (هاپ) شود.

فرستنده و گیرنده به گونه‌ای هماهنگ می‌شدند که هر دو می‌دانستند فرکانس بعدیِ سیگنال چیست؛ به این ترتیب، رهگیری یا ایجاد اختلال در آن عملاً ناممکن می‌شد. جالب است بدانید که آنتیل ایده این هماهنگ‌سازی را از مکانیزم پیانوهای مکانیکی (پیانولا) الهام گرفته بود.

در سال ۱۹۴۲، این زوجِ خلاق توانستند پتنت (حق اختراع) سیستم ارتباطیِ محرمانه خود را به ثبت برسانند و آن را برای کمک به ارتش آمریکا ارائه کنند.

 

اختراعی جلوتر از زمان خود

این اختراع در آن دوران توجه چندانی را برنیانخت، اما بعدها به یکی از ارکان حیاتی در تاریخ فناوری‌های ارتباطی بی‌سیم تبدیل شد. با پیشرفت تکنولوژی، ایده «جهش فرکانسی» به پایه‌ای برای ارتباطات مدرن بدل گشت و راه را برای ظهور فناوری‌هایی نظیر وای‌فای و بلوتوث هموار ساخت؛ هرچند که این فناوری‌ها حاصل سال‌ها پیشرفت علمی و مهندسیِ متعددی هستند و تنها به اختراع لامار محدود نمی‌شوند.

 

زنی که دنیا فقط چهره‌اش را دید

تناقض تلخ زندگی هدی لامار در این بود که دنیا سال‌ها او را تنها به عنوان یک نماد زیبایی شناخت، در حالی که ذهن خلاق و مخترعش هرگز توجه شایسته‌ای دریافت نکرد. او ستاره‌ای درخشان در آسمان سینما بود، اما در عین حال، زنی جستجوگر، عاشق علم و توانمند در حل پیچیده‌ترین مسائل فنی زمانه خود به شمار می‌رفت.