ژوان شریف‌زاده

بوکان- در سال‌های اخیر تورم اقتصادی فشار زیادی بر معیشت خانواده‌ها وارد کرده است. در واکنش به این شرایط، دولت جمهوری اسلامی ایران، طرح کالابرگ الکترونیکی را اجرا کرده است تا به گفته‌ی خود بخشی از نیازهای معیشتی مردم را پوشش دهد. با وجود این طرح نیز، تغییری در معیشت مردم ایجاد نشد و حالا ارائه‌ی طرح کالابرگ هم در سراسر کشور با مشکل مواجه شده است.

 

کالابرگ در حال کمرنگ شدن

کالابرگ در بحبوحه‌ی تورم روزانه، دیگر نه تنها در ذهن مردم، بلکه بر روی بنر مغازه‌ها نیز در حال کمرنگ شدن است. حدود یک ماه است تعداد فروشگاه‌هایی که کالابرگ را نمی‌پذیرند رو به افزایش است. شهروندان می‌گویند بسیاری از فروشگاه‌ها کالابرگ را نمی‌پذیرند و صاحبان فروشگاه‌ها علت این امر را عدم تسویه‌ی نهادهای مربوطه با آن‌ها ذکر می‌کنند.

برخی از رسانه‌های داخلی ایران نیز عدم تسویه‌ حساب با فروشگاه‌ها را تایید کرده و آن را به بازه‌ای کمتر از یک ماه نسبت می‌دهند با این حال برای صاحبان برخی فروشگاه‌ها این بازه به بیش از سه ماه هم می‌رسد. کژال رحیمی (نام مستعار) که با همسرش یک سوپرمارکت را اداره می‌کند در اینباره به ما  گفت:« حدود دو ماه است دولت ۵۰۰ میلیون تومان به ما بدهی دارد. وقتی به مرکز استان مراجعه می‌کنیم، می‌گویند تهران مسئول است و مسئولان در تهران هم پاسخگو نیستند. تنها پاسخشان "به زودی" است. پر کردن مغازه برای ما هم در این شرایط دشوار است. »

برخی از شهروندان در روژهلات نیز از رفتار محتاطانه‌ی صاحبان کسب و کار نسبت به کالا برگ می‌گویند. شیدا.و که اخیرا با کالا برگ خانواده‌ی دو نفره‌اش اقدام به خرید گوشت مرغ کرده است، می‌گوید فروشندگان نسبت به فروش کالاها با کالا برگ رفتاری انتخابی دارند:« دو فروشگاه پروتئینی، با کالابرگ گوشت نمی‌فروختند. مغازه‌ی سومی که آشنا بود کارتم را قبول کرد وقتی علت را جویا شدم گفت دیگرجرات نداریم مبالغ زیادی از جنس را با کالابرگ دست مشتری بدهیم. مشخص نیست که پولمان برگردد یا نه.»

معصومه.ج شهروند دیگری از بوکان نیز پذیرش کالابرگ را تنها در فروشگاه‌های زنجیره‌ای وابسته به حکومت تایید می‌کند:« سوپرمارکت‌های زنجیره‌ای کالابرگ را قبول می‌کنند اما قیمت برخی از این کالاها وقتی با کالابرگ است شامل تخفیف خریدهای عادی نمی‌شود و یا حتی گرانتر است.»

 

از سفره‌های خالی تا وهم کنترل وضعیت با کالابرگ

قیمت کالا‌ها در ایران از روزانه تا ساعتی بسته به جنس متغیر است. دغدغه‌ی عمده‌ی ساکنان ایران اکنون تنها بحران معیشت و سفره‌هاییست که روزانه در حال کوچک شدن است. با نگاهی بر سفره‌های ایرانی می‌توان دید که گوشت قرمز مدت‌هاست کم رنگ و یا حذف شده است. در بین خانواده‌هایی با درآمد کمتر گوشت مرغ نیز به وعده‌ای هفتگی یا حتی ماهانه تبدیل شده است.

شرمین.ا کارمند یک اداره‌ی دولتی نسبت به ارزش کالا برگ می‌گوید:« ارزش کالابرگ حتی نسبت به دو ماه قبل هم بسیار پایین آمده است. هر بار که با کالابرگ خرید کرده‌ایم، مجبور بوده‌ایم به همان اندازه هم از جیب خودمان بدهیم تا مقدار مناسبی از یک کالا بخریم. قبلا اگر سه مرغ متوسط با کالابرگ خانواده می‌خریدیم حالا دو عدد مرغ می‌توان خرید.»

در حال حاضر در بازار شهرهای کوچک قیمت هر کیلو گوشت قرمز، هر کیلو مرغ، یک کیسه برنج هندی، یک روغن مایع ۳ لیتری، هر عدد تخم مرغ، یک روغن پنج کیلویی جامد در بازار به ترتیب یک میلیون و پانصد، سیصد و سی هزار، سه میلیون، یک میلیون و ششصد، نوزده هزار و سه میلیون تومان است. بازار میوه و تره‌بار هم از هر زمانی خالی‌تر و قیمت هیچ میوه‌‌ای با کیفیت مناسب از ۸۰ تا ۱۰۰ هزار تومان کمتر نیست. این در حالی است که کالابرگ ارائه شده از سوی دولت برای هر شخص تنها یک میلیون تومان است.

فشار معیشتی در ایران به سویی رفته است که مردم برای پرداخت بدهی های خود کارت یارانه و کالا برگ را گرو می‌گذارند و یا میلغ آن را با پول نقد به قیمت پایینتری می‌فروشند. این مبلغ اگرچه تأثیر چندانی بر معیشت مردم نداشته است با این حال گوشه‌ی بسیار کوچکی از نیازهای مردم را گرفته بود؛ مقداری که در برابر تورم موجود، روزانه کوچک و کوچکتر شده و حالا رو به ناپدیدی گذاشته است با این حال ذره‌ای از ادعاهای بی اساس دولتمردان را نسبت به انکار وضعیت بحرانی معیشت کم نکرده است.