وکالت زنان در صعيد مصر؛ بین حضور حرفهای و غیاب کامل
اتحادیهی سراسری وکلا در مصر در حال آماده شدن برای برگزاری انتخابات شاخههای استانی است. با اینکه حضور زنان در حوزههای حرفهای و حقوقی در حال افزایش است، نمایندگی وکلا زن در خود اتحادیه بهویژه در شهرهای جنوب مصر هنوز تقریباً غایب کامل است.
ايمان سمير علی
مصر - با اینکه قانون برای مرد و زن در امکان نامزد شدن هیچ فرقی نگذاشته، سنتها، عادات و باورهای اجتماعی هنوز سد بزرگی مقابلهی زنان وکیل هستند و مانع رسیدن آنها به موقعیتهای تصمیمگیری میشوند.
اسماء کمالالسید وکیل و نامزد انتخابات کانون وکلای جنوب اسیوط دربارهی کرسی جوانان میگوید: در کانون کرسی مشخصی برای زنان وجود ندارد؛ فقط یک کرسی برای جوانان است که زنان هم میتوانند برای آن نامزد شوند. اما کرسی خاصی که فقط برای زنان اختصاص داده شود وجود ندارد و ما درخواست داریم نظام سهمیه «کوتا» اجرا شود؛ یعنی حداقل یک کرسی به زنان اختصاص یابد تا آنها نمایندگی واقعی در شورا داشته باشند.
او توضیح داد که بین ۳۰ تا ۴۰ درصد اعضای عمومی کانون را زنان تشکیل میدهند، و طبیعی است که با این تعداد زیاد، نیاز به حضور و نمایندگی حرفهای در بدنهی کانون دارند، چون آنها حق دارند صدا و نظر خود را در مسائل حقوقی و حرفهای مطرح کنند.
اسماء ادامه داد که قانون مانع حضور زنان در رقابت برای هیچ کرسیای نمیشود، نه در کرسی ریاست کانون، نه کرسی عضویت، اما موانع بزرگتر در عادات اجتماعی و افکار عمومی است، بهخصوص در صعيد، جایی که پذیرش حضور زنان در این موقعیتها بسیار کمتر از شهرهای شمالی مصر است. به همین دلیل تاکنون هیچ وکیل زن در این مناطق موفق به پیروزی نشده است.
به گفته او اگر نظام سهمیه برای زنان اجرا شود و یک یا چند کرسی خاص به آنها اختصاص یابد، گامی مهم در افزایش مشارکت زنان است. امروز زنان نقش پررنگی در جامعه دارند، آنها قاضی، عضو دادسرا و حرفهایهای شایستهاند، بنابراین طبیعی است که در کانون وکلا نیز نماینده داشته باشند.
اسماء اضافه میکند که در انتخابات فعلی فقط پنج وکیل زن در کل شمال و جنوب اسیوط برای نامزدی ثبتنام کردهاند و به دلیل نبود حمایت و تمایل اکثر رأیدهندگان (اعم از زنان و مردان) به رأی دادن به مردان، حتی اگر مردها کمتر شایستگی داشته باشند، شانس پیروزی زنان هنوز کم است.
او میگوید در گذشته زنان کاملاً غایب بودند، اما امروز قوانین بهتر شده و زنان ثابت کردهاند که در حوزههای مختلف بسیار توانمندند. با این حال، زنان در صعيد هنوز با چالشهای بزرگتری نسبت به سایر شهرهای مصر روبهرو هستند و هنوز در دورههای قبلی هیچ وکیل زن در این منطقه برنده نشده است.
اسماء تأکید میکند که دلیل اصلی عدم رأی به زنان، افکار و نگرشهای اجتماعی است، برای تغییر این وضعیت باید ذهنیت مردم تغییر کند. زنان امروز میتوانند مانند مردان در مشاغل رسمی و حرفهای کار کنند و حضور آنها در انتخابات و اختصاص کرسی به زنان بهتدریج باعث پذیرفتهشدن آنها خواهد شد.
او همچنین میگوید که بسیاری از رأیدهندگان ترجیح میدهند به وکلای مشهور و سالخورده رأی دهند، در حالی که به نظر او جوانان باید نقش مهمی در انتخابات داشته باشند چون تفکر تازه و انگیزهی تغییر دارند.
اسماء اضافه کرد که او با انتقادها و دلسردی زیادی مواجه شده است، مردم به او میگویند «پولت را صرفهجویی کن، هیچ اتفاق جدیدی نخواهد افتاد چون هیچ زنی تاکنون برنده نشده» و حتی حمایتها از زنان معمولاً کم و بهصورت ظاهری است، اما اولویت رأیدهندگان همچنان با مردان است.
در پایان، او معتقد است اصلاح قوانین و اجرای نظام سهمیه برای زنان ضروری است، زیرا این باعث میشود حضور زنان در انتخابها اجباری شود، تعداد نامزدهای زن افزایش یابد و شانس آنها برای پیروزی بیشتر شود. او امیدوار است که بهزودی یک وکیل زن برنده شود؛ وقتی این اتفاق بیفتد، وضعیت تغییر خواهد کرد و دیگر وکلا هم حضور زنان را بیشتر خواهند پذیرفت، چون هدف نهایی خیر و منافع عمومی است و وکلای زن بخش بزرگی از اعضای کانون هستند و حق نمایندگی دارند.