کودکهمسری در اصولنامه جدید طالبان؛ یلدا احمد آن را ادامه تفکر زنستیزانه خواند
انتشار «اصولنامه تفریق زوجین» طالبان نگرانیها درباره تداوم کودکهمسری و نقض حقوق زنان و کودکان را افزایش داده است.
بهاران لهیب
افغانستان- ازدواج تنها یک پیوند خانوادگی نیست، بلکه تصمیمی است که آینده، سلامت و جایگاه اجتماعی افراد را برای سالهای طولانی تحت تاثیر قرار میدهد. از همین رو، بسیاری از نظامهای حقوقی جهان بر این باورند که ازدواج باید بر پایه رضایت آگاهانه و بلوغ فکری دو طرف صورت گیرد؛ شرایطی که معمولاً در کودکان و نوجوانان کمسنوسال وجود ندارد.
بحث کودکهمسری در افغانستان تنها به سن ازدواج محدود نمیشود، بلکه با مسایلی چون ترک آموزش، وابستگی اقتصادی، محدود شدن فرصتهای زندگی و افزایش آسیبپذیری دختران در خانواده و جامعه گره خورده است. بسیاری از دخترانی که در سنین پایین ازدواج میکنند، ناگزیر مسئولیتهایی را بر دوش میگیرند که آمادگی لازم برای پذیرش آنها را ندارند.
در سالهای اخیر، نگرانیها درباره وضعیت حقوقی و اجتماعی دختران در افغانستان افزایش یافته است. فعالان مدنی و مدافعان حقوق زنان هشدار میدهند که هر اقدامی که جایگاه حقوقی کودکان را تضعیف کند، میتواند پیامدهای آن برای نسلهای آینده نیز ادامه یابد و چرخه محرومیت را عمیقتر سازد.
از سوی دیگر، مخالفان کودکهمسری معتقدند که قانونگذاری باید در راستای حفاظت از افراد آسیبپذیر جامعه باشد، نه در جهت کاهش حمایتهای موجود از آنان. به باور آنان، تضمین حقوق کودکان و فراهم کردن فرصت رشد، آموزش و انتخاب آزادانه، از مسئولیتهای اساسی هر نظام حقوقی و اجتماعی به شمار میرود.
چندی پیش طالبان بار دیگر زنستیزی خود را به جهان و مردم افغانستان به نمایش گذاشتند و قانون جدیدی را تحت عنوان «اصولنامه تفریق زوجین» منتشر کردند که به باور منتقدان، کودکهمسری را قانونی میسازد. در داخل و خارج از افغانستان، زنان آگاه کشور بار دیگر صدای اعتراض خود را بلند کرده و این اقدام را جنایت علیه زنان و کودکان خواندند. به همین منظور، یلدا احمد، روانشناس و فعال حقوق زنان افغانستان، نیز پیامی در محکومیت این اصولنامه برای ما فرستاده است.
یلدا احمد سخنان خود را چنین آغاز میکند: «گروە طالبان در روزهای اخیر قانونی را تحت نام (اصولنامه تفریق زوجین) در ۳۱ ماده منتشر کرده است. این قانون چیزی نیست جز تداوم افکار مستبدانه و زنستیزانه این گروه. طالبان با انتشار این قانون، افکار قرونوسطایی خود را به نمایش گذاشتهاند و در کنار دیگر اراجیفی که در این قانون علیه زنان وجود دارد، کودکهمسری را نیز برجسته ساختهاند. اینبار در کنار زنان نگونبخت افغانستان، کودکان معصوم نیز قربانی اراجیف و افکار مستبدانه این گروه شدهاند.»
یلدا احمد در پایانی سخنانش میافزاید: «اما تجربه، چه در افغانستان و چه در کشورهای دیگر، ثابت کرده است که هرقدر استبداد، ظلم و بیعدالتی بیشتر شود، مقاومت در برابر آن نیز بیشتر میشود. من بر این باور هستم که زنان و مردان افغانستان اجازه نخواهند داد که این قانون عملی شود و مانع اجرایی شدن و تطبیق آن خواهند شد، بهویژه زمانی که پای کودکان معصوم در میان باشد.»