روشیل جونیور

سویدا – دو رویداد اخیر نشان می‌دهد تحریک علیه گروه‌های ملی و دینی در سوریه و حذف آنها اوج گرفته است. دانش‌آموزانی که برای آموزش به زبان مادری تظاهرات کردند تهدید و ارعاب شدند و همین پرسش‌هایی جدی درباره‌ی آینده‌ی آزادی‌های فرهنگی و تکثر در این کشور پیش کشیده است.

لینا ابوحمدان می‌گوید حکومت کنونی نه با روندی ملی و مستقل، بلکه با نقشه‌ها و تفاهم‌های بین‌المللی و منطقه‌ای به قدرت رسیده و در طرح تجزیه‌ی سوریه نقش کارگزار را دارد.

به گفته‌ی او، دمشق به سوی نظامی تمامیت‌خواه می‌رود، نظامی که قدرت را قبضه می‌کند و اقلیت‌ها و نیروهای ملی را از مشارکت واقعی در دولت کنار می‌گذارد. او اوج‌گیری سخنان فرقه‌ای را گذرا نمی‌داند و آن را روندی خطرناک در جهت از هم پاشیدن بافت اجتماعی و هموار کردن راه تجزیه می‌خواند.

لینا ابوحمدان درباره‌ی طرحی با گرایش‌های ترکی-عثمانی هشدار می‌دهد و به ارزیابی او هدف این طرح برپایی امارتی اسلامی است. او معتقد است سوریه را نمی‌توان با منطق تک‌رنگی ساخت و آینده‌اش تنها در گرو تکثر، مشارکت و حقوق برابر همه‌ی گروه‌هاست.

 

سوریه از آنِ همه‌ی سوری‌هاست

لینا ابوحمدان نمی‌پذیرد که اقوام و پیروان ادیان گوناگون سوریه «اقلیت» خوانده شوند. او می‌گوید همه‌ی سوری‌ها در هویت ملی و حقوق برابرند و حق دارند بی‌تبعیض در اداره‌ی کشورشان سهیم باشند.

او می‌پرسد وقتی کشتار به‌خاطر دین ادامه دارد، سخن از هویت ملی فراگیر چه معنایی دارد. از نظر او، آنچه در رویدادهای ژوئیه بر سر مردم سویدا آمد نشان داد دستاویز کردن تفاوت دینی و فرهنگی برای حمله تا چه حد خطرناک است.

لینا ابوحمدان حکومت کنونی را انحصارطلب و دیگرناپذیر می‌داند و می‌گوید اگر اسلام سیاسی تبدیل به ابزار سلطه بر دولت و جامعه شود، کشورها را ویران می‌کند.

 

حق آموزش به زبان مادری

لینا ابوحمدان کوردها را بخشی اصیل از جامعه‌ی سوریه می‌داند و حفظ زبان و فرهنگ، آموزش فرزندان به کوردی و رسمی شدن زبان کوردی را حق آنان می‌شمارد. به باور او، این خواسته‌ها نه تهدیدی برای وحدت سوریه، بلکه بخشی از حقوق شهروندی و تنوع فرهنگی است.

دانش‌آموزان کورد به‌خاطر خواسته‌های زبانی و فرهنگی‌شان حتی به قتل و شکنجه تهدید شده‌اند. لینا ابوحمدان این تهدیدها را محکوم می‌کند و می‌گوید یادآور جنایت‌های داعش علیه کوردهاست و ترس آنان را بر سر هویت و موجودیتشان بیشتر می‌کند.

او میان این تهدیدها و رویدادهای سفر احمد الشرع به نیویورک پیوند می‌بیند. به روایت لینا ابوحمدان، هواداران رئیس‌جمهور دوران گذار سوریه در برابر معترضان سویدایی دست به حرکات تحریک‌آمیز زدند و با اشاره به بریدن سبیل، به کشتار، آزار مردم و آتش زدن خانه‌ها در سویدا می‌بالیدند.

از نگاه او، این رفتارها نشان می‌دهد نفرت‌پراکنی علیه اقوام و ادیان مختلف سوریه ادامه دارد. لینا ابوحمدان پیامدهای اوج‌گیری فرقه‌گرایی و انتقام‌جویی را گوشزد می‌کند و سکوت در برابر خشونت علیه مردم سویدا را هم به نقد می‌کشد.

 

توافق ادغام با دمشق ضمانتی ندارد

لینا ابوحمدان توافق ادغام اداره‌ی خودگردان شمال و شرق سوریه در دولت موقت دمشق را شکننده و صوری می‌داند، چون نه اجرا شده و نه ضمانتی برای حفظ حقوق گروه‌های سوری دارد.

به گفته‌ی او، کوردها، دروزها و دیگر گروه‌ها حق دارند در سرزمین خود زندگی کنند و بی‌هیچ تبعیضی در نهادهای دولت مشارکت داشته باشند. تعلق ملی نباید مشروط به کنار گذاشتن زبان، فرهنگ یا دین باشد و دولت پایدار تنها با احترام به تنوع سوریه ساخته می‌شود.

این وکیل به اعلامیه‌ی جهانی حقوق بشر (۱۹۴۸) استناد می‌کند و می‌گوید اصول این اعلامیه بر برابری استوار است و هر گونه تبعیض دینی، نژادی، جنسیتی و جز آن را ممنوع می‌کند.

او می‌خواهد این اصول در قانون گنجانده شود و به اجرا درآید تا ناقضان حقوق محاکمه شوند، با تبعیض مقابله و از زنان و کودکان حمایت شود و شکنجه در هر شکلی ممنوع باشد. به باور لینا ابوحمدان، حقوق بشر باید از حد شعار فراتر برود و برای همه‌ی سوری‌ها به تضمینی واقعی بدل شود.