روشيل جونيور 

سويداء- در دورانی که نشانه‌های مدرنیته با سرعت در حال گسترش است و بسیاری از صنایع‌دستی سنتی در برابر محصولات صنعتی آماده رو به فراموشی می‌روند، هنوز دستانی هستند که باور دارند میراث فرهنگی فقط گذشته‌ای برای روایت نیست، بلکه هویتی زنده است که باید حفظ شود و به نسل‌های آینده منتقل گردد.

در میان تلاش‌ها برای حفظ حافظه جمعی و بازآفرینی آن به شیوه‌ای متناسب با زندگی امروز، زنانی دیده می‌شوند که توانسته‌اند هنرهای دستی را به پیامی فرهنگی و اجتماعی تبدیل کنند؛ پیامی که هم عطر گذشته را با خود دارد و هم روح زمانه حاضر را.

 

 

یکی از این زنان، «سحر العشعوش» است؛ زنی که بیش از چهل سال از عمر خود را صرف طراحی لباس و خیاطی کرده و سپس به سمت صنایع‌دستی سنتی رفته است تا با استفاده از مواد ساده، آثاری هنری خلق کند که اصالت و ویژگی‌های میراث مردمی شهر سویدا را بازتاب می‌دهد.

او در خانه‌ای ساده و در میان پارچه‌ها، حصیرها و طناب‌های قدیمی، مسیر طولانی خود را در هنرهای دستی آغاز کرد؛ مسیری که از تجربه گسترده‌اش در دنیای پارچه و طراحی و همچنین عشق عمیقش به میراث منطقه‌اش سرچشمه می‌گرفت. سحر باور دارد مشاغل سنتی بخش مهمی از حافظه جامعه هستند.

سحر العشعوش می‌گوید سال‌ها فعالیت در زمینه طراحی لباس، به او تجربه‌ای گسترده در هماهنگی رنگ‌ها، جنس پارچه‌ها و توجه به جزئیات بخشیده و همین موضوع بعدها به او کمک کرده تا آثار سنتی را با نگاهی هنری و امروزی بازآفرینی کند.

او تأکید می‌کند صنایع‌دستی فقط راهی برای کسب درآمد یا سرگرمی نیست، بلکه روایت زندگی نسل‌های گذشته و جزئیات خانه‌های قدیمی است. به همین دلیل تلاش می‌کند این جزئیات را به شیوه‌ای امروزی زنده کند تا میراث فرهنگی تنها در خاطره‌ها باقی نماند و در زندگی روزمره مردم حضور داشته باشد.

او توضیح می‌دهد ایده این پروژه از دلبستگی‌اش به خانه‌های قدیمی شهر سویدا شکل گرفته؛ خانه‌هایی که با سنگ سیاه ساخته شده‌اند و با وجود گذر زمان و تغییرات شهری، هنوز زیبایی و شکوه خود را حفظ کرده‌اند. سحر پروژه‌اش را شبیه همین خانه‌ها می‌داند؛ تلاشی برای نوسازی میراث، بدون آن‌که روح اصلی آن از بین برود؛ همان‌طور که سنگ قدیمی همچنان بخشی از ساختمان‌های مدرن باقی مانده است.

 

 

بر همین اساس، او شروع به طراحی وسایل خانگی الهام‌گرفته از میراث مردمی کرد و در این مسیر از مواد ساده‌ای استفاده کرد که مادربزرگ‌ها در گذشته به کار می‌بردند؛ موادی مانند سبدهای حصیری، سینی‌های دست‌ساز و طناب‌های سنتی که زمانی بخشی از تزئینات خانه‌ها و زندگی روزانه بودند. اما او این مواد را به شکلی مدرن بازطراحی کرده تا با دکوراسیون امروزی و نیازهای خانه‌های امروز هماهنگ باشند و اشیای سنتی تنها به وسایل تزئینی تبدیل نشوند، بلکه دوباره وارد زندگی روزمره شوند.

سحر همچنین به دشواری تهیه مواد اولیه اشاره می‌کند و می‌گوید بسیاری از مواد قدیمی با توسعه صنایع مدرن از بازارها ناپدید شده‌اند؛ از جمله حصیر طبیعی و برخی طناب‌هایی که در گذشته برای ساخت وسایل خانگی و بافت صندلی‌های سنتی استفاده می‌شدند. به همین دلیل ناچار شده برای یافتن موادی مشابه گذشته، به کارگاه‌های قدیمی، مغازه‌های تعمیر مبل و بازارهای سنتی مراجعه کند.

او آرزو دارد در آینده یک مؤسسه کوچک برای آموزش صنایع‌دستی سنتی راه‌اندازی کند؛ جایی که زنان علاقه‌مند به احیای میراث فرهنگی بتوانند با شیوه‌های مدرن این هنرها را یاد بگیرند. هدف او انتقال تجربه به نسل جوان و ایجاد فرصت‌های شغلی برای زنان، به‌ویژه در شرایط دشوار اقتصادی است.

سحر العشعوش معتقد است اگر حمایت و بازاریابی مناسبی وجود داشته باشد، صنایع‌دستی سنتی می‌توانند به پروژه‌هایی تولیدی و مهم تبدیل شوند، زیرا محصولات دست‌ساز ارزش فرهنگی و هنری‌ای دارند که با کالاهای صنعتی قابل مقایسه نیست. به گفته او، همین موضوع باعث شده امروز بسیاری از مردم دوباره به آثار سنتی و اشیایی که روح گذشته را در خود دارند، علاقه‌مند شوند.

او در پایان تأکید می‌کند حفظ میراث فرهنگی مسئولیتی جمعی است که بر عهده همه جامعه قرار دارد، زیرا از بین رفتن صنایع‌دستی قدیمی به معنای نابودی بخشی از تاریخ و حافظه مردم است. به همین دلیل تلاش می‌کند با جان بخشیدن دوباره به ابزارها و هنرهای قدیمی، آن‌ها را در خانه‌های نسل‌های آینده زنده نگه دارد تا همچنان بخشی از هویت فرهنگی جامعه باقی بمانند.