خاک کوردستان در چنگال رانت‌خواران؛ هشدار درباره‌ی غارت منابع طبیعی

حنیفه یوجل، می‌گوید دولت ترکیه خاک کوردستان را به رانت‌خواران و شرکت‌های بزرگ سپرده است. او هشدار داد که اگر حمله به خاک، آب و هوا به همین شکل ادامه یابد، زندگی با فاجعه روبه‌رو خواهد شد.

دیلان آیدین

آنکارا – کوه‌ها و جنگل‌های کوردستان را برای معدن و نفت غارت می‌کنند و با سدسازی، جلوی آب رودها و دره‌های تاریخی را می‌گیرند. با هر سد و معدن تازه، بخشی از تعادل طبیعی و غنای جغرافیایی منطقه از میان می‌رود. سرمایه‌داری به همه‌چیز از دریچه‌ی سود نگاه می‌کند و در این دوران، دست‌درازی به طبیعت هر روز وحشیانه‌تر می‌شود.

 

«در کوردستان جنگل‌ها می‌سوزند و آب از آب تکان نمی‌خورد»

حنیفه یوجل، عضو هیئت مدیره‌ی انجمن عالمان دینی وان، بیشترین انتقادش را متوجه دولت حزب عدالت و توسعه کرد. به باور او، این حزب سال‌هاست بر سر کار است و دولتش به‌جای آنکه با نگاهی دینی با طبیعت رفتار کند، آسیب‌های بزرگی به آن زده و خاک کشور را به رانت‌خواران سپرده است. حنیفه یوجل گفت: «حمله به طبیعت، به‌ویژه در کوردستان، در دوران این دولت بیشتر شده است. حسن‌کیف و بسیاری جاهای دیگر را زیر آب بردند. اکنون سراغ جنگل‌های کوردستان رفته‌اند و همه‌جا درختان را قطع می‌کنند. در دیگر مناطق ترکیه وقتی جنگلی آتش می‌گیرد، همه بسیج می‌شوند، اما در کوردستان جنگل‌ها می‌سوزند و آب از آب تکان نمی‌خورد.»

حسن‌کیف شهری باستانی در کرانه‌ی دجله با پیشینه‌ای چندهزارساله بود. این شهر در سال ۲۰۲۰ زیر آب سد ایلیسو رفت و ساکنانش ناچار شدند به شهرکی تازه کوچ کنند.

 

آموزه‌ی اسلام در برابر سیاست دولت

حنیفه یوجل به‌عنوان عالمی دینی، سیاست‌های دولت را با آموزه‌های اسلام در تضاد دانست و گفت: «پیامبری که به او ایمان آورده‌ایم می‌گوید اگر دیدید قیامت برپا می‌شود و نهالی در دست دارید، آن را بکارید. نگاه اسلام این است، اما کارهای دولت درست برخلاف آن است.»

او یادآوری کرد که قرآن از تباهی‌ای سخن می‌گوید که انسان با دست خود به بار می‌آورد و افزود: «وقتی این آیه را می‌خواندیم، در شگفت بودیم که چطور ممکن است جهانی به این بزرگی به دست ما نابود شود. امروز می‌بینیم که گام‌به‌گام به سوی همان سرانجام پیش می‌رویم و عاملش هم خود انسان است. یخچال‌ها را آب می‌کنیم، کوه‌ها را ویران می‌کنیم و دریاها را با پلاستیک‌هایی می‌آلاییم که سال‌ها در طبیعت می‌مانند و خاک را مسموم می‌کنند. انسان فقط به سود امروزش فکر می‌کند. با خودش نمی‌گوید اگر امروز میلیون‌ها دلار سود بردم، فردا میلیون‌ها دلار زیانش را خواهم دید.»

راه بازگشت دشوار است، اما بسته نیست

حنیفه یوجل بازگشت از این وضع را بسیار دشوار دانست. به گفته‌ی او، این کار در زمانی کوتاه شدنی نیست و به طرح‌هایی بسیار بزرگ نیاز دارد. رشد جمعیت هم کار را سخت‌تر کرده است، چون نیاز به خانه و خودرو روزبه‌روز بیشتر می‌شود. با این همه، او راه را بسته ندانست و دوران همه‌گیری کرونا را گواه آورد: «وقتی همه در خانه ماندند، در استانبول پرندگانی تازه سر برآوردند، دریا پاک شد و هوا صاف شد. آن زمان فهمیدیم که چاره‌ای هست.»

این عالم دینی راه‌حل را در دست کشیدن از سیاست‌های کنونی می‌بیند. به باور او، می‌توان به‌جای خشک کردن رودها برای تولید برق از انرژی خورشیدی بهره گرفت و بی آسیب زدن به طبیعت خانه ساخت. حنیفه یوجل افزود: «امروز در حاشیه‌ی رودها و دره‌ها خانه می‌سازند و همه‌جا را بتن می‌کنند. برای همین است که در شهرها سیل به راه می‌افتد. درختان ریه‌های ما هستند، اما جنگل‌ها را برای مقاصد گوناگون قطع می‌کنند یا در آتش می‌سوزند و همه‌ی این‌ها برای انسان بیماری به بار می‌آورد.»

او حفاظت از طبیعت را وظیفه‌ی شهرداری‌ها دانست و گفت برای حل این مشکل باید برنامه ریخت و آن را هرچند آهسته به اجرا گذاشت.

 

فراخوان به ایستادگی همگانی

حنیفه یوجل تأکید کرد که نابودی طبیعت، نابودی خود ماست و نسل‌های بعد آینده‌ای تاریک در پیش دارند. او در پایان گفت: «باید جدی بیندیشیم که در برابر این حمله‌ها چه می‌توانیم بکنیم و چگونه کوردستان را از محاصره‌ی شرکت‌های بزرگ رها کنیم. باید همگی با صدایی بلند به پا خیزیم و جلوی حمله‌هایی را بگیریم که خاک کوردستان را به نابودی می‌کشانند.»