آیه ابراهیم

سودان- هشتم مارس هر سال مصادف با روز جهانی زن است؛ مناسبتی که زنان سودانی آن را فرصتی برای تجدید مطالبات خود و تأکید بر ضرورت رسیدگی به مسائلشان می‌دانند، به‌ویژه پس از آنکه در جریان درگیری‌ها آسیب‌های گسترده‌ای متحمل شدند. آنان در مناطق نزاع، به‌ویژه مناطقی که تحت کنترل نیروهای پشتیبانی سریع قرار داشت، با نقض‌های جدی از جمله قتل، تجاوز و ناپدیدسازی اجباری روبه‌رو شدند.

با وجود آنکه زنان از بیشترین اقشار آسیب‌دیده در این درگیری‌ها بوده‌اند، زن سودانی توانایی چشمگیری در پایداری و ادامه مبارزه برای حقوق و کرامت خود نشان داده است.

 

میان آوارگی و مسئولیت

سلمی عوض فضیل، روزنامه‌نگار و فعال اجتماعی، تأکید می‌کند که بزرگداشت روز جهانی زن فرصتی مهم برای یادآوری مسائل زنان و دستاوردهایی است که آنان با وجود چالش‌ها همچنان به آن دست می‌یابند. او خاطرنشان می‌کند که حضور زن محدود به یک روز نیست؛ زن در همه زمان‌ها حضور دارد و فعال است، اما هشتم مارس همه را وامی‌دارد تا در برابر زنانی که در شرایطی بسیار دشوار تلاش و کار می‌کنند و در عرصه‌های مختلف نقش‌آفرین هستند، درنگی همراه با احترام و قدردانی داشته باشند.

او به وجود مسائل اساسی مرتبط با زن سودانی اشاره می‌کند که نیازمند توجه و رسیدگی جدی است، به‌ویژه در سایه درگیری‌هایی که آثار سختی بر زنان برجای گذاشته است. به گفته او، زنان تا حد زیادی مسئولیت خانواده‌های خود را بر دوش کشیده و با وجود توقف طولانی زندگی عادی، قدرت و توانایی خود را در مقابله با فشارها ثابت کرده‌اند.

وی افزود که نقش زن در کمک به خانواده برای عبور از بحران‌ها، چه در داخل سودان و چه در خارج از آن، محوری بوده و این امر از حس ذاتی مسئولیت‌پذیری او سرچشمه می‌گیرد.

 

ابتکارهایی برای حمایت از زنان و بازپس‌گیری حقوق آنان

از زمان آغاز درگیری‌ها در کشور، رنج زنان سودانی روزبه‌روز افزایش یافته است؛ از مسیر آوارگی و جست‌وجوی مناطق امن گرفته تا مواجهه با نقض‌های گسترده، و نیز دشواری دسترسی به خدمات اولیه بهداشتی و غذا.

گزارش‌های پیشین سازمان ملل نشان داده است که درصد زیادی از زنان باردار از نبود خدمات اولیه بهداشتی رنج می‌برند که این امر به افزایش نرخ مرگ‌ومیر در میان آنان انجامیده است. همچنین گزارش‌های بین‌المللی الگوهای گسترده‌ای از خشونت جنسی علیه زنان و دختران ۷ تا ۷۰ ساله را مستند کرده‌اند؛ از جمله تجاوز گروهی، شکنجه و تحقیر در جریان محاصره شهر الفاشر در شمال دارفور در غرب کشور توسط نیروهای پشتیبانی سریع. افزون بر این، خشونت مبتنی بر جنسیت به‌صورت بی‌سابقه‌ای افزایش یافته و شمار قربانیان که بیشترشان زنان و دختران هستند، رو به فزونی گذاشته است.

بسمات شریف، رئیس اتحادیه زنان سودان در ایالت شمالی، نیز اظهار داشت که بزرگداشت روز جهانی زن فرصتی برای بازگرداندن زن به حافظه وطن و یادآوری عشق او به میهن و توانایی‌اش در فداکاری و خلاقیت است؛ آن هم از خلال محورهای گوناگون مورد توجه پیشگامان فعالیت‌های زنان در این ایالت.

او گفت که زنان طی سال‌های گذشته در معرض نقض‌های بسیاری قرار گرفته‌اند، اما در عین حال شریک اصلی در تحقق پیروزی‌ها بوده‌اند و در آینده نیز از نقشه راه بازسازی و آبادانی حمایت خواهند کرد.

بسمات شریف همچنین از ابتکار اتحادیه زنان سودان سخن گفت که در دست آماده‌سازی است و شامل برگزاری میزگردی برای بررسی راه‌های تقویت شبکه‌های حمایت حقوقی و اجتماعی از زنان می‌شود، تا کرامت آنان پس از نقض‌های مداوم بازگردانده شود.

این برنامه‌ها همچنین شامل توسعه توانمندی‌های زنان در حوزه‌های مختلف است؛ از طریق همکاری با هلال احمر برای آموزش هزار زن در مرحله نخست در زمینه مهارت‌های کمک‌های اولیه، و نیز هماهنگی با وزارت بهداشت برای فعال‌سازی برنامه‌های حمایت و مراقبت‌های بهداشتی ویژه زنان.

 

پایداری زن سودانی

حجازیه محمد سعید، روزنامه‌نگار، می‌گوید زن سودانی در برابر سختی‌ها «چون کوه در برابر بادها» ایستادگی کرده و شرایط طوفانی نتوانسته ثبات او را متزلزل کند. او همان کسی است که تربیت می‌کند، آموزش می‌دهد و نسل‌ها را می‌سازد و سرچشمه اندیشه و خلاقیت است.

وی اشاره می‌کند که زنان با وجود همه دشواری‌های سنگینی که در دوران درگیری‌ها متحمل شدند، همچنان شکیبا و نیرومند باقی مانده‌اند. او از زنان می‌خواهد که به پایداری و قدرت خود ادامه دهند و پیامی تأثیرگذار به آنان می‌دهد: «تو یک امت کامل هستی و بدون تو زندگی کامل نمی‌شود.»